Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi Refat Çubarov ve Transparency International Ukraine icra müdiri Andriy Borovıknıñ ortaq beyanatı 

18.05.2026

Cezağa çekilmegen hatıra – adalet olmay

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi Refat Çubarov ve Transparency International Ukraine icra müdiri Andriy Borovıknıñ

Ortaq beyanatı

Mayısnıñ 18-nde er yıl Ukrayinada ve dünyada qırımtatar halqınıñ sürgünlki fedalarınıñ hatırası añıla –1944 senesi sürgünlik on biñlernen insannıñ canını aldı ve qırımtatar halqınıñ bir qaç nesil taqdirini bozdı.

82 yıldan soñ aynı şey tekrarlana. Qırımnıñ işğalinen Rusiye akimiyeti qırımtatar halqını taqip etmege başladı. Qanunsız tintüvler, tevqifler, cemaat faacilleri ve jurnalistlerniñ zorbalıqnen ğayıp etilüvi, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilüvi – bularnıñ episi qırımtatar kimligini yoq etüv siyaseti. Bugün Qırımda qanunsız sürette tutulğan 358 siyasiy mabüsniñ 181-i qırımtatardır. Ve bu kibi cinayetler açıq-aydın cevap talap ete.

Transparency International Ukraine ve Qırımtatar Milliy Meclisi halqara ortaqlarını em Rusiye devletine, em de onıñ yolbaşçılarına ve bütün memurlarına qarşı sanktsiyalar basqısıını quvetleştirmege çağıra. Çünki olar tamır qırımtatar halqınıñ taqip etilüvi ve repressiyaları içün mesüliyetlidir.

Bugün Rusiye Federatsiyası dünyada eñ çoq sanktsiyağa oğratılğan devlettir –bu, dünya toplulığı çoqtan berli diqqatsız qaldırğan devamlı halqara uquq cinayetleriniñ tabiiy neticesi. 1944 senesi qırımtatar halqınıñ genotsidi, Qırımnıñ vaqtınca işğali ve büyük silâlı istilâ – bu ayrı adiseler degil de, halqlarnıñ yoq etilmesine doğrultılğan imperiya siyasetidir. Ukrayinağa qarşı tecavuzğa cevap olaraq kirsetilgen sanktsiyalar, Rusiye Federatsiyasınıñ halqara uquq ceetinden mesuliyetligini ve cezanıñ qaçınılmazlığını temin etüv yolunda bir adım olmalı.

Aynı zamanda telüke şunda ki, bir sıra devletlerniñ Rusiyege nisbeten siyaseti deñişe bilir, çünki soñki vaqıtları halqara uquqnı muntazam sürette bozğan istilâcığa qarşı iqtisadiy basqı yımşatılğanı aqqında eşitemiz. Sanktsiyalarnıñ kirsetilmesi ve yerine ketirilmesiniñ nezaretinde birdemlik, olarnıñ semereli olması içün esas şart ola. Ve ayrı devletlerniñ basqısını yımşatmaq umumen neticeni boza.

Şimdi Avropa Birligi, 2026 senesiniñ yazında kirsetilmesi beklenilgen 21-inci sanktsiyalar paketini azırlay. Faqat, endi kirsetilgen 20 sanktsiya paketine baqmadan, Rusiye cenkni devam ettirmek içün resurslarnı alâ daa tapa. Şunıñ içün, Rusiyege sıñırlavlardan keçmege ve tecavuznı devam ettirmege yardım etken üçünci memleket ve şirketlerge qarşı ekinci sanktsiyalar kirsetmek pek müimdir.

“Halqara toplulıqnıñ toqtatmaması müimdir: sanktsiyalar basqısı quvetleştirilmeli, istilâcınıñ iqtisadiyatınıñ yañı saalarını qaplap almalı ve Ukrayina, qırımtatarlar ve Rusiye imperializminden zarar körgen er kes içün adaletniñ keniş mehanizminiñ bir qısmı olmalı”, – dep TI Ukraine icra müdiri Andriy Borovık ayttı.

“Devletlerniñ ükümetleri, dünya siyasetçileri ve umumen halqara toplulıq Rusiye Federatsiyasınıñ tamır qırımtatar halqını öz Vatanı olğan  Qırımdan sürgün etüv siyasetine qarşı birleşmeli. Bu areketler rusiye imperiyası ve soñra Sovetler Birligi tarafından qırımtatarlarğa nisbeten alıp barılğan genotsid siyasetiniñ devamıdır. rusiye federatsiyasını Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeerinen beraber Ukrayina topraqlarından işğalli ordularnı çıqarmağa mecbur etmek kerek”, – dep Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi Refat Çubarov ayttı.

Cezağa çekilmegen hatıra – adalet olmay!