Qırımtatar Milliy Meclisiniñ “barışıq planı” leyhası aqqında BEYANATI

28.12.2025

Ukrayina tamır halqınıñ yuqarı temsil organı olaraq Qırımtatar Milliy Meclisi Ukrayina Prezidenti, Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Prezidenti, Avropa Birliginiñ devlet ve ükümet yolbaşçılarınıñ mustaqil Ukrayina devletiniñ havfsızlığı, suvereniteti ve abadanlaşması oğrunda ğayretlerini alğışlay.

Qırımtatar Milliy Meclisi, Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Rusiye-Ukrayina cenkinen bağlı meselelerniñ keniş spektrine dair hususiy nazar noqtası sebebinden kerçekleştirilgen qıyın muzakereler esnasında Ukrayina vekilleriniñ yapqanları diqqatlı işni de qayd ete.

Qırımtatar Milliy Meclisi qayd ete ki, AQŞnıñ nazar noqtasınen bağlı hususiy şarait sebebinden “barışıq planı” leyhasınıñ adaletli ve devamlı barışıqqa irişmege yardım etecek maddeleri yoq.

Hususan, vesiqa leyhasınıñ metninde Ukrayinanıñ halqara seviyede tanılğan sıñırlarında topraq bütünliginiñ ğayrıdan tiklenmesi vazifesi qayd etilmegeni Qırımtatar Milliy Meclisinde qasevet doğura. Vesiqada Ukrayinanıñ ayırılmaz bir parçası olğan ve Rusiye Federatsiyasınıñ muvaqqat işğali altında bulunğan Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri añılmay. Biz tüşünemiz ki, vesiqa leyhasında Ukrayina suvereniteti halqara seviyede tanılğan sıñırlar çerçivesinde onıñ bütün toprağına tarqalğanı açıq ve bir manada qayd etilmeli.

Aynı zamanda Qırımtatar Milliy Meclisi añlay ki, teklif etilgen “barışıq planı” leyhası Rusiye Federatsiyasını memnün etmeycek, çünki o, öz soñki talaplarını devam ettirecek. Ukrayina ve onıñ ortaqları tarafından böyle talaplarnıñ qabul etilmesi Ukrayinanıñ teslim oluvı ve devletler arasındaki munasebetlerni idare etken ve BMTnıñ nizamnamesinde qayd etilgen halqara uquqnıñ esas printsip ve qaideleriniñ soñki viran etilüvi demektir.

Meclis bütün taraflarğa Ukrayinanıñ tamır qırımtatar halqınıñ temsil organınıñ nazar noqtasını hatırlata:

•Ukrayinanıñ topraq bütünliginiñ ğayrıdan tiklenüvi ve Qırımtatar halqınıñ mustaqil Ukryaina devleti terkibinde Qırımnıñ milliy-topraq muhtariyeti şeklinde öz-özüni tayin etüv aqqınıñ yerine ketirilmesi oğrunda küreşke sadıq olıp qala;

•Qırımnıñ Rusiye toprağı olaraq tanılması ıntıluvlarını – de-fakto ya da de-yure, kim tarafından yapılğanına baqmadan – qabul etmey;

•Ukrayina devleti ve tamır qırımtatar halqınıñ iştiraki ve razılığı olmadan yapılğan ya da qabul etilgen Qırım statusınen bağlı er angi añlaşmalarnıñ qanunsız olğanını tanıy.

Qırımtatar Milliy Meclisi Ukrayina Prezidenti Volodımır Zelenskıynı Qırımnen bağlı meseleler boyunca halqara muzakereler vaqtında tamır qırımtatar halqınıñ aqları, menfaatları ve kelecegine dair qararlarnıñ qabul etüv esnaslarında iştirak etüvini temin etmek içün BMTnıñ Tamır halqlarınıñ aqları beyannamesinde qayd etilgen serbest, evelden ve añlı razılıq printsipine riayet eterek, Ukrayina eyyetine Qırımtatar Milliy Meclisniñ vekâletli temsilcisini kirsetmege çağıra.

Qırımtatar Milliy Meclisi Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Prezidentiniñ, Kongressiniñ ve Senatınıñ Ukrayinağa, şu cümleden Qırımğa nisbeten, munasebetleri Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Prezidenti Donald Tramp tarafından 2017 senesi arman ayınıñ 2-de imzalanğan “Amerika duşmanlarına sanktsiyalar vastasınen qarşılıq kösterüv” (CAATSA – Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act) AQŞnıñ federal qanunı ve AQŞnıñ Devlet departamenti tarafından 2018 senesi oraq ayınıñ 25-nde derc etilgen Qırım beyannamesiniñ şartlarınen belgilenecegine ümüt besley.

(Qırımtatar Milliy Meclisiniñ 2016 senesi çiçek ayınıñ 26-nda ilân etilgen fevqulâde faaliyet rejimi nizamı boyunca qabul etildi).

​​​ Refat Çubarov

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi

Kıyiv ş.

2025 senesi ilk qış ayının 28-i