BMTnıñ Baş kâtibiniñ Rusiye vekilleriniñ Qırım işğaline qanuniy qıymet kesmek ıntıluvlarına qarşı cevabı aqqında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Prezidiumınıñ beyanatı

31.01.2026

Rusiye-ukrayin cenkiniñ bitirilmesine dair Ukrayina, AQŞ ve rusiye arasındaki üç taraflı muzakerelerge ve Grenlandiya etrafındaki vaziyetke köre, istilâcı devlet olğan rusiye, halqara uquq qaideleri ve printsiplerini, şu cümleden BMTnıñ Nizamnamesini, Helsinki añlaşmalarını, BMTnñ Tamır haqlarınıñ aqlarıbeyannamesini qaba şekilde bozaraq, 2014 senesi etkeni Qırımnıñ işğalini qanuniyleştirmek ıntıluvlarını yañıdan faalleştirdi.

Kreml öz muvafaqiyetsiz niyetlerini yerine ketirmek içün, halqara uquqnıñ esaslarını, hususan, 1970 senesi orta küz ayınıñ 24-nde BMTnıñ Baş Assambleyası tarafından qabul etilgen BMTnıñ Nizamnamesi boyunca devletler arasında dostluq ve işbirlik aqqında halqara uquq esasları beyannamesiniñ qaidelerini şübe altına qoymağa tırışqan tış işler naziri Lavrovdan başlap, halqara memurlarğa ücüm etken jurnalist-teşviqatçılarğa qadar, çeşit halqara meydançıqlarda çeşit şahıslarnı qullana.

Bu sebepten Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi BMTnıñ Baş kâtibi Antoniu Guterrişniñ 2026 senesi qara qış ayınıñ 29-nda BMTnıñ merkezinde keçirilgen matbuat konferentsiyasında Rusiye jurnalistiniñ sualine bergen cevabını alğışlay: “Birleşken Milletler Teşkilâtı Qırım ve Donbas vaziyetini halqlarnıñ öz muqadderatını tayin etüv aqqı çerçivesinde baqa bilemi?”

BMTnıñ Baş kâtibi Antoniu Guterriş öz cevabında şunı qayd etti: “Qırım vaziyeti ve Grenlandiya statusı arasında er angi qıyaslamalar esası yanlıştır. 1970 senesiniñ Beyannamesinde yazılğanı kibi öz-özüni belgilev printsipi, tış arbiy kirişüv neticesinde suveren devletniñ topraq bütünliginiñ bozuluvını aqlamaq içün qullanılamaz. Grenlandiya yolunı anayasa çerçivesinde ve Danimarka ile añlaşqan olsalar da, 2014 senesi Qırımdaki vaqialar BMTnıñ Nizamnamesiniñ bozuluvı edi. Böylece, öz-özüni tayin etüv aqqı Qırım ve Donbas içün ayırılmaq içün sebep olaraq qullanılmay”.

Qayd etilmeli ki, BMTnıñ Baş kâtibiniñ Qırımğa nisbeten 2026 senesi qara qış ayınıñ 29-nda bildirgen nazar noqtası, qırımtatar halqınıñ öz muqadderatını tayin etüv aqqını suveren ve mustaqil Ukrayina Devleti terkibinde yerine ketirmesine doğrultılğan tamır halqınıñ temsiliy organı olaraq Meclisniñ deñişmegen ve ardı-sıra tutqan nazar noqtasına uyğundır.

Böyleliknen, bu beyanat Rusiyeniñ halqara uquqnı tekşermek degil de, BMTnıñ Baş Assambleyasınıñ Rusiye istilâsını takbih etken ve Ukrayinanıñ topraq bütünligini desteklegen aza devletleriniñ rey berüv neticelerini şübe altına almaq ıntıluvlarına daa bir sert cevap oldı.

BMTnıñ Baş kâtibiniñ halqara uquqqa tam uyğun açıq nazar noqtasını alğışlap, Rusiyeniñ öz uydurğan “Qırım” halqını idare etüv ıntıluvını kesen-kes toqtatıp, Meclis reberligi çetel devletlerniñ ükümet ve parlamentlerini, halqara teşkilâtlarnı, parlament birleşmelerini, dünya siyasetçileri ve ahlâqiy yetekçilerini, halqara uquq qorçalayıcı ve gumanitar teşkilâtlarnı Ukrayinanıñ mustaqilligi, suvereniteti ve topraq bütünligini halqara seviyede tanılğan sıñırlarda qorçalav çerçivesinde tamır qırımtatar halqına daa büyük birdemlik köstermege çağıra.

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Meclis qararlarında qayd etilgen qırımtatar halqınıñ iradesine esaslanğan nazar noqtası deñişmey qala: tek Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarınıñ işğalden azat etilmesi ve reintegratsiyası qırımtatar halqınıñ öz toprağında öz taqdirini tayin etüv aqqınıñ mustaqil Ukrayina devletiniñ terkibinde milliy-topraq muhtariyeti şeklinde kerçekleştirilmesiniñ kefaletidir.

Refat Çubarov

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi

2026 senesi qara qış ayınıñ 31-i

Kıyıv ş.