Qırımtatar Milliy Meclisi Ğayıp olmaq telükesi altında bulunğan tillerniñ saqlanması ve inkişafı devlet strategiyasınıñ leyhasını muzakere etti.

27.07.2026

Qırımtatar Milliy Meclisi qırımtatar ocalarınen Ukrayina Qavmiy siyaset ve vicdan serbestligi devlet hızmeti (QVSD) tarafından azırlanğan Ukrayina Nazirler Kabinetiniñ “2036 senesine qadar ğayıp olmaq telükesi altında bulunğan tillerniñ saqlanuvı ve inkişafı strategiyasınıñ qabul etilmesi aqqında” emir leyhası boyunca iş körüşüvini keçirdi.

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi Refat Çubarovnıñ yolbaşçılığında onlayn rejimde keçirilgen toplaşuvda Meclis azaları Gayana Yüksel ve Abmedcit Süleymanov, Ukrayina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Daimiy Temsilcisiniñ muavini Denıs Çıstikov, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar sakinleriniñ aqları vekâletlisi Elvin Kadırov, em de muallimler, ocalar, alimler ve qırımtatar tili mütehassısları Mustafa Ametov, Ayşe Arnautova, Alina Doçu, Abibula Seit-Celil, Nariye Seydametova, Şemsiye Sati, Evelina Seitbullayeva, Sabriye Troş, Afize Emiramzayeva ve digerleri iştirak ettiler. Bundan da ğayrı, bir qaç oca ve tilşınas, toplaşuvda iştirak etip olamayıp, evelden vesiqa leyhalarına dair tekliflerini muzakere etmek içün yolladılar.

QVSD tarafından azırlanğan vesiqanıñ leyhası, Ukrayina Nazirler Kabinetiniñ 2036 senesine qadar Ğayıp olmaq telükesi altında bulunğan tillerniñ saqlanuvı ve inkişafı yekâne strategiyanı qabul etmesini ve qırımtatar, qaray, qırımçaq, rum, urum, rom, belorus, gagauz ve yidiş tilleri içün ayrı ameliy planlarnıñ tasdıqlanmasını közde tuta. Aynı zamanda o qabul etilse, azırlanğan leyhanıñ müellifleri, Ukrayina Nazirler Kabinetiniñ 2022 senesi kiçik aynıñ 23-de qabul etilgen 224-r nomeralı “2022-2032 seneleri qırımtatar tiliniñ inkişafı strategiyasınıñ qabul etilmesi aqqında” buyruğını lâğu etmege teklif eteler.

Muzakere esnasında toplaşuv iştirakçileri 2022-2032 seneleri içün Qırımtatar tiliniñ inkişafı strategiyasınıñ lâğu etilmemesi aqqında umumiy fikirge keldiler. Bundan da ğayrı, olar, Qırımtatar tili meseleleri milliy eyyetiniñ toplaşuvında onıñ yerine ketirilmesi vaziyetini baqmağa ve, kerek olsa, Strategiyanı onıñ inkişafına doğrultılğan yañı tedbirlernen toldurmağa teklif ettiler.

Toplaşuv iştirakçileri qayd ettiler ki, müellifler tarafından teklif etilgen leyha, 2022-2032 seneleri qırımtatar tiliniñ inkişafı strategiyası yerine ketirilgen vaqıt qazanılğan muvafaqiyetli adımlar ve yüksek neticelerni körmemezlikke ura. Bu müsbet tecribeni daa da kritik vaziyetke tüşken diger tillerge tarqatmaq yerine, Ğayıp olmaq telükesi altında bulunğan tillerniñ saqlanuvı ve inkişafı strategiyasınıñ leyhasında 2036 senesine qadar qırımtatar tiliniñ inkişafı içün imkânlar sıñırlana.

Muzakere neticesinde Qrımtatar Milliy Meclis Ukrayina Qavmiy siyaset ve vicdan serbestligi devlet hızmetine “2036 senesine qadar ğayıp olmaq telükesi altında bulunğan tillerniñ saqlanuvı ve inkişafı strategiyasınıñ tasdiqlanuvı aqqında” aktınıñ leyhasına razı olmağanı aqqında mektüp yollaycaq. Mektüpte ise tamır halqınıñ til aqlarını yerine ketirüvniñ esas aletlerinden biri olaraq, 2022-2032 seneleri Qırımtatar tiliniñ inkişafı strategiyasınıñ yerine ketirilmesi boyunca toplaşuv iştirakçileriniñ teklifleri qayd etilecek.