VI Milliy Qurultaynın Teftiş komisyonı 2014 s. ocaq 28-de olıp keçken toplaşuvında alınğan qararlarğa binaen beyanatı

VI MİLLİY QURULTAY TEFTİŞ KOMİSYONINIÑ 
2014 s. ocaq 28-de olıp keçken toplaşuvında alınğan qararlarğa binaen

BEYANATI 

1. Qırım ve Ukrainada yañı, bülletenlernen umumiy gizli rey berüv tertibinen regional ve yerli meclislerni  saylav ceryanınıñ ilki, Herson, Zaporojye ve Kiyev regionlarında tayinlengen saylavlar esapqa alınğanda,  aman-aman 5 yılğa sozulğanı ve olar evelâ keçirilgen regionlarda 5 yıl öteyatqanı, ve, demek ki, yañı  saylavlar keçirilmege kerek olğanı, yerli meclislerniñ ilk saylavı ise, beş yılğa sozulğanı doğru olmayıp,  böyle ebediyen devam etmesi mümkün olmağanı içün, bir orta tarih belgilenip, kelecek saylavlar bir  künde, iç olmadımı, bir yılnın bır-ikki aynın içinde keçirilmesi lâzim. Bütün bulardan areket ile, eger  yuqarıda añılğan bölgelerde saylavlar keçirilse, demek ki, bir buçuq yıl soñra olarnı daa bir kere keçirmek  kerek olacaq, bu ise, belli maddiy ve teşkiliy masraflarğa sebep olacaq. Al böyle eken, añılğan üç  bölgeden ekisinde faaliyette olğan meclisler mevcutligini de esapqa alsaq, bu bölgelerde saylavlarnı  umumiy saylavlarnen beraber, Qurultay tarafından qabul etilecek yañı “Yerli meclislerge saylavlar  aqqındaki nizamname”de belgilengen yılda keçirmek maqul körüne. Bundan da ğayrı, Milliy Meclis  tarafından alınğan qararğa esasen, Merkeziy saylav komisyonı ameldeki “Qırımtatar halqınıñ yerli öz özüni idare etüv müessiseleri aqqındaki nizamname”ge deñişmeler kirsetüv leyihasını taqdim etüvi kerek  edi. Bu deñişmeler Milliy Meclis tarafından baqılıp, tasdiq etilmegence, saylavlarnı qararlaştırmaq doğru  degil, çünki, eñ azından, saylav ceryanı başlamadan evel, saylav ceryanınıñ er iştirakçisi añılğan  nizamnameniñ niaiy şeklini bilmek kerek. Bulardan sebep, Merkeziy saylav komisyonına muracaat etip,  Zaporojye, ve Herson vilâyetlerinde, Kiyev şeerinde 2014 senesinde keçirilmesi planlaştırılğan saylavlarnı soñrağa qaldırmaqnı ve, keçirilgen esas saylavlar arasında orta tarih olğanı içün, olarnı 2015 senesi  bütün regional ve yerli meclislerniñ saylavlarınen beraber bir künde keçirmekni teklif etemiz. 

2. Bundan ğayrı, Merkeziy saylav komisyonına milliy yerli öz-özüni idare etüv müessiseler aqqındaki  nizamnameniñ 4.10 ve 4.11 maddelerine, regional meclis reisi ancaq saylanğan yerli meclisler  azalarından saylanması mümkünligini kesen-kes belgilev hususında deñişüvler kirsetüv leyihasını azırlap, Milliy Meclis muzakeresine taqdim etmesini teklif etemiz. Aşağıdaki deñişüv variantını teklif etemiz: 

4.10. Regional meclisniñ sayısıca ve personal erkânı regional konferansnıñ qararı ile tayin etile. Regional meclisniñ erkânı aşağıdaki usullarnen tertip etile: 

– erkânına alâqalı idariy-territorial bölgelerniñ – şeer ve rayonlarnıñ – bütün yerli meclislerniñ reisleri  kirsetile; 

– regional meclisniñ reisi yerli meclislerniñ azaları olğan konferans vekillerinden saylana; 

– regional meclis reisiniñ teklifi ile, regional meclisniñ azaları alâqalı idariy-territorial bölgede – şeer ya da  rayonda – daima yaşağan ve yerli meclisler saylavlarında iştirak etüv aqqına saip olğan qırımtatarlardan  saylana. Bu esnada regional meclis reisiniñ teklifinen saylanğan regional meclis azalarınıñ sayısı yerli  meclisler reisleri olğan regional meclis azaları sayısınıñ 1/3 keçmemek kerek. 

Regional meclis reisligine ve regional meclis reisiniñ teklifinen regional meclis azalığına saylanacaq  namzetlerni belgilev tertibi regional konferansnıñ qarırınen tayin etile. 

4.11. Regional meclisniñ reisi yerli meclislerniñ azaları olğan regional konferans vekilleri  tarafından gizli rey berüv usulınen saylana. 

Regional konferans vekilleriniñ yarısından ziyade reylerini alğan namzet reislikke saylanğan sayıla.  Saylav esnasında hiç bir namzet kerekli sayıda rey toplamasa, yañıdan namzet çıqaruv ilân etilip, tekrar  saylav ötkerile. 

3. Merkeziy saylav komisyonına milliy yerli öz-özüni idare etüv müessiseler aqqındaki nizamnamege  regional ve yerli meclis azalarınıñ qırımtatar tilini bilmeleri şart olaraq qoşulması hususında deñişüvler  kirsetüv leyihasını azırlap, Milliy Meclis muzakeresine taqdim etmesini teklif etmek. Aşağıdaki deñişüv  variantını teklif etemiz: 3.16. Yerli meclis azalığına namzetlerni çıqaruv ve qayd etüv tertibi maddesini  aşağıdaki şekilde qabul etmek: 

Yerli meclis azası saylavda iştirak etüv aqqına saip, yerli meclis saylavı içün territorial temel teşkil etken  idariy-territorial berlemlerde daima yaşağan, qırımtatar tilini bilgen saylavcılardan saylana.

VI Miliy Qurultay Teftiş komisyonınıñ reisi Ali Özenbaş