Меню

VI Milliy Qurultay Teftiş komisyonı 6-inci toplaşuvınıñ PROTOKOLI

VI Milliy Qurultay Teftiş komisyonı 6-inci toplaşuvınıñ 
PROTOKOLI

Ocaq (yanvar) 28, 2014 s. 

İştirak ettiler: VI Milliy Qurultay Teftiş komisyonı 7 azasından 5-i. 

Toplaşuvnıñ reisi: Ali Özenbaş 

Toplaşuvnıñ kâtibi: Emir-Asan Umerov 

Kün tertibi 

1. Herson ve Zaporojye vilayetlerinde, Kiyev şeerinde regional ve yerli meclisler saylavlarını keçirüv meselesi. 

2. Ameldeki “Qırımtatar halqınıñ yerli öz-özüni idare etüv muessiseleri aqqındaki nizamname”ge deñişmeler kirsetiv leyihası meselesi. 

3. Çeşit meseleler. 

Muzakere etilecek birinci mesele boyunca: 

Sözge çıqtı: Ali Özenbaş. O, Merkeziy saylav komisyonı yaqın vaqıtta Zaporojye, Herson vilâyetlerinde ve Kiyev şeerinde regional ve yerli meclisler saylavlarını keçirmege planlaştırğanını bildirdi. Qırım ve Ukrainada yañı, bülletenlernen umumiy gizli rey berüv tertibinen regional ve yerli meclislerni saylav ceryanınıñ ilki, Herson, Zaporojye ve Kiyev regionlarında tayinlengen saylavlar esapqa alınğanda, aman aman 5 yılğa sozulğanını ve olar evelâ keçirilgen regionlarda 5 yıl öteyatqanı, ve, demek ki, yañı saylavlar keçirilmek kerekligini bildirgen soñ, o, yerli meclislerniñ ilk saylavı beş yılğa sozulğanı doğru olmayıp, böylece ebediyen devam etmemek kerekligini qayd etti. Bir orta tarih belgilenip, kelecek saylavlar bir künde, iç olmadımı, bir yılnın bır-ikki aynın içinde keçirilmesi lâzim. Ali Özenbaş umumiy saylavlarnı 2015 senesinde keçirmekni teklif etti, çünki işbu yıl bütün olıp keçken saylavlarnıñ yañıdan keçirilmesi içün orta tarihtır. Bütün bulardan areket ile, eger yuqarıda añılğan bölgelerde saylavlar keçirilse, demek ki, bir buçuq yıl soñra olarnı daa bir kere keçirmek kerek olacaq, bu ise, belli maddiy ve teşkiliy masraflarğa sebep olacaq. Al böyle eken, añılğan üç bölgeden ekisinde faaliyette olğan meclisler mevcutligini de esapqa alsaq, bu bölgelerde saylavlarnı umumiy saylavlarnen beraber, Qurultay tarafından qabul etilecek yañı “Yerli meclislerge saylavlar aqqındaki nizamname”de belgilengen yılda keçirmek maqul körüne. 

Bundan da ğayrı, Milliy Meclis tarafından alınğan qararğa esasen, Merkeziy saylav komisyonı ameldeki “Qırımtatar halqınıñ yerli öz-özüni idare etüv müessiseleri aqqındaki nizamname”ge deñişmeler kirsetüv leyihasını taqdim etüvi kerek edi. Bu deñişmeler Milliy Meclis tarafından baqılıp, tasdiq etilmegence, saylavlarnı qararlaştırmaq doğru degil, çünki, eñ azından, saylav ceryanı başlamadan evel, saylav ceryanınıñ er iştirakçisi añılğan nizamnameniñ niaiy şeklini bilmek kerek. 

Bulardan sebep, Ali Özenbaş Merkeziy saylav komisyonına muracaat etip, yuqarıda añılğan memuriy birlemlerde saylavlarnı soñrağa qaldırıp, olarnı 2015 senesi bütün regional ve yerli meclislerniñ saylavlarınen beraber keçirmekni teklif etti. Bundan ğayrı, o, regional ve yerli meclislerniñ umumiy saylavlarını, demokrasi prinsipleriniñ dünya standartlarına uyğun olaraq, bir künde keçirilmesini teklif etti. 

Rey berildi: rey birliginen teklif qabul körüldi. 

Qarar: Merkeziy saylav komisyonına muracaat etip, Zaporojye, ve Herson vilâyetlerinde, Kiyev şeerinde 2014 senesinde keçirilmesi planlaştırılğan saylavlarnı soñrağa qaldıraraq, olarnı bütün regional ve yerli meclislerniñ saylavlarınen beraber, 2015 senesi, bir künde keçirmege teklif etmek. 

Muzakere etilecek ekinci mesele boyunca: 

Sözge çıqtı: Ali Özenbaş. O, yerli öz-özüni idare etüv milliy müessiselerine saylav aqqındaki nizamnamede yerli meclislerge saylavlarda iştirak etmegen, saylavcılar tarafından yerli meclislerniñ azalığına saylanmağan kimselerniñ regional meclisniñ reisligine saylanmalarına açıq yasaq yoq olğanını bildirdi. Neticede, yerli meclislerge saylanmağan kimselerniñ regional meclislerniñ reisleri olaraq saylanuv pretsedentleri mevcuttır, albuki, böyle al ilk regional konferansnıñ prosedurına ve saylav mantığına terstir (regionnı ancaq bu regionnıñ saylavcıları saylağan kimseler idare etmek kerekler). Bu munasebet ile, o, Merkeziy saylav kömisyonı ile Milliy Mecliske muracaat etip, “Qırımtatar halqınıñ yerli öz-özüni idare etüv müessiseleri aqqında nizamname”ge regional meclis reisi ancaq saylanğan yerli meclisler azalarından saylanması mümkünligi hususında deñişüvler kirsetüv leyihasını azırlap, Qurultay reyine taqdim etmesini teklif etti. 

Rey berildi: rey birliginen teklif qabul körüldi. 

Qarar: Merkeziy saylav komisyonına milliy yerli öz-özüni idare etüv müessiseler aqqındaki nizamnameniñ 4.10 ve 4.11 maddelerine, regional meclis reisi ancaq saylanğan yerli meclisler azalarından saylanması mümkünligini kesen-kes belgilev hususında deñişüvler kirsetüv leyihasını azırlap, Milliy Meclis muzakeresine taqdim etilmesini teklif etmek. Aşağıdaki deñişüv variantını teklif etmek: 

4.10. Regional meclisniñ sayısıca ve personal erkânı regional konferansnıñ qararı ile tayin etile. Regional meclisniñ erkânı aşağıdaki usullarnen tertip etile: 

– erkânına alâqalı idariy-territorial bölgelerniñ – şeer ve rayonlarnıñ – bütün yerli meclislerniñ reisleri kirsetile; 

– regional meclisniñ reisi yerli meclislerniñ azaları olğan konferans vekillerinden saylana; 

– regional meclis reisiniñ teklifi ile, regional meclisniñ azaları alâqalı idariy-territorial bölgede – şeer ya da rayonda – daima yaşağan ve yerli meclisler saylavlarında iştirak etüv aqqına saip olğan qırımtatarlardan saylana. Bu esnada regional meclis reisiniñ teklifinen saylanğan regional meclis azalarınıñ sayısı yerli meclisler reisleri olğan regional meclis azaları sayısınıñ 1/3 keçmemek kerek. 

Regional meclis reisligine ve regional meclis reisiniñ teklifinen regional meclis azalığına saylanacaq namzetlerni belgilev tertibi regional konferansnıñ qarırınen tayin etile. 

4.11. Regional meclisniñ reisi yerli meclislerniñ azaları olğan regional konferans vekilleri tarafından gizli rey berüv usulınen saylana. Regional konferans vekilleriniñ yarısından ziyade reylerini alğan namzet reislikke saylanğan sayıla. Saylav esnasında hiç bir namzet kerekli sayıda rey toplamasa, yañıdan namzet çıqaruv ilân etilip, tekrar saylav ötkerile. 

Tekrar ekinci mesele boyunca: 

Sözge çıqtı: Ali Özenbaş. O, regional ve yerli meclis azalarınıñ qırımtatar tilini bilmelerini mecburiy şart olaraq qoşulmasını ve bu şartnıñ milliy yerli öz-özüni idare etüv müessiselerge saylav aqqındaki nizamnamesiniñ alâqalı maddesine (3.16) qayd etilmesini teklif etti. 

Rey berildi: rey birliginen teklif qabul körüldi. 

Qarar: Merkeziy saylav komisyonına milliy yerli öz-özüni idare etüv müessiseler aqqındaki nizamnamege regional ve yerli meclis azalarınıñ qırımtatar tilini bilmeleri şart olaraq qoşulması hususında deñişüvler kirsetüv leyihasını azırlap, Milliy Meclis muzakeresine taqdim etmesini teklif etmek. Aşağıdaki deñişüv variantını teklif etmek: 3.16. Yerli meclis azalığına namzetlerni çıqaruv ve qayd etüv tertibi maddesini aşağıdaki şekilde qabul etmek: 

Yerli meclis azası saylavda iştirak etüv aqqına saip, yerli meclis saylavı içün territorial temel teşkil etken idariy-territorial berlemlerde daima yaşağan, qırımtatar tilini bilgen saylavcılardan saylana. 

Toplaşuvnıñ reisi: / Ali Özenbaş / ………. 

Toplaşuvnıñ kâtibi: / Emir-Asan Umerov / ………. 

Teftiş komisyonınıñ azaları
Remziy Muratov ………. 
Aziz Reşitov ………. 
Talât Suleymanov ………. 
Edem Dudakov bulunmadı. 
Refat Memetov bulunmadı.

ПРОТОКОЛ 
6-го собрания Ревизионной комиссии VI Курултая крымскотатарского народа

28 январь, 2014 г. 

Присутствовали: 5 из 7 членов Ревизионной комиссии VI Курултая крымскотатарского народа.

Председатель собрания: Али Озенбаш. 

Секретарь собрания: Эмир-Асан Умеров. 

Повестка дня: 

1. Вопрос проведения выборов региональных и местных меджлисов в Херсонской, Запорожской областях и г. Киеве. 

2. Вопрос о проекте изменений в действующее «Положение об местных органах самоуправления крымскотатарского народа». 

3. Разное. 

По первому вопросу: 

Выступил: Али Озенбаш, который сообщил о том, что в ближайшее время ЦИК планируется провести выборы региональных и местных меджлисов в Запорожской, Херсонской областях и г. Киеве. Отметив, что первый процесс переизбрания региональных и местных меджлисов в Крыму и на Украине по новой системе всеобщего тайного голосования бюллетенями растянулся, включая вновь назначаемые в Херсонском, Запорожском и Киевском регионах, фактически на 5 лет, и скоро в регионах, где они начинались истекает пятилетний срок, а, следовательно, должны проводиться очередные выборы, он заметил, что факт растяжения первых выборов в местные меджлисы на пять лет не может означать, что так должно продолжаться вечно. Необходимо определить некую среднюю дату и провести следующие выборы в один день и, уж тем более, в один год. Он предложил провести их в 2015 году ввиду того, что это средняя дата между основными прошедшими выборами. Исходя из сказанного следует, что если сейчас проводить выборы в вышеперечисленных регионах, следовательно, через полтора года в этих регионах их придется повторить снова, а это повлечет за собой соответственные материальные и организационные затраты. При таком положении дел, учитывая, что в двух из перечисленных регионов действующие меджлисы существуют, видится целесообразным провести в них выборы вместе со всеми остальными, то есть в год, определенный новым «Положением о выборах в местные меджлисы» который будет принят Курултаем. 

Кроме того, Миллий Меджлисом было принято постановление, согласно которому ЦИК была обязана предоставить проект изменений в действующее «Положение об местных органах самоуправления крымскотатарского народа». Пока таковые изменения не будут рассмотрены и утверждены Миллий Меджлисом выборы назначать неправильно, хотя бы потому, что к началу избирательного процесса окончательная редакция «Положения» должна быть известна всем сторонам избирательного процесса. 

Ввиду перечисленного он предложил рекомендовать ЦИК отложить выборы в вышеперечисленных административных единицах и провести их вместе с выборами всех региональных и местных меджлисов в 2015 году. Также Али Озенбаш предложил провести всеобщие выборы региональных и местных меджлисов в один день, что соответствует мировым стандартам демократических принципов. 

Голосовали: за – единогласно. 

Постановили: Предложить ЦИК отложить запланированные в 2014 г. выборы региональных и местных меджлисов в Запорожской, Херсонской областях и г. Киеве и провести их вместе с выборами всех региональных и местных меджлисов в 2015 году в один день. 

По второму вопросу: 

Выступил: Озенбаш Али, который рассказал о том, что в положении о выборах в местные органы национального самоуправления нет прямого запрета на избрание председателем регионального

меджлиса лиц, не участвовавших в выборах в местные меджлисы и не избранных избирателями в члены этих меджлисов. В результате, есть прецеденты избрания председателями региональных меджлисов лиц, которые не были избраны в местные меджлисы, хотя это противоречит процедуре проведения первой региональной конференции и логике выборов (руководить регионом могут только неопосредованные избранники избирателей этого региона). В связи с этим он предложил обратиться в ЦИК и Миллий Меджлис с предложением подготовить и внести на рассмотрение Курултая проект изменения в «Положение об местных органах самоуправления крымскотатарского народа», а именно в том, что председатель регионального меджлиса может быть избран только из числа избранных членов местных меджлисов. 

Голосовали: за – единогласно. 

Постановили: Предложить ЦИК подготовить и внести на рассмотрение Миллий Меджлиса проект изменения в п.п.4.10 и 4.11. положения о выборах в местные органы национального самоуправления, а именно в части уточнения, что председатель регионального меджлиса может быть избран только из числа избранных членов местных меджлисов. Предложить следующий вариант изменений: 

4.10. Количественный и персональный состав регионального меджлиса определяется решением региональной конференции. 

Формирование состава регионального меджлиса осуществляется: 

– введением в его состав председателей всех местных меджлисов соответствующего административно-территориального образования – города, района; 

– избранием председателя регионального меджлиса из числа делегатов конференции – членов местных меджлисов

– избранием, по представлению председателя регионального меджлиса, членов регионального меджлиса из числа крымских татар, постоянно проживающих на территории соответствующего административно-территориального образования – города, района и обладающих правом для участия в выборах местных меджлисов. При этом соотношение избранных по представлению председателя регионального меджлиса членов регионального меджлиса не должно превышать 1/3 от числа членов регионального меджлиса – председателей местных меджлисов. Порядок определения кандидатур для избрания председателем регионального меджлиса и членов регионального меджлиса, избираемых по представлению председателя регионального меджлиса, устанавливается решением региональной конференции. 

4.11. Председатель регионального меджлиса избирается делегатами региональной конференции – членами местных меджлисов тайным голосованием. 

Избранным признается кандидат, получивший поддержку более половины делегатов региональной конференции. Если при голосовании ни один кандидат не набрал необходимого количества голосов, объявляется повторное выдвижение кандидатов и проводится новое голосование. 

Также по второму вопросу: 

Выступил: Али Озенбаш, который предложил ввести обязательным требованием для членов региональных и местных меджлисов владение крымскотатарским языком и прописать это в соответствующей статье (3.16) Положения о выборах в местные органы национального самоуправления. 

Голосовали: за – единогласно. 

Приняли: Предложить ЦИК подготовить и внести на утверждение Миллий Меджлиса проект изменения положения о выборах в местные органы национального самоуправления, в части, что обязательным требованием для членов региональных и местных меджлисов является владение крымскотатарским языком. Предложить следующий вариант изменений: изложить пункт 3.16. Порядок выдвижения и регистрации кандидатов в члены местного меджлиса в следующей редакции: 

Член местного меджлиса избирается из числа избирателей, обладающих правом участия в выборах и постоянно проживающих на территории административно-территориальных единиц, составляющих территориальную основу для избрания местного меджлиса, владеющих крымскотатарским языком.

Председатель собрания: / Озенбаш Али / ………

Секретарь собрания: / Умеров Эмир-Асан / ………

Члены Ревизионной комиссии
Муратов Ремзи ………. 
Решитов Азиз ………. 
Сулейманов Талят ………. 
Дудаков Эдем не присутствовал. 
Меметов Рефат не присуствовал.

Додаткова інформація