




{"id":28452,"date":"2012-02-10T13:16:00","date_gmt":"2012-02-10T10:16:00","guid":{"rendered":"http:\/\/qtmm.org\/?p=28452"},"modified":"2022-01-20T13:17:21","modified_gmt":"2022-01-20T10:17:21","slug":"mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/","title":{"rendered":"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin&#8230;\u00bb"},"content":{"rendered":"\n<p>Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 milliy matem k\u00fcn\u00fc olabilecek fesat, ne sebepten on\u0131\u00f1 mevkurecileri s\u0131ras\u0131na Regionlar partiyas\u0131ndan se\u00e7ilgen deputatlar kirgeni ve Ukraina Tel\u00fckesizligi H\u0131zmeti prezident Viktor Yanukovi\u00e7ni\u00f1 masas\u0131na nas\u0131l taliliy raportlar\u0131n\u0131 qoy\u011fan\u0131 husus\u0131da&nbsp;<strong><a href=\"http:\/\/liga.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">L\u0406GAB\u0456znes\u0406nform<\/a><\/strong>&nbsp;internet ne\u015firini\u00f1 suallerine Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 Meclisini\u00f1 reisi, Ukraina halq deputat\u0131 Mustafa Cemilev cevap bere<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Mustafa-bey, yaq\u0131nda Q\u0131r\u0131mda nas\u0131ld\u0131r bir &#8220;Q\u0131r\u0131mtatar halq cebesi&#8221; quruld\u0131. Meclis bir kereden q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 daa bir kere b\u00f6lmek areketleri aqq\u0131nda aytt\u0131. \u0130\u015fbu beyanat nege esaslana, ya\u00f1\u0131 te\u015fkil\u00e2t Mecliske nas\u0131l zarar k\u00f6stere bilir? Q\u0131r\u0131mtatar halq cebesini\u00f1 art\u0131nda kim tura? Konkret insanlar bar, \u00f6ylemi?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Ke\u00e7ken seneni\u00f1 birinci aylar\u0131nda biz Rusiye mahsus h\u0131zmetlerini\u00f1 Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 Meclisine qar\u015f\u0131 yapacaq tedbirlerni\u00f1 tahminiy plan\u0131n\u0131 ala bildik. Ondaki maddelerni\u00f1 birinde on-on be\u015f \u00e7e\u015fit y\u00f6neli\u015fteki q\u0131r\u0131mtatar te\u015fkil\u00e2tlar\u0131 (gen\u00e7ler, qad\u0131nlar, diniy ve il\u00e2hre), Rusiyege qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131qsa da, m\u0131tlaqa Mecliske muhalif ol\u011fan te\u015fkil\u00e2tlar\u0131n\u0131 qur\u0131p, so\u00f1ra olarn\u0131 Mecliske qar\u015f\u0131 birle\u015ftirmek planlar\u0131 aqq\u0131nda s\u00f6z y\u00fcrsetile. Do\u011frus\u0131n\u0131 s\u00f6ylesem, biz bu\u00f1a \u00e7oq inanmad\u0131q. Ayd\u0131, bar bizde &#8220;Milli Firqa&#8221; degen bir gruppirovka, angisi ki 2008 senesi Rusiye-G\u00fcrcistan cenki ketken avgust ay\u0131nda Rusiye Prezidentine q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131 Ukrainadan qurtarmaq ricas\u0131nen muracaat etmesinen belli old\u0131. Bundan da \u011fayr\u0131, &#8220;Avdet&#8221; te\u015fkil\u00e2t\u0131ndan ay\u0131r\u0131l\u011fan &#8220;Sebat&#8221; gruppas\u0131n\u0131\u00f1 ba\u015f vazifesi \u00f6z cedvelleri boyunca topraq u\u00e7astkalar\u0131n\u0131 almaq. &#8220;Sebat&#8221; em Avdet, em Meclisni du\u015fman, dep bileler, \u00e7\u00fcnki &#8220;Avdet&#8221; ve Meclis o cedveller do\u011fru tizilmegen, dep sayalar. Bun\u0131\u00f1 kibi de kendilerini &#8220;aqiqiy&#8221; musulman say\u011fan, qal\u011fanlar\u0131n\u0131 ise k\u00e2fir, dep bilgen vahabbiy, salafi, cihad\u00e7\u0131, hizbut, habba\u015fi gruppalar\u0131 da mevcut. Amma olarn\u0131\u00f1 biri-biri aras\u0131nda bar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q, birlik yoqt\u0131r. Q\u0131r\u0131m musulmanlar\u0131n\u0131 par\u00e7alamaq maqsad\u0131nen 2010 senesi dekabr ay\u0131nda Q\u0131r\u0131m musulmanlar\u0131 idaresine qar\u015f\u0131 Musulmanlarn\u0131\u00f1 diniy merkezi tesis etildi. B\u00fct\u00fcn bu qarama-qar\u0131\u015f\u0131q gruppalarn\u0131\u00f1 birle\u015ftirilmesi bizge olabilmeycek bir i\u015f ol\u0131p k\u00f6r\u00fcndi.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e2kin nas\u0131ld\u0131r bir q\u0131s\u0131mn\u0131 bir ara\u011fa ketirdiler, ker\u00e7ekten de bir qa\u00e7 ya\u00f1\u0131 te\u015fkil\u00e2t qurd\u0131lar. Bun\u0131 nas\u0131l yapqanlar\u0131 s\u0131r degil, ebet. Mesel\u00e2, ba\u011f\u0131ravuq gen\u00e7lerni\u00f1 ba\u015f\u0131na bundan evel eki kere yaqalan\u011fan, de doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131q ve h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7\u00fcn, de akimiyet vekillerinen qav\u011fala\u015fqan\u0131 i\u00e7\u00fcn bir qa\u00e7 ay apste tutul\u011fan, so\u00f1ra ise azat etilgen, albu ki bu maddeler boyunca y\u0131llarca azatl\u0131qtan marum etilmesi m\u00fcmk\u00fcn, bir gen\u00e7ni yetek\u00e7i etip qoyalar. Azat etkende on\u0131\u00f1 \u00f6g\u00fcne nas\u0131l \u015fartlar qoyula bilecegi de s\u0131r degil, \u00e7\u00fcnki sovetler devrinde bu usul daima qullan\u0131ld\u0131. \u0130\u015fte, m\u0131na \u015fu gen\u00e7 Mecliske qar\u015f\u0131 &#8220;cebe&#8221;ni\u00f1 ba\u015f\u0131,, bir qa\u00e7 ay evelsi ise teatr \u00f6g\u00fcnde Meclis reisini\u00f1 qorqul\u0131\u011f\u0131 yaq\u0131lmas\u0131n\u0131\u00f1 te\u015fkil\u00e2t\u00e7\u0131s\u0131 ola.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu &#8220;cebe&#8221; i\u00e7inde \u00f6yle bir insanlar bar ki, angileri Milliy qurultay qabul etken qarar ve nizamlarn\u0131 boz\u011fanlar\u0131 i\u00e7\u00fcn Milliy qurultayn\u0131\u00f1 qarar\u0131na binaen Meclisten ve delegatlar s\u0131ras\u0131ndan \u00e7\u0131qar\u0131ld\u0131lar. Bularn\u0131\u00f1 yan\u0131nda so\u00f1ki saylavlarda rayon \u015furalar\u0131na saylanma\u011fa istegen, amma namzetleri regional meclisler taraf\u0131ndan maqullenmegen insanlar da bar. Olar er angi yollarnen olsa da deputatl\u0131qqa iri\u015fmek maqsad\u0131nda so\u00f1ra \u00e7e\u015fit-t\u00fcrl\u00fc partiyalar\u011fa (k\u00f6yl\u00fcler, sotsialist, A.Morozn\u0131\u00f1 partiyas\u0131) bar\u0131p qo\u015fuld\u0131lar ve Q\u0131r\u0131m musulmanlar\u0131 diniy idaresine ve Mecliske qar\u015f\u0131 diniy ve siyasiy te\u015fkil\u00e2tlarn\u0131 qurup ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Mecliske olar asl\u0131 da tel\u00fckeli degil. Aksine, q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 daa da ziyade birle\u015fmesine siltem bereler. \u00c7\u00fcnki millet Meclisni\u00f1 yerine nas\u0131l insanlar kele bilecegini k\u00f6re. Mesel\u00e2, Meclis reisini\u00f1 qorqul\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaqqanlar\u0131ndan so\u00f1 bir jurnalist t\u0131\u015fq\u0131 al\u00e2qalar b\u00f6l\u00fcgimizni\u00f1 reberine b\u00f6yle degen: &#8220;Amma da Meclisi\u00f1izde siyaset\u015f\u0131naslapr bar eken! Bu qorqul\u0131qn\u0131 yaqmaq i\u015fini pek yah\u015f\u0131 t\u00fc\u015f\u00fcnip tapqanlar!&#8221;. Ya o, neni k\u00f6zde tutqan\u0131 soral\u011fanda, o, &#8220;Ayd\u0131 \u015fun\u0131, Siz bun\u0131 halqn\u0131\u00f1 muhalifetke nefretini qoz\u011famaq i\u00e7\u00fcn te\u015fkil etkendirsi\u00f1iz!&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Er alda, diger halqlarda ol\u011fan\u0131 kibi biz de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv, bizim ya\u00f1l\u0131\u015flar\u0131m\u0131zn\u0131 t\u00fczet\u00fcv yollar\u0131n\u0131 k\u00f6stere bilecek, o ya da bu problemni \u00e7ez\u00fcvni\u00f1 daa da keli\u015fken usullar\u0131n\u0131 teklif etken muhalifetimiz ol\u011fan\u0131n\u0131 ister edik. Amma, ne bar, o bar i\u015fte\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Eger laf ker\u00e7ekten de par\u00e7alamaq aqq\u0131nda ketse, bun\u0131\u00f1 pe\u015finde kim tura? Bu kimge elveri\u015fli?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Ba\u015fta bu, kimge elveri\u015fli olma\u011fan\u0131n\u0131 aytay\u0131m. Birinci nevbette bu, q\u0131r\u0131mtatarlar\u011fa i\u00e7 keli\u015fmey, \u00e7\u00fcnki milliy aq-uquqlarn\u0131 birlik ol\u0131p talap etmek, \u00e7oqtan-\u00e7oq problemlerni \u00e7ezmek yerine, olar k\u00fc\u00e7-\u011fayretleri ve vaq\u0131tlar\u0131n\u0131 biri-birinen i\u00e7 kerek olma\u011fan faydas\u0131z munaqa\u015falar\u011fa sarf etmege mecbur olurlar. So\u00f1ra, eger bu &#8220;cebe&#8221; il\u00e2n etkeni kibi may\u0131s 18 &#8211; Milliy matem k\u00fcn\u00fc fesat \u00e7\u0131qarma\u011fa t\u0131r\u0131\u015fsa, aqibeti fena olur.<br>Yar\u0131madada bar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q ve mevcut meslelerni\u00f1 medeniy yolnen \u00e7ezilmesinde menfaatdar devlet i\u00e7\u00fcn de bu elveri\u015fli degil. Bu \u2013 yal\u0131\u00f1\u0131z q\u0131r\u0131mtatarlar meselesini\u00f1 \u00e7eziminde ve devletimizni\u00f1 eyiall\u0131l\u0131\u011f\u0131nda menfaatdar olma\u011fan kimseler i\u00e7\u00fcn elveri\u015flidir. B\u00f6yleleri ise em devlet i\u00e7inde, em yurt t\u0131\u015f\u0131nda az degiller..<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Q\u0131r\u0131mtatar cebesini\u00f1 meydan\u011fa ketirilmesine Regionlar partiyas\u0131ndan saylan\u011fan eki q\u0131r\u0131ml\u0131 deputat qoltutqan\u0131 Regionlar partiyas\u0131 saylavlar ald\u0131ndan Meclisni\u00f1 Q\u0131r\u0131mda itibar\u0131n\u0131 t\u00fc\u015f\u00fcrmege t\u0131r\u0131\u015fqanlar\u0131ndan del\u00e2let bermeymi?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu deputatlarn\u0131\u00f1 birisi \u2013 Lentun Bezaziyev. Q\u0131r\u0131m kommunistlerini\u00f1 lideri L. Graf muhtariyat parlamentini\u00f1 reisi ol\u011fan devirde aktiv kommunist edi, so\u00f1ra Yu. Timo\u015fenko ba\u015f nazir ol\u011fanda &#8220;b\u00fct&#8221;\u00e7\u0131lar saf\u0131na qo\u015ful\u0131p, \u015fu blokn\u0131\u00f1 cedveli boyunca Yalta \u015feer \u015furas\u0131na deputat sayland\u0131, prezident saylavlar\u0131 neticesinde V. Yanukovi\u00e7 devlet reberi ol\u011fanda ise regionallar partiyas\u0131na avu\u015ft\u0131. A\u011f\u0131mdaki y\u0131lda bu insan angi partiya\u011fa ke\u00e7ecegini okt\u00e2br ay\u0131nda olacaq parlament saylavlar\u0131n\u0131\u00f1 neticesi ve Ukraina ya\u00f1\u0131 akimiyetini\u00f1 erk\u00e2n\u0131 k\u00f6sterir. Ekincisi &#8211; Edip Gafarov. O, da so\u00f1ki prezident saylavlar\u0131ndan so\u00f1 &#8220;regional&#8221; old\u0131. Bundan evel ise &#8220;Soyuz&#8221; partiyas\u0131ndan namzetini k\u00f6stergen bir i\u015f adam\u0131n\u0131\u00f1 paralar\u0131na &#8220;q\u0131r\u0131mtatar blok&#8221;\u0131n\u0131 te\u015fkil etip, q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 reylerini par\u00e7alama\u011fa sebep\u00e7i old\u0131. Tabiiy ki, on\u0131\u00f1 blok\u0131 3 fay\u0131zl\u0131q sedni atlayalmad\u0131, amma al\u0131n\u011fan paran\u0131 \u015fun\u0131\u00f1nen aqlad\u0131 ki, reylerni\u00f1 bir q\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7etke s\u00fcrdi. Neticede Q\u0131r\u0131m parlamentine bir qa\u00e7 q\u0131r\u0131mtatar ke\u00e7almad\u0131. So\u00f1ki yerli saylavlarda bu ekisi majoritar okruglarda Regionlar partiyas\u0131ndan tek ekisini\u00f1 namzeti k\u00f6sterilip, ekisi de ke\u00e7ti. Ekisi ve daa bir qa\u00e7 te\u015fkil\u00e2tn\u0131\u00f1, &#8220;halq cebesini\u00f1&#8221; yetek\u00e7ileri, \u015fu c\u00fcmleden &#8220;Milli firqa&#8221;n\u0131\u00f1 da ba\u015f\u0131 Prezidentni\u00f1 ferman\u0131nen ya\u00f1\u0131dan \u015fekillengen &#8220;Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 vekillerini\u00f1 ke\u00f1e\u015fi&#8221;ne kirsetildiler. Meclis ise bu ya\u00f1\u0131 ke\u00f1e\u015fke kirmekni red etti, \u00e7\u00fcnki bu ke\u00f1e\u015fke azalar tayinlenmek degil de, saylanmaq kerek.<\/p>\n\n\n\n<p>Olacaq parlament saylavlar\u0131, elbette ki, q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 aras\u0131na \u015f\u0131na qaqmaq areketlerini daa da aktivle\u015ftirip, \u00fck\u00fcmet partiyas\u0131na boysunacaq bir gruppan\u0131 tizmege t\u0131r\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na siltem olur. \u00c7\u00fcnki Qurultay semetde\u015flerine mezk\u00fcr saylavlarda ba\u015fqa bir partiya\u011fa qoltutmaqn\u0131 tevsiye eter.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Q\u0131r\u0131mda Meclisni\u00f1 itibar\u0131 ne derecede y\u00fcksek, q\u0131r\u0131mtatarlar sizge evelkisi kibi qoltutalarm\u0131? Q\u0131r\u0131mtatar cebesi ker\u00e7ekten de Mecliske raqiplik yapa bilir, dep t\u00fc\u015f\u00fcnesi\u00f1izmi?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; B\u00fct\u00fcn siyasiy k\u00fc\u00e7ler \u00f6z taraf\u0131na \u00e7oq\u00e7a adam celp etmek i\u00e7\u00fcn itibar\u0131n\u0131 y\u00fcksek etip k\u00f6stermege t\u0131r\u0131\u015fa. L\u00e2kin biz bundan qa\u00e7\u0131nam\u0131z ve mustaqil sotsiologik tedqiqatlarn\u0131\u00f1 neticelerine bazanam\u0131z. Kendi-kendimizni aldatqan\u0131m\u0131zdan ne fayda? \u0130\u015fte, ke\u00e7ken y\u0131ln\u0131\u00f1 aprel ay\u0131nda derc olun\u011fan Razumkov merkezini\u00f1 tedqiqatlar\u0131na k\u00f6re q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 7,1 fay\u0131z\u0131 Meclis q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 aqlar\u0131n\u0131 qor\u00e7alamay, dep saya, yani umumen Mecliske i\u015fanmay. Qal\u011fan 81 fay\u0131z\u0131 ise Mecliske qoltuta. \u015eulardan da 37 fay\u0131z\u0131 Meclisni atta maqtav s\u00f6zlerinen al\u011f\u0131\u015fla\u011fan. Eger de Edvard Kennedini\u00f1 e\u00f1 yah\u015f\u0131 \u00fck\u00fcmdarlar vaqt\u0131nda bile ealini\u00f1 20 fay\u0131z\u0131 naraz\u0131 olur, degen fikirini esapqa alacaq olsaq, bizim al\u0131m\u0131z pek o qadar fena degil. Kene de Razumkov merkezini\u00f1 mal\u00fcmatlar\u0131na k\u00f6re Q\u0131r\u0131m ealisini\u00f1 12.8 fay\u0131z\u0131 Nazirler \u015furas\u0131na ve 13,2 fay\u0131z\u0131 Yuqar\u0131 \u015fura\u011fa inana eken. Demek, &#8220;cebeciler&#8221; \u00f6z tarafdarlar\u0131n\u0131 \u015fu 18 fay\u0131z aras\u0131nda taparlar. Amma bular i\u00e7indeki adamlar \u00e7apa-\u00e7apa &#8220;cebeciler&#8221;nen birle\u015feceklerine asl\u0131 da k\u00f6z\u00fcm batmay. Mesel\u00e2, kendim de Meclisni\u00f1 i\u015finen pek o qadar memn\u00fcn olma\u011fan 11, 4 fay\u0131z s\u0131ras\u0131na qo\u015fam, l\u00e2kin Mecliske qar\u015f\u0131 &#8220;cebege&#8221; i\u00e7 ketmem. Nas\u0131ld\u0131r te\u015fkil\u00e2tlarn\u0131\u00f1 mecliske raqiplik yapabilecekleri aqq\u0131nda laf bile olamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Nas\u0131ld\u0131r bir ay evelsi Siz Rusiye Federal Tel\u00fckesizligi h\u0131zmetini\u00f1 q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 b\u00f6lmek, Meclis liderini de\u00f1i\u015ftirmek ve on\u0131\u00f1 erk\u00e2n\u0131na Rusiyege meyil bergen insanlarn\u0131 qo\u015fmaq kibi planlar\u0131 aqq\u0131nda operativ mal\u00fcmat al\u011fan\u0131\u00f1\u0131zn\u0131 bildirdi\u00f1iz. Ya bu &#8220;cebeni&#8221; \u015fu operatsiyan\u0131\u00f1 ba\u015flan\u011f\u0131\u00e7\u0131 demek m\u00fcmk\u00fcnmi?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Ker\u00e7ekten de, olarda er \u015fey bir qa\u00e7 ay evel bizim elimizge t\u00fc\u015fken plan boyunca kete. Mencesine, plann\u0131 keregi kibi namusl\u0131 eda etmeyler. Ayd\u0131, deyik, Mecliske qar\u015f\u0131 bir qa\u00e7 te\u015fkil\u00e2t qurd\u0131lar ve birle\u015ftirdiler. Ya erk\u00e2n\u0131nda bir qa\u00e7 adam bulun\u011fan bu te\u015fkil\u00e2tlardan ne fayda? \u00d6z topla\u015fuv ve matbuat konferentsiyalar\u0131n\u0131 mahsus h\u0131zmet askerlerini\u00f1 bek\u00e7iliginde ke\u00e7ireler. Elimizde ol\u011fan vesiqalar\u011fa k\u00f6re bu sene olar \u00fc\u00e7 esas tedbir ke\u00e7irmek qarar\u0131ndalar. May\u0131s 18 k\u00fcn\u00fc yani Aqmescitteki meydanda q\u0131r\u0131mtatarlar e\u00f1 \u00e7oq toplan\u011fan k\u00fcnde qalabal\u0131q \u00e7\u0131qarmaq maqsad\u0131ndalar. Kene de \u015fu h\u0131zmetlerni\u00f1 yard\u0131m\u0131nda minberni i\u015f\u011fal etecek ve ondan Meclis nas\u0131l yaramay ol\u011fan\u0131n\u0131 aytacaqlar. Ekincisi \u2013 yazn\u0131\u00f1 so\u00f1unda olacaq Qurultay ve k\u00fczde ke\u00e7irmekni planla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z Halqara forum vaqt\u0131nda tertipsizlik yapmaqn\u0131 t\u00fc\u015f\u00fcneler. Arada ise Q\u0131r\u0131m\u011fa kelgen \u00e7etel delegatsiyalarn\u0131\u00f1 \u00f6g\u00fcnde Meclisni fa\u015f etmek, delegatsiya azalar\u0131 Meclis vekillerinen birlikte q\u0131r\u0131mtatar qasabalar\u0131na bar\u011fan kibi olsalar \u2013 i\u015flerine keder etmek avale olun\u011fan.<\/p>\n\n\n\n<p>Rusiye Federal Tel\u00fckesizlik H\u0131zmeti Meclis reisini vazifesinden \u00e7etle\u015ftirmek ve on\u0131\u00f1 erk\u00e2n\u0131na Rusiye tarafdarlar\u0131n\u0131 kirsetmek aqq\u0131ndaki mal\u00fcmatn\u0131 men degil de ba\u015fta Ukraina t\u0131\u015fq\u0131 \u0130\u015fler nazirligi tarqatt\u0131. Bu, bizim t\u0131\u015fq\u0131 i\u015fler nazirligimiz 2009 senesi Ukrainada diplomatik \u00f6rt\u00fc alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fqan \u00e7al\u0131\u015fqan bir s\u0131ra insanlar\u011fa, c\u00fcmleden Rusiye Federatsiyas\u0131ni\u00f1 Kiyevdepki el\u00e7iliginde \u00fcyken mesleat\u00e7\u0131 ol\u0131p \u00e7al\u0131\u015fqan, ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn ous te\u015f\u015f\u00e7kil\u00e2tlar\u0131n\u0131 nezaret etken Rusiye arbiy razvedkas\u0131n\u0131\u00f1 polkovnigine (L\u0131senko V.S. ve RF Odessadaki ba\u015f konsul\u0131 A.Gra\u00e7ev). memleketke kirmekni yasaq et\u00fcv boyunca alacaq qarar\u011fa esas olacaq edi. Belli ki &#8220;persona non grata&#8221; dep il\u00e2n etilgen bir \u015fah\u0131s so\u00f1ki eki y\u0131l i\u00e7inde Q\u0131r\u0131m\u011fa e\u00f1 azda be\u015f kere kelip, Ukraina grajdanlar\u0131nen, \u015fu c\u00fcmleden q\u0131r\u0131mtatarlarnen de, defalarca k\u00f6r\u00fc\u015fti. Zan\u0131mca, olar ava arareti ya da medeniyet ya\u00f1\u0131l\u0131qlar\u0131 aqq\u0131nda laq\u0131rd\u0131 etmegendirler. Tel\u00fckesizlik h\u0131zmeti hadimlerinden L\u0131senkon\u0131\u00f1 Q\u0131r\u0131m\u011fa kelmesi olarnen keli\u015fildimi, dep sora\u011fan\u0131mda, i\u00e7 bir \u015feyden haberimiz yoq, dep cevapland\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Ya Rusiyege bu nege kerek?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Men de \u00f6yle t\u00fc\u015f\u00fcnem. Sanki kendi problemleri az. Eger Q\u0131r\u0131m tam\u0131r halq\u0131n\u0131\u00f1 itibar\u0131n\u0131 qazanmaq isteseler fesatqa, al\u00e7aq, rezillerge para sarf etmek yerine halqn\u0131\u00f1 baz\u0131 sotsial meselelerini \u00e7ezseler, faydas\u0131 ziyade olur. Mesel\u00e2, deyik ana tilinde tasilni \u011fayr\u0131dan tiklev ve mektepler quruc\u0131l\u0131\u011f\u0131na. Bahusus ki, q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 genotsidi ve medeniy variyetini\u00f1 yoq etilmesinde Rusiye rejimi do\u011frudan-do\u011fru su\u00e7l\u0131d\u0131r. Amma ta ki yuqar\u0131da gebeciler kibi fikir y\u00fcrsetmege al\u0131\u015fqan insanlar otur\u0131rken, bu, \u011faliba, b\u00f6yle de devam etecek.<\/p>\n\n\n\n<p>Eger Rusiye k\u00fctleviy matbuat vastalar\u0131 talil etilgende olarn\u0131\u00f1 serbest olma\u011fanlar\u0131 k\u00f6r\u00fclir. Ya 20 y\u0131ldan berli olarn\u0131\u00f1 Q\u0131r\u0131m ve q\u0131r\u0131mtatarlarnen ba\u011fl\u0131 vaqialarn\u0131 aks ettirgenini \u00f6grense\u00f1iz, Q\u0131r\u0131mda e\u00f1 b\u00fcy\u00fck du\u015fman \u2013 bu, Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 meclisi ol\u011fan\u0131n\u0131 k\u00f6rersi\u00f1iz. Ukraina alan\u0131nda ne\u015fir etilgen rus tilli ne\u015firlerde de ayn\u0131 \u015fu manzara. Olar q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 qaytmas\u0131na yard\u0131m bergeni i\u00e7\u00fcn Ukraina devletine de yar\u0131madada ruslar\u011fa zarar etecek demografik vaziyetni de\u00f1i\u015ftirmege istey, dep ne qadar at\u0131ld\u0131lar! Ker\u00e7ek, so\u00f1ki vaq\u0131tta biraz t\u0131n\u00e7land\u0131lar, \u00e7\u00fcnki Ukraina bes-belli &#8220;\u00fcyken a\u011fas\u0131n\u0131\u00f1&#8221; dostane tenqidine emiyet berip, q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 meselesini deyerlik \u00e7ezmey ba\u015flad\u0131. Yuqar\u0131 \u015eurada \u00fck\u00fcmranl\u0131q yapqan koalits\u00e2 s\u00fcrg\u00fcn etilgenlerni\u00f1 aqlar\u0131n\u0131 tiklegen qanun i\u00e7\u00fcn rey bermey, sotsial itiyaclarn\u0131 finansirlev seviyesi tsifirge t\u00fc\u015fti, muhtariyatn\u0131\u00f1 akimiyet organlar\u0131nda q\u0131r\u0131mtatarlar vek\u00e2letligini\u00f1 seviyesi de pek al\u00e7aq.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne i\u00e7\u00fcndir Rusiyede Meclisni Q\u0131r\u0131mda Rusiyege qar\u015f\u0131 ba\u015f k\u00fc\u00e7, dep sayalar. Albu ki, biz ne ruslar\u011fa ve de umumen diger insanlar\u011fa milliy mens\u00fcpligine k\u00f6re asl\u0131 da qar\u015f\u0131 degilmiz. Rusiyede dostlar\u0131m\u0131z da, bilhassa \u015fu devletni\u00f1 uquqqoruv ve demokratik dairelerde, belki de b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa devletlerge k\u00f6re pek \u00e7oq..<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Bun\u0131\u00f1 kibi de Siz Ukraina Tel\u00fckesizlik H\u0131zmeti Yanukovi\u00e7 i\u00e7\u00fcn az\u0131rla\u011fan taliliy qaydlar Meclisni\u00f1 de qoluna t\u00fc\u015fkenini aytqan edi\u00f1iz. Bu qaydlarda neler yaz\u0131la?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Adeti \u00fczre, bu uzundan-uzun dokument ol\u0131p, onda q\u0131r\u0131mtatarlarnen ba\u011fl\u0131 vaqialar talil etilip, tevsiyeler berille. K\u00f6lemi 20-25 saife ol\u011fan b\u00f6yle bir vesiqan\u0131 nas\u0131ld\u0131r bir internet saifesinde yerle\u015ftirdiler, diger saytlar ise o\u00f1a izaat berdiler. Manas\u0131 \u015funda ki, Meclis Q\u0131r\u0131mdaki akimiyetni\u00f1 esas muhalifidir. Demek on\u0131 zay\u0131flatmaq ve o\u00f1a qar\u015f\u0131 ketken &#8220;Milliy firqa&#8221;, &#8220;Sebat&#8221; kibi Mecliske qar\u015f\u0131 gruppalar\u011fa destek k\u00f6stermek kerek. Onda haberler \u00f6\u015fek seviyesinde bir \u015fey. Aq\u0131l\u0131mda, bundan bir qa\u00e7 y\u0131l evelsi Q\u0131r\u0131m Tel\u00fckesizlik H\u0131zmetini\u00f1 yolba\u015f\u00e7\u0131s\u0131nen k\u00f6r\u00fc\u015fkenimizde elimizde bulun\u011fan on\u0131\u00f1 hadimleri taraf\u0131ndan az\u0131rlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 &#8220;operativ mal\u00fcmatlarn\u0131&#8221; k\u00f6sterip b\u00f6yle dedim: Sizi\u00f1 hadimleri\u00f1iz sab\u0131q KGB hadimlerinden farq\u0131 \u015fundaki olar \u00f6z yolba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na yalan aytma\u011fa qorqa ediler, sizi\u00f1kiler ise pek cesaretliler&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>So\u00f1ki vaq\u0131tta Siz akimiyetke nisbeten keskin \u00e7\u0131q\u0131\u015flar yapmays\u0131\u00f1\u0131z. Ne sebepten?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Zaten biz i\u00e7 bir vaq\u0131t akimiyetke muhalif olmaq maqsad\u0131n\u0131 \u00f6g\u00fcmizge qoymad\u0131q. \u00c7\u00fcnki tek akimiyetnen beraberlikte \u00f6z halq\u0131m\u0131zn\u0131\u00f1 siyasiy, medeniy ve sotsial aqlar\u0131n\u0131 tiklev meselelerini \u00e7ezip olurm\u0131z. Bizde nas\u0131ld\u0131r olsa da demokratiya bar ve madam ki, akimiyet \u00e7oqluq taraf\u0131ndan se\u00e7ilgen eken(\u015fahsen olar i\u00e7\u00fcn rey bermesek de) o\u00f1a tabi olmaq zorundam\u0131z. Demokratiya printsipleri \u00f6yle. Amma biz ta sovet zamanlar\u0131ndan berli akimiyetke keli\u015fken \u015feyni degil de, kendimiz t\u00fc\u015f\u00fcngenimizni s\u00f6ylemege al\u0131\u015ft\u0131q. \u015eu sebepten de akimiyetnen munasebetlerimiz m\u00fcrekkep. Sovetler akimiyetinen aralar\u0131m\u0131z daa da fena edi. \u015eimdi ise, eger akimiyetni\u00f1 fikri bizim fikrimizge uy\u011fun kelgende tek quvanam\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Ke\u00e7enlerde Siz Ku\u00e7ma ile k\u00f6r\u00fc\u015fkeni\u00f1izde neler aqq\u0131nda laf etti\u00f1iz? Kene Q\u0131r\u0131m problemlerini k\u00f6terdi\u00f1izmi?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Q\u0131r\u0131mn\u0131\u00f1 Ukraina i\u00e7\u00fcn emiyetini, q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 meselesini L.Ku\u00e7ma, Ukrain siyaset\u00e7ileri aras\u0131nda belki de diger prezidentlerden ziyade a\u00f1lay ve bizim problemlerimizni\u00f1 \u00e7ezimine qoltuta edi. Ayn\u0131 on\u0131\u00f1 devrinde q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vek\u00e2letli organ\u0131 ve devlet reberligi aras\u0131nda qaviy dialog tiklendi, Prezident ile muntazam k\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcvler ke\u00e7irip, ait idarelerge avale ve vazifeler berdi. Do\u011fru, olarn\u0131\u00f1 edas\u0131n\u0131 kimse nezaret etmegeni sebebinden \u00f6yle de k\u00e2\u011f\u0131tta qal\u0131p ketti. \u0130lle Ku\u00e7man\u0131\u00f1 1999 senesi may\u0131s 18-de qabul ettigi &#8220;Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 vekillerini\u00f1 ke\u00f1e\u015fi aqq\u0131nda&#8221; Ferman\u0131na binaen q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vek\u00e2letli organ\u0131 Ukrainan\u0131\u00f1 uquq alan\u0131na ke\u00e7irilgen edi. Q\u0131r\u0131mtatar aras\u0131nda on\u0131\u00f1 itibar\u0131 y\u00fcksek. Biz vaqt\u0131-vaqt\u0131nen on\u0131\u00f1 ile k\u00f6r\u00fc\u015fip, vaziyetimizni muzakere etemiz, aq\u0131l tan\u0131\u015fam\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>On\u0131\u00f1 ofisinde ol\u011fan so\u00f1ki k\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcvimizde Q\u0131r\u0131m ve q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 meseleleri boyunca halqara forumn\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmaq planlar\u0131m\u0131z aqq\u0131nda laf ettik. Belli siyaset\u00e7iler, prezident ve cemaat erbaplar\u0131 aras\u0131nda on\u0131\u00f1 tan\u0131\u015flar\u0131 pek \u00e7oq ve olarnen dostane munasebetlerde buluna.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Mogil\u00f6v Nazirler \u015euras\u0131na reislik yapqan\u0131na bir aydan ziyade old\u0131. Siz on\u0131\u00f1 ile al\u00e2qa qur\u0131p old\u0131\u00f1\u0131zm\u0131? So\u00f1ki y\u0131llarda on\u0131\u00f1 q\u0131r\u0131mtatarlar\u011fa munasebeti de\u00f1i\u015ftimi? Sizi\u00f1ce dava bittimi ya da Meclisni\u00f1 zay\u0131flamas\u0131nda o da menfaatdarm\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Q\u0131r\u0131m militsiyas\u0131 yolba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 etip tayinlengende, bilhassa 2007 senesi noyabr ay\u0131nda Ay-Petrde ve &#8220;Kr\u0131mskaya pravda&#8221; gazetas\u0131nda q\u0131r\u0131mtatarlar aqq\u0131nda basqan maqalesinden so\u00f1, munasebetlerimiz nas\u0131l ol\u011fan\u0131ndan haberi\u00f1iz bar. Amma \u015fimdi biz bu insann\u0131 Q\u0131r\u0131m\u011fa devlet rehberi yolla\u011fan\u0131ndan kelip \u00e7\u0131qam\u0131z. On\u0131\u00f1 ile ba\u011flan\u0131rkenmiz, \u00f6z noqtai nazar\u0131m\u0131zn\u0131 Prezidentke de yetkizgen kibi olam\u0131z. K\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcvlerde eski davalar\u0131m\u0131zn\u0131 hat\u0131rlamay\u0131p, tek acele \u00e7ezilmesi zarur meseleler aqq\u0131nda laf etemiz. O, Meclisni\u00f1 zay\u0131fla\u011fan\u0131n\u0131 isteymi ya da yoqm\u0131 \u2013 men bilmeyim. Amma o aqiqatn\u0131 k\u00f6re bilgen insan ve \u015fimdilik Mecliske alternativ olma\u011fan\u0131n\u0131 a\u00f1lay.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<strong><em>Mogil\u00f6v tayinlengenden berli on\u0131\u00f1 ile qa\u00e7 defa k\u00f6r\u00fc\u015fti\u00f1iz?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Ancaq eki kere \u2013 Q\u0131r\u0131m muhtariyat\u0131n\u0131\u00f1 ba\u015f naziri olaraq tayinlengenini\u00f1 ekinci k\u00fcn\u00fc ve ke\u00e7ken y\u0131ln\u0131\u00f1 so\u00f1unda k\u00f6r\u00fc\u015ftik. Anqarada dekabr ay\u0131nda Prezidentni\u00f1 T\u00fcrkiyege yapqan resmiy ziyareti vaqt\u0131ndaki q\u0131sqa k\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcvimizni esapqa almay\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Siz Meclis reisliginden ketecegi\u00f1izni il\u00e2n etti\u00f1iz. Ya Sizi\u00f1 yeri\u00f1izge kelgen ya\u00f1\u0131 adam q\u0131r\u0131mtatar cemiyetini &#8220;par\u00e7alav&#8221; ceryan\u0131n\u0131 tut\u0131p olamayca\u011f\u0131ndan qorqmays\u0131\u00f1\u0131zm\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Belli ki, er bir halq ba\u015f\u0131ndaki yetek\u00e7ige munasiptir. Eger halq \u00f6z\u00fcne demokratik yolnen saylan\u011fan yek\u00e2ne yetek\u00e7i organn\u0131\u00f1 yerine qarama-qar\u0131\u015f\u0131q &#8220;m\u0131rzalarn\u0131&#8221; l\u00e2y\u0131q k\u00f6re eken, demek \u00f6yle de olsun. Amma men \u00f6z aq-uquqlar\u0131 i\u00e7\u00fcn \u00e7oqy\u0131ll\u0131q k\u00fcre\u015f tecribesine malik q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 bu\u00f1a yol bermez, dep t\u00fc\u015f\u00fcnem.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>\u015eahsen siz kimni halefi\u00f1iz olaraq k\u00f6resi\u00f1iz? Refat \u00c7ubarovn\u0131m\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bizde halef olmay. Meclis reisini Qurultay saylay. Do\u011fru, men Meclis reisligini terk etmek qarar\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131mda Refat \u00c7ubarovn\u0131\u00f1 namzetini teklif etken edim, amma bun\u0131\u00f1nen diger l\u00e2y\u0131q namzet yoq, demek olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<strong><em>Bun\u0131\u00f1 kibi de siz art\u0131q deputatl\u0131qqa namzeti\u00f1izni k\u00f6stermeycegi\u00f1izni bildirdi\u00f1iz. Bu meselede qarar\u0131\u00f1\u0131z de\u00f1i\u015fmedimi? De\u00f1i\u015fmegen olsa \u2013 deputatl\u0131qqa kim k\u00f6sterilecek? Majoritar okruglar boyuncam\u0131 ya da nas\u0131ld\u0131r partiyalarn\u0131\u00f1 cedveli boyuncam\u0131? Meclis vekillerini\u00f1 parlamentke kirmek \u015fanslar\u0131 barm\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Q\u0131r\u0131mtatar saylavc\u0131lar\u0131n\u0131\u00f1 say\u0131s\u0131 tahminen 150 bi\u00f1 insann\u0131 te\u015fkil ete. Ukrainada so\u00f1ki 20 y\u0131l devam\u0131nda ke\u00e7irilgen saylavlar tecribesi \u015fun\u0131 k\u00f6stere ki, Qurultay ve Meclisni\u00f1 tevsiyesi boyunca 65-85 bi\u00f1 q\u0131r\u0131mtatar\u0131 saylavda i\u015ftirak ete. B\u00f6yle birlikli elektorat\u0131m\u0131z ol\u011fan\u0131 alda biz er angi umumukrain siyasiy k\u00fc\u00e7nen saylavald\u0131 a\u00f1la\u015fmalar imzala\u011fanda proportsional sistema boyunca partiya cedvelini\u00f1 deputatl\u0131qqa kire bilecek s\u0131ras\u0131na eki vekilimiz kirsetilmesini talap etmege aqq\u0131m\u0131z bar. Bu eki vekil &#8211; Meclis reisi ve on\u0131\u00f1 birinci muavini ol\u011fan\u0131n\u0131 ister edim. Bu olar\u011fa baz\u0131 milliy problemlerimizni semereli \u00e7ezmek imk\u00e2n\u0131n\u0131 berir.<\/p>\n\n\n\n<p>Vekillerimizni\u00f1 majoritar okruglar boyunca saylanmalar\u0131na asl\u0131 da \u015fans yoqt\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u015fimdi okruglar b\u00fcy\u00fckle\u015ftirilip, q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 pay\u0131 onda 2-den 15 fay\u0131z\u011fa qadar te\u015fkil etecek. Bu okruglarda q\u0131r\u0131mtatarlar bizlerge g\u00f6\u00f1\u00fclde\u015f siyasiy partiyan\u0131\u00f1 namzetlerine qoltuta bilirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Angi partiyan\u0131\u00f1 cedvelinden saylavda i\u015ftirak etilecegi ve kimler deputatl\u0131qqa namzet olacaqlar\u0131n\u0131 Qurultay \u00e7ezecek.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Siz reislik yapqan y\u0131llar devam\u0131nda Mecliste ne de\u00f1i\u015fti? Q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 birle\u015ftirip old\u0131\u00f1\u0131zm\u0131? E\u00f1 b\u00fcy\u00fck yutuq ve belki de, \u011fay\u0131plar\u0131\u00f1\u0131zn\u0131 ayt\u0131p olurs\u0131\u00f1\u0131zm\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Pek o qadar b\u00fcy\u00fck yutuqlarnen maqtan\u0131p olamam, amma nelerni yap\u0131p yeti\u015ftirmegenimiz, nelerge iri\u015fmegenimizni sayacaq olsam, pek uzun bir cedvel olur. Amma men bir \u015feyde eminim ki, eger q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 demokratik yolnen saylan\u011fan vek\u00e2letli organ\u0131 olmasayd\u0131, q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 da, umumen yar\u0131madan\u0131\u00f1 da vaziyeti yaramay olur edi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 milliy matem k\u00fcn\u00fc olabilecek fesat, ne sebepten on\u0131\u00f1 mevkurecileri s\u0131ras\u0131na Regionlar partiyas\u0131ndan se\u00e7ilgen deputatlar kirgeni ve Ukraina Tel\u00fckesizligi H\u0131zmeti prezident Viktor Yanukovi\u00e7ni\u00f1 masas\u0131na nas\u0131l taliliy raportlar\u0131n\u0131 qoy\u011fan\u0131 husus\u0131da&nbsp;L\u0406GAB\u0456znes\u0406nform&nbsp;internet ne\u015firini\u00f1 suallerine Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 Meclisini\u00f1 reisi, Ukraina halq deputat\u0131 Mustafa Cemilev cevap bere &#8211;&nbsp;Mustafa-bey, yaq\u0131nda Q\u0131r\u0131mda nas\u0131ld\u0131r bir &#8220;Q\u0131r\u0131mtatar halq cebesi&#8221; quruld\u0131. Meclis bir kereden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[265],"tags":[],"class_list":["post-28452","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin...\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin...\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 milliy matem k\u00fcn\u00fc olabilecek fesat, ne sebepten on\u0131\u00f1 mevkurecileri s\u0131ras\u0131na Regionlar partiyas\u0131ndan se\u00e7ilgen deputatlar kirgeni ve Ukraina Tel\u00fckesizligi H\u0131zmeti prezident Viktor Yanukovi\u00e7ni\u00f1 masas\u0131na nas\u0131l taliliy raportlar\u0131n\u0131 qoy\u011fan\u0131 husus\u0131da&nbsp;L\u0406GAB\u0456znes\u0406nform&nbsp;internet ne\u015firini\u00f1 suallerine Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 Meclisini\u00f1 reisi, Ukraina halq deputat\u0131 Mustafa Cemilev cevap bere &#8211;&nbsp;Mustafa-bey, yaq\u0131nda Q\u0131r\u0131mda nas\u0131ld\u0131r bir &#8220;Q\u0131r\u0131mtatar halq cebesi&#8221; quruld\u0131. Meclis bir kereden [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-02-10T10:16:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-20T10:17:21+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Developer\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Developer\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Developer\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7\"},\"headline\":\"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin&#8230;\u00bb\",\"datePublished\":\"2012-02-10T10:16:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-20T10:17:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\\\/\"},\"wordCount\":3552,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Haberler\"],\"inLanguage\":\"qt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\\\/\",\"name\":\"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin...\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-02-10T10:16:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-20T10:17:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"qt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430\",\"item\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin&#8230;\u00bb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\",\"name\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"qt\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\",\"name\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/ua-mejlis-logo-rgb.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/ua-mejlis-logo-rgb.svg\",\"caption\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/qtmm.info\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7\",\"name\":\"Developer\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Developer\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/author\\\/Developer\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin...\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin...\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","og_description":"Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 milliy matem k\u00fcn\u00fc olabilecek fesat, ne sebepten on\u0131\u00f1 mevkurecileri s\u0131ras\u0131na Regionlar partiyas\u0131ndan se\u00e7ilgen deputatlar kirgeni ve Ukraina Tel\u00fckesizligi H\u0131zmeti prezident Viktor Yanukovi\u00e7ni\u00f1 masas\u0131na nas\u0131l taliliy raportlar\u0131n\u0131 qoy\u011fan\u0131 husus\u0131da&nbsp;L\u0406GAB\u0456znes\u0406nform&nbsp;internet ne\u015firini\u00f1 suallerine Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 Meclisini\u00f1 reisi, Ukraina halq deputat\u0131 Mustafa Cemilev cevap bere &#8211;&nbsp;Mustafa-bey, yaq\u0131nda Q\u0131r\u0131mda nas\u0131ld\u0131r bir &#8220;Q\u0131r\u0131mtatar halq cebesi&#8221; quruld\u0131. Meclis bir kereden [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/","og_site_name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/","article_published_time":"2012-02-10T10:16:00+00:00","article_modified_time":"2022-01-20T10:17:21+00:00","author":"Developer","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Developer","Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/"},"author":{"name":"Developer","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/person\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7"},"headline":"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin&#8230;\u00bb","datePublished":"2012-02-10T10:16:00+00:00","dateModified":"2022-01-20T10:17:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/"},"wordCount":3552,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization"},"articleSection":["Haberler"],"inLanguage":"qt","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/","name":"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin...\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#website"},"datePublished":"2012-02-10T10:16:00+00:00","dateModified":"2022-01-20T10:17:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/#breadcrumb"},"inLanguage":"qt","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-diger-medeniyetli-halqlar-kibi-bizim-de-aqilli-ve-konstruktiv-muhalifetimiz-olmasini-ister-edik-lakin\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430","item":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mustafa Cemilev: \u00abDiger medeniyetli halqlar kibi bizim de aq\u0131ll\u0131 ve konstruktiv muhalifetimiz olmas\u0131n\u0131 ister edik, l\u00e2kin&#8230;\u00bb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#website","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/","name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"qt"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization","name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ua-mejlis-logo-rgb.svg","contentUrl":"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ua-mejlis-logo-rgb.svg","caption":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441"},"image":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/person\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7","name":"Developer","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Developer"},"url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/author\/Developer\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28452"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28453,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28452\/revisions\/28453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}