VI Milliy Qurultay Teftiş komisyonı toplaşuvınıñ № 5 PROTOKOLI

VI Milliy Qurultay Teftiş komisyonı toplaşuvınıñ 
№ 5 PROTOKOLI

Aralıq 30, 2013 s. 

İştirak ettiler: VI Milliy Qurultay Teftiş komisyonın 7 azasından 4-ü ve 1-ri telefon vastasınen. Musafir olaraq: Milliy Meclisteki Medeniyet, tarih ve maneviy ayat idaresiniñ rehberi Bekir Mamutov, Milliy Meclisteki Qırımtatar matbuat vastalarını inkişaf ettirüv idaresinin rehberi Gayana Yüksel. 

Toplaşuvnıñ reisi: Ali Özenbaş 

Toplaşuvnıñ kâtibi: Emir-Asan Umerov 

Kün tertibi 

1. Yerli meclislerniñ bütçelerini tesis etüv leyihası. 2. Regional ve yerli meclislerniñ saylavcılarınıñ iştiraginen esabat toplaşuvlarını keçirmesi. 3. Teftiş komisyonı nizamnamesiniñ leyihasını muzakere etip, qabul etmek. 4. Çeşit meseleler. 

Muzakere etilecek birinci mesele boyunca: 

Sözge çıqtı: Ali Özenbaş. O, yerli meclislerniñ öz bütçelerini peyda etmek kerekligini bildirdi. Bütçeler er ay, göñülli olaraq, saylavcılardan belli miqdarda toplanğan paralardan meydanğa ketirilip, yapılacaq masraflar boyunca muntazam şekilde esabat berilmeli. Böyle areket saylavcılarnı faalleştirecek, olarnı yerli öz-özüni idare etüv milliy müessiselerinen yaqından bağlaycaq ve bazı yerli müşküllerniñ al olunması içün zemin azırlaycaq. 

Sözge çıqtı: Emir-Asan Umerov. O, Qırımnıñ bazı köylerinde yerli meclisler din cemiyetlerinen beraber areket etip, muntazam sürette musulman qorantalarından er ay cemaat ihtiyacları içün para toplağanlarını qayd etip, er yerde din cemiyetlerinen yerli meclisler beraberce areket etmelerini teklif etti. 

Rey berildi: rey birliginen teklifler qabul körüldi. 

Qarar: Yerli meclislerge din cemiyetlerinen beraber areket etip, saylavcılarından er ay muntazam surette belli miqdarda para toplayaraq, öz bütçelerini meydanğa ketirmeleri, bu bütçe yardımınen yerli ihtiyaclarnı qarşılamaları ve bütün masraflarından esabat bermeleri teklif etilsin. 

Muzakere etilecek ekinci mesele boyunca: 

Sözge çıqtı: Ali Özenbaş. O, regional ve yerli meclislerniñ bir ay içinde saylavcılarınıñ iştiraginen toplaşuvlar keçirmesini ve yıllıq faaliyetlerinden esabat bermesini teklif etti. Mümkün derecede bu toplaşuvlarda Milliy Meclis azaları ve yerli Qurultay vekilleri iştirak etsinler. Böyle toplaşuvlarnıñ en muim maqsadı – saylavcılarnı milliy siyaset ve areket aqqında haberdar etmek, olarnı yerli meclislernen yaqından bağlamaq. 

Rey berildi: rey birliginen teklif qabul körüldi. 

Qarar: Regional ve yerli meclisler ocaq ayınıñ sonuña qadar saylavcılarınıñ iştiraginen toplaşuvlar keçirmeleri ve yıllıq faaliyetlerinden esabat bermeleri, mümkün derecede bu toplaşuvlarda Milliy Meclis azalarınıñ ve yerli Qurultay vekilleriniñ iştirak etüvleri teklif etilsin. 

Muzakere etilecek üçünci mesele boyunca: 

Sözge çıqtı: Ali Özenbaş. O, VI Milliy Qurultaynıñ birinci oturumda (sessiyasında) “Qırımtatar halqı Qurultayınıñ, onıñ saylanğan muessiseleriniñ ve bu muessiselerde vazifeli olğanlarnıñ, yerli öz-özüni idare etüv muessiselerniñ faaliyetini qaidelerge bağlağan vesiqalarğa deñişmeler ve ilâveler kirsetmek aqqında” qararı qabul etilerek, işbu vesiqalarnıñ leyihalarını azırlav Milliy Mecliske avale etilgenini qayd etip, Milliy Meclis prezidiumı “Qırımtatar halqı Qurultayınıñ Teftiş komisyonınıñ nizamnamesi” leyihasını azırlamaqnı Teftiş komisyonına rica etkenini bildirdi. Buña esasen, azırlanılğan “Qırımtatar halqı Qurultayınıñ Teftiş komisyonınıñ nizamnamesi” leyihası taqdim etildi. 

Rey berildi: rey birliginen leyiha qabul etildi. 

Qarar: Azırlanılğan “Qırımtatar halqı Qurultayınıñ Teftiş komisyonınıñ nizamnamesi” leyihası qabul etilsin ve Milliy Mecliske yetkizilsin. Bu vazife Ali Özenbaşqa avale etilsin. 

Muzakere etilecek dörtünci mesele boyunca:

Sözge çıqtı (telefon vastasınen): Talât Suleymanov. O, aşağıdaki tekliflerde bulundı: 1. Teftiş komisyonınıñ toplaşuvlarını keçirmesi ve kelgenlerni qabul etilüvi içün özüniñ ofisi olması kerek. Buña köre, bir oda ayırılması içün Milliy Mecliske muracaat etmeli. 2. Teftiş komisyonınıñ bütçesi olmaq kerek. 

Muzakere etildi: İlk mesele boyunca bir evelki Teftiş komisyonı toplaşuvınıñ qararı boyunca bu mesele Milliy Mecliste köterilgeni, al-ı azırda Teftiş komisyonı içün bir oda ayırılmasınıñ imkânsız olğanı bildirildi. Bu mesele reyge qoyulmadı. Ekinci mesele boyunca, Teftiş komisyonına bütçe ayırılması içün, Teftiş komisyonınıñ yıllıq faaliyet planı ve onıñ esaplanğan masraflar eküni azırlanılması lâzim olğanı qayd etilip, bunı tüşünip, kelecek toplaşuvlarda muzakere etilmesi teklif etildi. Bu mesele reyge qoyulmadı. Bekir Mamutov söz alıp, qayd etti ki, Milliy Qurultaynıñ bir çoq vekili ancaq oturumdan oturumğa iştirak etip, vazifelerini sadece rey berüvnen sıñırlaylar. Albuki, er bir Milliy Qurultay vekili Milliy Mecliste olğan bir de bir idarege kirmeli ve qolundan kelgeni qadar halq işinde hızmet etmeli, berilgen vazifelerni eda etmeli. Atta, regional meclislerniñ azaları arasında Milliy Mecliste olğan er bir idarege bağlı, olarnen bağ tutqan, işbirlik qurğan kimseler tayin etilmeli. Teftiş komisyonınıñ azaları bu fikirni begenip, onen razı oldılar ve o mesele reyge qoyuldı. 

Rey berildi: rey birliginen üçünci teklif qabul etildi. 

Qarar: Er bir Milliy Qurultay vekili Milliy Mecliste olğan bir de bir idarege kirmesi, regional meclislerniñ azaları arasında Milliy Mecliste olğan er bir idarege bağlı, olarnen bağ tutqan, işbirlik qurğan kimseler tayin etilmesi teklif etilsin. 

Sözge çıqtı: Aziz Reşitov. O, bazı semetdeşlerimiz ne içün Teftiş komisyonı tek «Qırım» ve «Avdet» gazetelerine emiyet bergenlerini, böyle baqışnıñ adil saymağanlarını qayd etti. Bu mesele tekrar, musafirlernen beraber muzakere etilip açıqlandı: «Yañı Dünya» gazetasınıñ munderecesi Milliy Qurultaynıñ siyasetine lâqayd, atta, bazı erlerde, duşmancasınadır. Meselâ, soñki sayılarınıñ birinde Cumhuriyet başlığı Yanukoviçke qol tutıp, Milliy Meclisniñ qararına rağmen, Kiyevge antimaydanğa temsilcilerni yollamaq içün milletimizden maddiy yardım, yani para istegi neşir etildi. Biz ise, kene de, oña yazılmañız diye, ömilletimizge muracaat etmeymiz, sadece emiyet bermeymiz ve böyle tavır bizcesine doğrudır. Bundan ğayrı, resmiy muracaatımıznıñ metininde olmasa da, bizler er toplaşuvda «Armançıq» mecmuasına abune olmağa ricada bulundıq. Bu muzakere esnasında başqa bir eksiklik açıldı, alâ daa Qurultay vekillerinden sadece 3-ü abune olğanları esabatı keldi. Aziz bey Reşitov bu meseleni kelecek toplaşuvlarda da köterilmesini teklif etti. 

Rey berildi: rey birliginen teklif qabul etildi. 

Qarar: «Qırım» ve «Avdet» gazetelerine, «Armançıq» mecmuasına abune oluv rağbetlendirilsin, er bir Milliy Qurultay vekili işbu neşirlerge abune oluvı teklif etilsin. 

Toplaşuvnıñ reisi: / Ali Özenbaş / ………. 

Toplaşuvnıñ kâtibi: / Emir-Asan Umerov / ………. 

Teftiş komisyonınıñ azaları: 
Remziy Muratov ………. 
Aziz Reşitov ………. 
Talât Suleymanov (telefon vastasınen) ………. 
Edem Dudakov bulunmadı. 
Refat Memetov bulunmadı.