Qırımtatar halqınıñ II-nci Qurultayınıñ 35 yıllığı ve Qırımtatar Bayrağı Künü munasebetinen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Prezidiumınıñ beyanatı

26.06.2026

1991 senesi ilk yaz ayınıñ 26-30 künleri qırımtatar halqı, Qırım ve Ukrayinanıñ yañı tarihında müim bir tarih sayıla. Aynı bu künleri, otuz beş yıl evelsi, Aqmescitte (Simferopolda), sovet rejiminiñ genotsid siyaseti sebebinden 74 yıllıq mecburiy teneffüsten soñ, Qırımtatar halqınıñ II-nci Qurultayı olıp keçti.

II-nci Qurultay sessiyasında qırımtatar halqınıñ kelecek taqdirini belgilegen qararlar ve vesiqalar qabul etildi: “Qırımtatar halqınıñ milliy suvereniteti aqqında beyanname”, “Qurultaynıñ qırımtatar halqına muracaatı”, “Birleşken Milletler Teşkilâtına, halqlarğa, devletlerniñ parlament ve ükümetlerine, halqara teşkilâtlarğa muracaat”, “Qırımnıñ bütün sakinlerine muracaat”, “Qırımtatar halqınıñ milliy bayrağı ve milliy gimni aqqında” ve “Latin grafikasına keçüv” qararları.

Qurultay faaliyeti qırımtatar halqı sürgünlik yerlerinden Vatanına kütleviy şekilde qaytqan vaqıt yañıdan başladı. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ meydanğa ketirilüvi, Qurultay sessiyaları arasında yüksek yekâne temsiliy organ statusına saip etilüvi, em de bütün seviyelerde milliy öz-özüni idare etüv organlarınıñ yekâne saylav sistemasınıñ qurulması, qırımtatar halqınıñ umumiy vazifeler ve maqsatlar etrafında birleştirilmesini temin etti. O vaqıt o, milliy arekette faaliyet köstergen bütün siyasiy gruppalarnı, teşkilâtlarnı ve aqımlarnı birleştirdi.

Qırımtatar halqınıñ II-nci Qurultayınıñ keçirilmesi qırımtatar milliy areketiniñ Ukrayina milliy-demokratik küçlerinen er taraflı siyasiy ortaqlığına yol açtı. Bu qurulğan ve sıq işbirlik bugün de qırımtatar halqınıñ öz Vatanında, mustaqil Ukrayina devletiniñ terkibinde milliy-topraq muhtariyeti statusı berilmeli olğan Qırımda aqlarınıñ teminlenmesine doğrultılğan.

1991 senesinden 2013 senesine qadar Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ altı toplaşuvı saylandı. Qurultay delegatlarınıñ muntazam saylavları ve Meclis terkibiniñ daimiy yañartılması qırımtatar halqı içinde öz-özüni idare etüvniñ daimiy demokratik mehanizmleriniñ inkişafını köstere, bu da halqnıñ birleştirilgen siyasiy nazar noqtasınıñ şekillenmesiniñ şartıdır.

Lâkin sayesinde qırımtatar halqı adım-adım bütün ukrayin cemiyetinen beraber mustaqil, demokratik Ukrayinanı qurğan tamır qırımtatar halqınıñ milliy institutları – Qurultay, Meclis ve yerli milliy öz-özüni idare etüv organlarınıñ çeşit ağlarınıñ tam işlevi 2014 senesi kiçik-saban aylarında Rusiyeniñ tecavuzı ve Qırım işğali neticesinde keskin şekilde toqtatıldı.

Rusiye Federatsiyasınıñ Qırımtatar Milliy Meclisini aşırıcı teşkilât olaraq ilân etüv ve onıñ faaliyetini yasaq etüv, em de Meclis azalarınıñ repressiyaları ve apis etilmesi onıñ işini toqtatmadı. Rusiye-Ukrayina cenki ve Qırımnıñ vaqtınca işğali şaraitinde Qırımtatar Milliy Meclisi Ukrayinanıñ qıtaiy qısmında Qurultay tarafından berilgen vekâletlerni yerine ketire, işğalde yaşağan vatandaşlarınen sıq munasebette buluna.

Qırımtatar Milliy Meclisi tarafından oña berilgen vekâletlerniñ yerine ketirilmesine qırımtatar halqınıñ aqlarını ğayrıdan tiklemege doğrultılğan Ukryaina qanunlarınıñ daa da mükemmelleştirilmesi, hususan “Ukrayina tamır halqları aqqında” Ukrayina Qanunınıñ qabul etilmesi yardım ete.

Mecliske tamır halqınıñ temsiliy organı statusınıñ berilmesi, em Ukrayina devlet akimiyet organlarınen, em de halqara institut ve teşkilâtlarnen Qırımnıñ Rusiye işğalcilerinden azat etilmesine ve qırımtatar halqınıñ öz toprağında kelecegini temin etmesine doğrultılğan tedbirlerniñ alınması içün semereli ve daa faydalı işbirlik içün yañı şarait ve imkânlar yarata.

Qırımtatar halqınıñ II-nci Qurultayınıñ 35 yıllığını qayd etüv künleri, onıñ tarihiy qararlarına ve olarnı qabul etken delegatlarğa ürmet köstermek maqsadınen, Qırımtatar Milliy Meclisi, bütün semetdeşlerine ve vatandaşlarına 1917 senesi Bağçasarayda olıp keçken tarihiy Qurultay delegatları tarafından şekillengen, Qırımtatar Milliy Qurultayı ve Meclisiniñ bütün nevbetteki toplaşuvlarında ömürge keçirilgen milliy areketniñ idealları, qıymetleri ve maqsatlarına sadıqlıq ve sadıqlıq içün samimiy minnetdarlığını bildire.

Aynı zamanda, Qırımtatar Milliy Meclisi semetdeşlerini ve bütün ukrayin cemiyetini resmen ilk yaz ayınıñ 26-da, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ işke başlağanınıñ yıllığında, qayd etilgen Qırımtatar Milliy Bayrağı Kününen samimiy hayırlay.

Yaşasın Qırım! 

Yaşasın Qırımtatar halqı!

Ukrayinağa şan-şerefler!

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi

Refat Çubarov

2026 senesi ilk yaz ayınıñ 26-sı

Kıyiv ş.