Eskender Bariyev BMTnıñ Daimiy forumınıñ sessiyasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ rolü ve uquqiy statusı aqqında tarif etti

25.04.2026

Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Tamır halqları meseleleri daimiy forumınıñ 25-inci sessiyasında “Zıddiyet şaraitinde tamır halqlarınıñ aqlarını temin etüv” paneli devamında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası, Qırımtatar resurs merkeziniñ idare reisi Eskender Bariyev qırımtatar halqınıñ temsiliy institutları, olarnıñ uquqiy statusı ve Qırım işğali şaraitinde rolüne bağışlanğan maruzanen çıqışta bulundı.

Öz çıqışında Eskender Bariyev qayd etti ki, Qırımtatar Milliy Meclisi – Qurultay qararınen teşkil etilgen qırımtatar halqınıñ yekâne vekâletli temsil-icra organıdır.

“Men Qırım tamır halqınıñ temsil organı olğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası olam. Meclis – Qurultay tarafından saylanğan qırımtatar halqınıñ yekâne vekâletli temsil-icra organıdır. Meclisniñ esas maqsadı – Sovetler Birligi tarafından qırımtatar halqına qarşı yapılğan genotsidniñ aqibetlerini yoq etmektir”, – dep Eskender Bariyev qayd etti.

Çıqışta o, Qırım işğal etilgen soñ Rusiye Federatsiyası tarafından Meclisge qarşı yapılğan sistematik repressiyalarğa diqqat çekti.

Bariyevniñ aytqanına köre, Rusiye Federatsiyası Yuqarı mahkemesiniñ 2016 senesi ilk küz ayınıñ 29-nda çıqarğan qararınen Meclis “aşırıcı teşkilât” olaraq ilân etildi ve işğal etilgen Qırımda yasaq etildi.

“Böyleliknen qırımtatarlarnıñ temsil institutlarını idare etmek kollektiv aqqı bozulğan edi. Qırımtatarlar işğal etilgen Qırımda keçirilgen qanunsız referendum ve saylavlarnı körmemezlikke urğanları sebebinden Rusiye Meclisni yasaqladı. Meclis azalarına qarşı FSB sistematik repressiyalar keçire”, – dep o qayd etti.

Çıqışta Meclisniñ uquqiy statusına ve qırımtatar halqınıñ temsiliy organınıñ institutsional tanılmasına dair Ukrayina devlet siyasetiniñ deñişmesine ayrı diqqat ayırıldı.

Eskender Bariyev hatırlattı ki, 2014 senesi Ukrayina Yuqarı Şurası qırımtatar halqını Ukrayinanıñ tamır halqı olaraq, Meclisni ise – onıñ resmiy temsil organı olaraq tanıdı.

Kelecek müim adım 2021 senesi “Ukrayina tamır halqları aqqında” Ukrayina qanunınıñ qabul etilmesi oldı, o, tamır halqlarınıñ aqlarını devlet seviyesinde belgilegen edi.

Bariyevniñ aytqanına köre, Ukrayina Ükümetiniñ 2026 senesi çiçek ayınıñ 3-nde qabul etken qararı müim bir basamaq oldı, onıñ ile Mecliske tamır halqınıñ temsiliy organınıñ uquqiy statusı resmen berildi.

“Ukrayinada ilk sefer Qırımtatar Milliy Meclisi em siyasiy, em de uquqiy subyekti oldı. Qanunğa binaen, Meclis şimdi Ukrayina bücetinden para ala bile, Qırım ve tamır halqlarınen bağlı bütün meseleler ise onıñnen uyğunlaştırılmalı”, – dep Eskender Bariyev qayd etti.

Çıqışınıñ soñunda o, qırımtatar halqınıñ Qırım kelecegi ve adaletli barışıqqa irişüvnen bağlı halqara esnaslarğa qoşulmasınıñ müimligini qayd etti.

“Eminim ki, “Ukrayina ve qırımtatarlar olmadan Ukrayina ve Qırım aqqında bir şey olmaz” printsipi, Ukrayinada adaletli barışıqqa irişüvde bütün memleketler ve halqara teşkilâtlar tarafından qabul etilecek. Qırımtatar Milliy Meclisi ise bu esnaslarnıñ subyekti olacaq”, – dep o qayd etti.

Eskender Bariyevniñ çıqışı, çatışma ve işğal vaziyetinde tamır halqlarınıñ aqları aqqında halqara munaqaşalarnıñ bir parçası oldı, em de Ukrayinağa qarşı devam etken rusiye istilâsı şaraitinde qırımtatar halqınıñ vaziyetine diqqat celp etti.