Varşavada “Qırım aqqında laf etkende ne aqqında laf etemiz” sergisi açıldı

21.03.2026

2026 senesi saban ayınıñ 20-nde Varşavadaki Uyazdovskiy qalesi zemaneviy sanat merkezinde 2014 senesi yarımadanıñ Rusiye tarafından işğalinden soñ Qırım mevzusını añlamağa bağışlanğan “Qırım aqqında laf etkende ne aqqında laf etemiz” sergisi açıldı.

Tedbirde Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, Poloniya Cumhuriyetindeki Ukrayina Fevqulâde ve Vekâletli Elçisi Vasıl Bodnar, em de Ukrayina institutınıñ reberligi, hususan leyhanıñ idarecilerinden biri olğan Alim Aliev iştirak ettiler.

Sergi ğayıp, hatıra, kimlik ve Qırımnı qaytarmaq içün küreşniñ tecribesini sanat vastasınen añlatqan zemaneviy ukrayin ve qırımtatar sanatçılarınıñ eserlerini birleştirdi. Sergide farqlı nesillerniñ ressamlarınıñ eserleri taqdim etile – em Qırımda doğıp ösken, em de yarımada şahsiy ve medeniy tecribeleriniñ müim qısmı olğanlar.

Sanatçılar resim, grafik, qurulış ve performans vastasınen Qırımnıñ tarihı ve zemaneviylik meselelerini kötereler – asırlarca devam etken medeniy çeşitliginden başlap, qırımtatar halqınıñ sovet sürgünligi ve zemaneviy Rusiye işğaline qadar.

Sergide qırımtatar müellifleri Sevilâ Narima qızı, Emine Ziyatdin, Rustem Skıbin, Elmira Şemsedinova, Halil Halilovnıñ ev ğayıp oluvı, kimlik saqlav ve qarşılıq mevzusına bağışlanğan eserleri ayrı yer ala. Aynı zamanda sergi daa büyük sualge cevap bere: Qırım bugün tek Ukrayina içün degil, Avropa içün de ne demektir.

Sergi 2026 senesi ilk yaz ayınıñ 28-ne qadar devam etecek ve halqara toplulıqnıñ diqqatını vaqtınca işğal etilgen Qırım mevzusına, em de qırımtatar halqınıñ vaziyetine celp etmek maqsadınen teşkil etildi.

Açılışta Meclis reisi Refat Çubarov çıqışta bulunıp, Qırım mevzusınıñ halqara medeniy ve siyasiy munaqaşalarda saqlanılmasınıñ müimligini qayd etti.

“Qapı olaraq Qırım – Şarq ve Ğarp, İslâm ve Hristianlıq, çayır ve deñizniñ körüşken yeridir. Tarihiy olaraq Qırım Ukrayina ve Merkeziy Avropanı Aq deñiz ve Yaqın Şarqnen bağlay edi – ve aksine. Bu, farqlılıqlar iç bir vaqıt mania olmağan, aksine, unikal medeniy birleşüvniñ menbası olğan bir yer edi.

Bugün Rusiye qırımtatar halqınıñ – Qırım Hanlığınıñ – üç yüz qırq eki yıllıq devletçiliginiñ hatırasını silmege tırışa, asırlar devamında olğan küçüni “tamırınen rus olğan Qırım” aqqında uydurılğan miflernen deñiştirmege tırışa. Şunıñ içün Qırımnı işğalden azat etmek meselesi – bu:

• dünyanıñ çeşitlik aqqını qorçalamaq ve cian balansını ğayrıdan tiklemek, çünki qapatılmağa tırışqan “qapı” kene bir cebe çizgisi degil de, bir körüşüv yeri olmalı;

• kelecekke qarşı ahlâqiy borcu: tamır halqlarınıñ barlığı ve öz-özüni tanıma aqqı, imperiyalarnıñ birdemlik ve esaretke ıntıluvlarından daa küçlü olğanını isbatlamaq;

• qırımtatar halqına öz toprağında saqlanmaq ve serbest halqlarnıñ yekâne avropalı qorantasında serbest inkişaf etmek içün şans bermek”, – dep Meclis reisi qayd etti.

Serginiñ teşkilâtçısı “Küçlü Ukrayina içün ortaqlıq” programmasınıñ desteginen Ukrayina institutınıñ emirinen “Keçmiş / Kelecek / Sanat” hatıra medeniyeti platforması oldı.

Varşavada keçirilgen sergi, halqara toplulıqnıñ diqqatını vaqtınca işğal etilgen Qırım, qırımtatar halqınıñ vaziyeti ve Ukrayinanıñ topraq bütünliginiñ ğayrıdan tiklenilmesi ihtiyacına celp etken müim medeniy vaqia oldı.

FOTO: Anton Naumlük