Belli qırımtatar maarifçisi İsmail Gasprinskiyniñ doğğan künü

20.03.2026

Saban ayınıñ 20-nde (bazı menbalarğa köre – sabannıñ 21-nde) belli qırımtatar maarifçisi, mütefekkiri ve islâatçısı İsmail Gasprinkiyniñ doğğan künü qayd etile.

Onıñ adı tek qırımtatar halqınıñ degil, bütün türk dünyasınıñ tarihına yazıldı. O, tasilniñ zemaneviyleştirilüviniñ teşebbüsçisi, yañı pedagogik sistemasınıñ (usül-i cadiy) qurucısı ve milliy canlanuvnıñ ğayreviy ilhamcısı oldı.

Onıñ tarafından teşkil etilgen “Terciman” gazetası vastasınen Gasprinskiy yañı cemiyet fikrini şekillendirdi, ziyalılarnı birleştirdi ve inkişaf, tasil ve añlaşuv ğayelerini tarqattı. Onıñ “Tilde, Fikirde, İşte Birlik” printsipi bir nesil içün yol köstergiçi oldı.

XIX asırnıñ soñunda – XX asırnıñ başında onıñ faaliyeti neticesinde yañı qırımtatar ziyalısı şekillendi – tasil alğan, mesüliyetli, dünyağa açıq, amma öz medeniyetine teren bağlı edi. Gasprinskiyniñ ğayelerinen terbiyelengen ocalar, jurnalistler, medeniyet ve siyaset erbapları soñra milliy areketniñ temeli oldılar ve 1917 senesiniñ vaqialarında, şu cümleden Birinci Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ teşkil etilmesinde ve Qırım Halq Cumhuriyetiniñ ilân etilmesinde müim rol oynadılar.

O, tasil, medeniyet ve söz küçüne işanıp, qırımtatar halqınıñ aqları, menligi ve kelecegi oğrunda küreşiniñ temelini qoydı.

Ulu maarifçiniñ hatırasını ürmet etip, biz onıñ işini devam etemiz – tilimiz, medeniyetimiz ve kimligimizni saqlap qalmaq ve inkişaf ettirmek.