




{"id":27233,"date":"2011-12-02T22:27:00","date_gmt":"2011-12-02T19:27:00","guid":{"rendered":"http:\/\/qtmm.org\/?p=27233"},"modified":"2022-01-19T22:29:17","modified_gmt":"2022-01-19T19:29:17","slug":"mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/","title":{"rendered":"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb"},"content":{"rendered":"\n<p><a href=\"http:\/\/www.segodnya.ua\/interview\/14316248.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>\u00abSegodn\u00e2\u00bb gazetas\u0131&nbsp; Meclis reisinde musafirlikte bulun\u0131p, on\u0131\u00f1&nbsp; vazifesinden ketmek planlar\u0131 ve Mogil\u00f6v ile munasebetleri boyunca fikirlerini di\u00f1ledi<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Mustafa-a\u011fa, Siz yaq\u0131nda 68 ya\u015fn\u0131 toldurd\u0131\u00f1\u0131z. \u00d6z\u00fc\u00f1ini nas\u0131l duyas\u0131\u00f1\u0131z?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Cismaniy ceettenmi? Pek g\u00fczel is etem, \u00e7\u00fcnki k\u00fcnde 40-50 daqka sportnen o\u011fra\u015fam. Amma Q\u0131r\u0131mda ol\u011fan\u0131mda, Kiyevde b\u00f6yle imk\u00e2n\u0131m yoqt\u0131r. Menim babam 83 y\u0131l ya\u015fap, ne zaman \u00f6lecegini tam bile edi. Menim dedem de 83 ya\u015f\u0131n\u0131 toldur\u0131p, \u00f6lmezden evel babama: &#8220;Alla sa\u00f1a da bu ya\u015fqa kelmekni nasip etsin!&#8221;, diye tilegen. \u0130\u015fte, babam da 83 ya\u015f\u0131n\u0131 toldur\u011fanda anama: &#8220;Men bu sene \u00f6lecem&#8221;, degen. Cenazeden so\u00f1 anam ma\u00f1a: &#8220;Sa\u00f1a da baba\u00f1n\u0131\u00f1 ya\u015f\u0131na yetmek q\u0131smet ols\u0131n&#8221;, degende men: &#8220;Ne s\u00f6yleysi\u00f1, anam! Yoruld\u0131m art\u0131q\u2026&#8221;. Bu 1982 senesi, alt\u0131nc\u0131 kere yaqalanmamdan biraz evel, 40 ya\u015f\u0131mda ekende ol\u011fan edi.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Mecliske reislik yapma\u011fa istemegeni\u00f1zni \u015fu yor\u011funl\u0131q sebebindenmi bildirdi\u00f1iz?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Yoq, ba\u015fqa sebepleri bar. Bu d\u00fcnyada epimiz musafirmiz, \u00f6l\u00fcm apans\u0131zdan kele bilir. B\u00f6yle vaq\u0131tta men 20 y\u0131ldan ziyade reislik yapt\u0131\u011f\u0131m organ\u011fa ya\u00f1\u0131 rehber saylavda belli bir problemler \u00e7\u0131qmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn. \u015eun\u0131\u00f1 i\u00e7\u00fcn de men, bu i\u015f tertip-nizamnen ke\u00e7mesi i\u00e7\u00fcn yerime ba\u015fqas\u0131n\u0131 pekitmek isteyim<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Halefi\u00f1izni az\u0131rlays\u0131\u00f1\u0131z demek?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>-B\u00f6yle demek do\u011fru olmaz, biz Q\u0131r\u0131m hanl\u0131\u011f\u0131 devrinde degilmiz ki. Meclis reisini Qurultayn\u0131\u00f1 250 delegat\u0131 gizli rey berip saylay. S\u00f6z kelimi, bizde hanlarn\u0131 da, umumhalq toplant\u0131lar\u0131nda olmasa da, hanl\u0131qtaki zadek\u00e2nlar\u0131n\u0131\u00f1 meclisinde sayla\u011fanlar. \u015eimdi reislikke namzetlerni baqam\u0131z. Birisinde bir yah\u015f\u0131 \u00e7izgi bar, digerini\u00f1 ba\u015fqa hususiyetleri keli\u015fe. Ke\u015fkem olarn\u0131 birle\u015ftirmekni\u00f1 \u00e7aresi olsayd\u0131! Teess\u00fcf ki, olmay.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Bu insanlar:Refat \u00c7ubarov ve Remzi \u0130lyasovm\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; So\u00f1ki Qrultayda men Meclis reisi vazifesine se\u00e7ilmekten red ettim ve madam ki, nizamnamemizge k\u00f6re b\u00f6yle red et\u00fcv s\u00f6zs\u00fcz qabul etile eken, \u00f6z ad\u0131mdan bu vazifege Refat \u00c7ubarovn\u0131 teklif ettim. Amma \u00f6yle q\u0131z\u011f\u0131n bir munaqa\u015fa qopt\u0131 ki, Qurultay menim istifa\u011fa ketmek istegime qoltutmad\u0131. Men, kelecek Qurultayda m\u0131tlaqa ba\u015fqa reis saylanmas\u0131 \u015fart\u0131nen, tekrar se\u00e7ilmege raz\u0131l\u0131q berdim. Reis alternativ esasta yani bir qa\u00e7 namzet ol\u011fan\u0131 alda saylanmas\u0131 kerek. O sefer Qurultayda menden \u011fayr\u0131, Refat \u00c7ubarov ve Remzi \u0130lyasov e\u00f1 \u00e7oq rey qazand\u0131lar. Zan\u0131mca, olarn\u0131\u00f1 ekisi de Meclisni\u00f1 yolba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 ola bilirler. Ebet, ba\u015fqa munasip namzetler de bar. Em er birinde ba\u015fqas\u0131nda olma\u011fan m\u00fcsbet \u00e7izgiler mevcut. Eger olar aras\u0131nda sa\u011flam reqabet ol\u0131p, biri-birilerine yard\u0131mc\u0131 olsalar, i\u00f1qiraz\u011fa s\u0131ra qalmaz. Ya kendim de Meclisten uzaqla\u015fmaq niyetinde degilim ki, elimden kelgeni qadar ya\u00f1\u0131 reiske yard\u0131m etecem.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Siz qayd etken namzetlerden \u011fayr\u0131 Q\u0131r\u0131m inki\u015faf\u0131 vaquf\u0131n\u0131\u00f1 reisi Rustem \u00dcmerovn\u0131\u00f1 ad\u0131 da s\u0131q tilge al\u0131nmaqta.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; O, ker\u00e7ekten de aq\u0131ll\u0131 insan, l\u00e2kin Rustem kendisini siyasetten ziyade iqtisadiyatta ve bizneste k\u00f6re. Bundan da \u011fayr\u0131, o, daa pek ya\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Sizi\u00f1 ket\u00fcvi\u00f1iz Meclisni\u00f1 itibar\u0131n\u0131 halqara seviyede t\u00fc\u015f\u00fcreceginden saq\u0131nmays\u0131\u00f1\u0131zm\u0131? \u00c7\u00fcnki bir \u00e7oq al\u00e2qalarn\u0131 ayn\u0131 siz qurd\u0131\u00f1\u0131z, Sizni b\u00fct\u00fcn Avropa bile.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Olar Mustafa Cemilevnen \u015fah\u0131s olaraq degil de, milletni\u00f1 vek\u00e2letli organ\u0131na yetek\u00e7ilik yapqan insannen qonu\u015falar. Ebet, \u015fahsiyetni\u00f1 de emiyeti az degil. Ker\u00e7ekten de, menim Avropan\u0131\u00f1 deyerlik b\u00fct\u00fcn devletlerinde, Amerika, Kanada ve arap memleketlerinde dostlar\u0131m bar. Aman-aman epsi \u011farp devletlerinde ta dissidentlik devirde icret etken arqada\u015flar\u0131m ya\u015fay. T\u00fcrkiyede ise protokol say\u011f\u0131s\u0131n\u0131 k\u00f6sterip qabul eteler. L\u00e2kin b\u00fct\u00fcn bu \u015feyler y\u0131llar devam\u0131nda<\/p>\n\n\n\n<p>Elde etilgen \u015feylerdir. \u00c7ubarovda bular yoq, \u00e7\u00fcnki o, menden ya\u015f ve Milliy areketke ke\u00e7\u00e7e qo\u015fuld\u0131. Amma on\u0131\u00f1 ad\u0131 endi bir \u00e7oq memleketlerde belli, Ukrainan\u0131\u00f1 yuqar\u0131 siyasiy dairelerinde ise itibar\u0131 pek b\u00fcy\u00fck. Remzi \u0130lyasovn\u0131 \u00e7etelde pek o qadar yah\u015f\u0131 tan\u0131masalar da, Q\u0131r\u0131mda on\u0131 er bir semetde\u015fimiz bile.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>2012 senesi em meclis reisi, em Uk raina Yuqar\u0131 \u015euras\u0131na deputatlar saylanacaq. Siz de i\u015ftirak eteceksi\u00f1izmi?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Eger tolus\u0131nen proportsional sistema olsa edi, biz eki yer qazana bilirdik. Madamki, saylav qar\u0131\u015f\u0131q sistema boyunca eken, majoritar sistema boyunca asl\u0131 da \u015fans\u0131m\u0131z yoqt\u0131r, \u00e7\u00fcnki q\u0131r\u0131mtatarlar Q\u0131r\u0131m boylap yerle\u015ftiler ve i\u00e7 bir saylav okrug\u0131nda bir namzetni saylamaq i\u00e7\u00fcn rey yeterli degil. \u015eun\u0131\u00f1 i\u00e7\u00fcn bizge tek bir yer teklif etip, ekincisi \u2013 tahminiy olacaq, yani ya ke\u00e7er, ya ke\u00e7mez. \u015eu bir yer Meclisni\u00f1 ya\u00f1\u0131 reisine berilgenini isteyim. Halq deputat\u0131 vek\u00e2letliklerine, deputatl\u0131q toqunmamazl\u0131qqa malik olaraq on\u0131\u00f1 devlet yolba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131nen er angi vaq\u0131tta k\u00f6r\u00fc\u015fmege, reis vazifesini becermege imk\u00e2n\u0131 olacaq. Bundan dolay\u0131 reis ve halq deputatl\u0131\u011f\u0131na namzet meselesini ayn\u0131 vaq\u0131tta \u00e7ezmek l\u00e2zim.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Bug\u00fcnde-bug\u00fcn \u00f6z\u00fcni q\u0131r\u0131mtatar muhalifeti, dep adland\u0131r\u011fan muhalifleri\u00f1iz faal areketlerge ke\u00e7tiler. Sizi\u00f1ce, bu kimge elveri\u015fli?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Anda \u00e7e\u015fit insanlar bar. Mesel\u00e2, Enver Ametov \u00f6z vaqt\u0131nda Meclis azas\u0131 edi, amma milliy qurultay\u0131m\u0131zn\u0131\u00f1 nizamnamesine z\u0131t i\u015fleri i\u00e7\u00fcn 1997 senesi quvuld\u0131. Kendilerine bug\u00fcnki vaziyette yer tapalma\u011fan milliy areket veteranlar\u0131 da bar. Misal i\u00e7\u00fcn, Eldar \u015eabanov \u2013 ke\u00e7mi\u015fte Milliy areketni\u00f1 ces\u00fcr i\u015ftirak\u00e7isi, sovetler devrinde er angi daqqada yaqalanaca\u011f\u0131n\u0131 bile-bile tur\u0131p er angi miting ve numay\u0131\u015flarda \u00e7\u0131q\u0131\u015flar yapt\u0131. L\u00e2kin zaman de\u00f1i\u015fti, vaziyet ba\u015fqa old\u0131. \u015eimdi devlet yolba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 qaralap \u00e7\u0131qmaq i\u00e7\u00fcn asl\u0131 da ces\u00fcrlikni\u00f1 keregi yoq. Bu adam ise ba\u015fqa i\u00e7 bir \u015feyge \u00f6grenip olamad\u0131, \u00f6yle de 4 s\u0131n\u0131f tasilinen qald\u0131. B\u00f6yle bilgilerinen kimge ne \u00f6gretecek de, kimge yetek\u00e7ilik yapacaq? \u0130\u015fte, bu kibi insanlar reisni\u00f1 nuqsanlar\u0131n\u0131 q\u0131d\u0131r\u0131p, etraflar\u0131na Meclisnen naraz\u0131 ol\u011fan adamlarn\u0131 toplama\u011fa t\u0131r\u0131\u015falar. Deyler ki: &#8220;Mustafa Cemilev yan\u0131na ya\u015f-yavqan\u0131 toplap, veteranlar\u011fa qulaq asmay&#8221;. Birinciden, topla\u011fan\u0131m\u0131z yoq &#8211; olar qurultayda sayland\u0131lar. Ve bundan da \u011fayr\u0131, \u015fu &#8220;ya\u015f-yavqan\u0131\u00f1&#8221; bilgisi ve mal\u00fcmat\u0131 &#8220;veteranlar\u0131\u00f1kinden&#8221; qat-qat ziyadedir. Baz\u0131 bir &#8220;veteranlar&#8221; ise Milliy areket \u2013 bu nas\u0131l da ticariy bank degil ki, o\u00f1a yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131p so\u00f1ra i\u00e7 bir qasevetsiz kelirine ya\u015famaq m\u00fcmk\u00fcn olma\u011fan\u0131n\u0131 al\u00e2 daa a\u00f1lap olamaylar. Sovetler devrinde Milliy areketimizde gebecilerni\u00f1 imayesi alt\u0131nda bulun\u011fan parallel &#8220;aq\u0131mlar&#8221; ol\u0131p, olarn\u0131\u00f1 faaliyeti tek &#8220;tuv\u011fan lenin partiyas\u0131na&#8221; muracaatlardan ibaret ol\u0131p, cian cemaat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na ya da deyik, Grigorenko ve Saharov kibi dissidentlerge h\u0131tap etmek ise halq\u0131m\u0131z\u011fa zarar ketire, dep say\u0131la edi. Olar \u00f6z &#8220;idarecileri&#8221;ni\u00f1 \u00f6gretkeni kibi o zamanlarda da bizge q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 du\u015fman\u0131, Merkeziy Taqiqat \u0130daresini\u00f1 casuslar\u0131 dey ediler. Bug\u00fcn ise baz\u0131lar\u0131 kendilerini &#8220;Milliy areket veteranlar\u0131&#8221; dep tan\u0131tma\u011fa ve halqqa aq\u0131l \u00f6gretmege t\u0131r\u0131\u015falar.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Amma, yal\u0131\u00f1\u0131z q\u0131r\u0131mtatarlardan degil de, t\u0131\u015ftan da tesir etile.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Q\u0131r\u0131m\u011fa daima Rusiyeni\u00f1 strategik menfaatlar\u0131 bulun\u011fan bir region olaraq baq\u0131lmaqta. Bizim muhaliflerimizni pekitmek i\u00e7\u00fcn b\u00fcy\u00fck i\u015f al\u0131p bar\u0131la. Maqsadlar\u0131 \u2013 Meclisni zay\u0131flatmaqt\u0131r. Em bu menim s\u00f6zlerim degil, Ukraina T\u0131\u015fq\u0131 \u0130\u015fler nazirligini\u00f1 belirtmesidir. 2009 senesi Ukrainada sanki el\u00e7ihane hadimi olaraq \u00e7al\u0131\u015fqan Ba\u015f Ke\u015fif \u0130daresini\u00f1 polkovnigi Vladimir L\u0131senkon\u0131 memleketten \u00e7\u0131qar\u011fanlar\u0131nda, on\u0131 meclis yolba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 vazifesinden \u00e7etle\u015ftir\u00fcv ve reberlikke Rusiye tarafdarlar\u0131 ol\u011fan q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 si\u00f1dir\u00fcvde su\u00e7lad\u0131lar. 2009 senesi iy\u00fcl ay\u0131nda ayn\u0131 \u015fu qabaat boyunca Rusiyeni\u00f1 Odessada ba\u015f konsul\u0131 ol\u0131p \u00e7al\u0131\u015fqan ekinci diplomatn\u0131 quvd\u0131lar. Matbuatta qayd etilgenine k\u00f6re, &#8220;diplomatlarn\u0131\u00f1&#8221; bu faaliyetine o qadar y\u00fcksek emiyet berilgen ki, olar yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri aqq\u0131nda bivasta P\u00fctinni\u00f1 \u00f6z\u00fcne esap bergenler. Quvul\u011fan L\u0131senko muntazam s\u00fcrette m\u0131nda kele, \u015fegirtlerinen, \u015fu c\u00fcmleleden q\u0131r\u0131mtatarlar\u0131nen de, k\u00f6r\u00fc\u015fe, q\u0131ymetli bah\u015f\u0131\u015flar tarqata. Do\u011fru, ellerinde paranen tutmad\u0131q, amma operativ mal\u00fcmatlar\u0131m\u0131z bar.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Bun\u0131 qaydan bilesi\u00f1iz?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Rusiye te\u015fviqat\u0131 Meclisni daima ruslar\u011fa qar\u015f\u0131 bir qurum, dep k\u00f6stermege t\u0131r\u0131\u015fa, albuki Rusiyede beraberlikte totalitar rejimge qar\u015f\u0131 k\u00fcre\u015ftigimiz pek \u00e7oq dostlar\u0131m\u0131z bar. Olarn\u0131\u00f1 balalar\u0131 da ayn\u0131 \u015fu demokratik ruhta terbiye k\u00f6rdiler. Baz\u0131lar\u0131 akimiyet strukturalar\u0131nda belli bir vazifelerni i\u015f\u011fal eteler. \u0130\u015fte, bizge qar\u015f\u0131 areketlerden haberdar ol\u011fan dostlar\u0131m\u0131z aman bizge bildireler. \u00c7\u00fcnki Meclisni\u00f1 mahsus ke\u015f\u00e7ifleri yoqt\u0131r (k\u00fcle). Men matbuatta Rusiye ke\u015fifleri q\u0131r\u0131mtatarlar\u011fa qar\u015f\u0131 i\u015f al\u0131p bar\u011fanlar\u0131 husus\u0131nda s\u00f6yledigimden so\u00f1 Ukraina Tel\u00fckesizlik H\u0131zmetinden kelip, b\u00f6yle mal\u00fcmatlarn\u0131 qaydan al\u011fan\u0131mnen meraqland\u0131lar. Ya Ukraina Tel\u00fckesizlik H\u0131zmeti, prokuratura ve diger idarelerni\u00f1 elinen Mecliske qar\u015f\u0131 yap\u0131lacaq operatsiya ve areketler tafsil\u00e2tl\u0131 \u015fekilde yaz\u0131l\u011fan mal\u00fcmatn\u0131 qaydan al\u011fan\u0131m\u0131zn\u0131 olar\u011fa nas\u0131l aytabilirmki?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Planla\u015ft\u0131r\u0131l\u011fan i\u015f kete, dep belleysi\u00f1mizmi?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu seneni\u00f1 may\u0131s ay\u0131na ait informatsiyada Mecliske qar\u015f\u0131 planla\u015ft\u0131r\u0131l\u011fan tedbirlerni\u00f1 on-on be\u015f maddesi qayd etilgen. Kene \u015fu y\u0131ln\u0131\u00f1 endi okt\u00e2br ay\u0131na ait informatsiyada ise qararnen on madde belgilengen. Bundan evel Federal Tel\u00fckesizlik H\u0131zmeti Mecliske qar\u015f\u0131 faaliyet ve q\u0131r\u0131mtatarlar aras\u0131na \u015f\u0131na qaqmaq kibi i\u015flerge 20 million dollar ay\u0131raca\u011f\u0131 aqq\u0131nda haberni ald\u0131q. Men \u015fu munasebetnen Q\u0131r\u0131m\u011fa FTH eski yolb\u015fa\u00e7\u0131s\u0131 Nalivay\u00e7enkon\u0131 Q\u0131r\u0131m\u011fa davet etip, bu i\u015flerni\u00f1 \u00f6g\u00fcni aluv yollar\u0131n\u0131 muzakere ettik. O da, bu maqsadlar\u011fa sermiya ay\u0131r\u0131l\u011fan\u0131ndan haber ol\u011fan\u0131n\u0131 bildirdi, amma art\u0131q i\u015f ba\u015f\u0131nda olma\u011fan\u0131ndan dolay\u0131 yard\u0131m etalmayca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yar\u0131m y\u0131l evelki informatsiyadaki baz\u0131 maddeler ma\u00f1a qal\u0131pqa s\u0131\u011fmaycaq \u015fey ol\u0131p k\u00f6r\u00fcndi. Mesel\u00e2, m\u0131na b\u00f6yle madde: &#8220;Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 milliy areketi veteranlar\u0131n\u0131\u00f1 ad\u0131ndan q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131na, cian cemaat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na, Norvegiyadaki Nobel komitetine muracaat az\u0131rlan\u0131la. Bu muracaatta Cemilevge Nobelni\u00f1 bar\u0131\u015f\u0131q muk\u00e2fat\u0131 berilmemesini esasland\u0131rmaq planla\u015ft\u0131r\u0131la.<\/p>\n\n\n\n<p>Mezk\u00fcr muracaat etraf\u0131nda \u015famata qopmas\u0131 k\u00f6zde tutula\u2026&#8221; Menim i\u00e7\u00fcn bu \u015fa\u015f\u0131lacaq bir al ol\u0131p k\u00f6r\u00fcndi. \u00d6z halq\u0131n\u0131\u00f1 vek\u00e2letli organ\u0131n\u0131\u00f1 yolba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na b\u00f6yle muk\u00e2fatn\u0131\u00f1 berilmesine qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131qacaq q\u0131r\u0131mtatar\u0131n\u0131 tasavur bile etalmad\u0131m. Ya bu muk\u00e2fat halq\u0131m\u0131z meselesini \u00f6yle bir y\u00fcksek seviyege k\u00f6terip, bir \u00e7oq problemlerimizni\u00f1 \u00e7ezilmesine siltem olabilirdi. \u0130\u015fte, bilgeni\u00f1iz kibi b\u00f6yle muracaat da, etraf\u0131nda rus tilli matbuatta k\u00f6terilgen \u015famata da old\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Daa nas\u0131l maddeler bar?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Ba\u015f \u00fcst\u00fcne, oquy\u0131m: &#8220;Q\u0131r\u0131mda Koordinatsion \u015ftab nezareti alt\u0131nda erk\u00e2n\u0131nda Rusiyeli bir qa\u00e7 ekspert, konsultant ve siyasiy tehnologlar, mahsus h\u0131zmet vekilleri ol\u011fan bir s\u0131ra ya\u00f1\u0131 q\u0131r\u0131mtatar cemaat te\u015fkil\u00e2tlar\u0131n\u0131 meydan\u011fa ketir\u00fcv&#8221;. &#8220;Mecliske qar\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7l\u00fc ve sert muhalifet vazifesini boynuna al\u011fan ya\u00f1\u0131 i\u00e7timaiy-siyasiy areketni \u015fekillendir\u00fcv&#8221;. &#8220;Mecliske ve M\u00fcftilikke muhalif ol\u011fan haba\u015fi, vahhabiy, salafit, hizb, tabli\u011f diniy gruppalar, &#8220;Avdet-Sebat&#8221; gruppas\u0131n\u0131\u00f1 areketlerini birle\u015ftirmek boyunca zarur i\u015f al\u0131p barmaq&#8221;. Bun\u0131\u00f1 kibi de, Cemilev ketken so\u00f1 Meclisni\u00f1 ba\u015f\u0131na kimni qoymaq m\u00fcmk\u00fcnligi de tarif etile. Konkret namzetler k\u00f6sterilgen. Do\u011fru, bu namzetler Rusiyeden degil, belki Cemilevge k\u00f6re olar tel\u00fckeli ol\u0131p k\u00f6r\u00fcnmeydirler.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Siz b\u00f6yle alternativadan qorqas\u0131\u00f1\u0131zm\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu planlardan i\u00e7 bir ho\u015f \u015fey olma\u011fan\u0131 kibi, ya\u00f1\u0131 bir \u015fey de yoqt\u0131r. Halq\u0131m\u0131zn\u0131 par\u00e7alamaq o\u011frunda yap\u0131l\u011fan fesat, fitnelerge biz \u00e7oqtan al\u0131\u015ft\u0131q ve olar\u011fa qar\u015f\u0131 turmaqn\u0131\u00f1 yollar\u0131n\u0131 da tapt\u0131q. Em q\u0131r\u0131mtatarlar, em de umumen devlet i\u00e7\u00fcn e\u00f1 havfl\u0131s\u0131 ve de\u015fetlisi radikal diniy gruppalar\u011fa qoltut\u0131lmas\u0131d\u0131r.<br>Kimdir \u00e7etten tatarlar biri-birini soy\u011fan\u0131n\u0131 sevinip bekleydir, l\u00e2kin belli ki, bu, ne tatarlarn\u0131 quvand\u0131r\u0131r, ne de devletimizni. Bun\u0131\u00f1 kibi de, \u015fu y\u0131l okt\u00e2br ay\u0131nda i\u015flengen mal\u00fcmattaki daa bir maddege inanmaq k\u00fc\u00e7. Onda denile ki: &#8220;Q\u0131r\u0131mn\u0131\u00f1 \u00e7e\u015fit regionlar\u0131ndan adamlar celp etilgeni alda bir qa\u00e7 k\u00fctleviy naraz\u0131l\u0131q (t\u0131rnaq i\u00e7inde &#8220;qorquzuv aktsiyalar\u0131&#8221;) aktsiyas\u0131n\u0131 ke\u00e7ir\u00fcv. Bu tedbir matbuatta keni\u015f ayd\u0131nlat\u0131l\u0131p, Q\u0131r\u0131mda Meclisni\u00f1 faaliyetinen ciddiy naraz\u0131l\u0131q artqan\u0131 k\u00f6sterilecek&#8221;. Siz art\u0131q bilesi\u00f1iz, sekta vekilleri celp etilgen ve &#8220;qorquzmaq i\u00e7\u00fcn&#8221; Cemilevni\u00f1 qorqul\u0131\u011f\u0131 yaq\u0131l\u011fan b\u00f6yle tedbir Aqmescitte noyabr 21 k\u00fcn\u00fc \u00f6tkerildi. Q\u0131r\u0131mtatarlar b\u00f6yle q\u0131l\u0131qn\u0131 keskin qaralad\u0131lar. Baz\u0131 siyaset\u00e7iler ise &#8220;etraflar\u0131na q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 daa s\u0131q\u0131 toplamaq i\u00e7\u00fcn qorqul\u0131qn\u0131 yaqqan pezemeklerni meclis tarafdarlar\u0131n\u0131\u00f1 kendileri toplad\u0131lar&#8221;, degen laf da \u00e7\u0131qard\u0131lar. Qom\u015fular\u0131m\u0131zn\u0131\u00f1 Meclis yolba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 de\u00f1i\u015ftirmek ile ba\u011fl\u0131 planlar\u0131 ise h\u0131rs\u0131zlan\u011fan b\u00fccet sermiyalarn\u0131\u00f1 \u00fcst\u00fcni qapatmaq, dep bilem. \u00c7\u00fcnki olar menim istifa\u011fa ketecegimni buns\u0131z da pek yah\u015f\u0131 bileler, amma bu esnadaki yutuqn\u0131 kendi esaplar\u0131na yazma\u011fa isteyler.<br><br>&#8211;&nbsp;<em><strong>Q\u0131r\u0131m\u011fa siznen munasebetleri kergin ol\u011fan ya\u00f1\u0131 ba\u015f nazirni tayinlediler.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; O, evel ker\u00e7ekten de bizge nisbeten, \u015fahsen ma\u00f1a degil, umumen q\u0131r\u0131mtatarlar\u0131na nisbeten yaramay davran\u0131p, gazeta saifesinden q\u0131r\u0131mtatarlar\u0131na qar\u015f\u0131 yap\u0131l\u011fan stalin cinayetini aqlad\u0131. Amma madam ki, Prezident on\u0131 muhtariyat ba\u015f naziri olaraq tayinler eken, duy\u011fular\u011fa berilmeden mevcut problemlern\u0131 \u00e7ezmek usullar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmal\u0131m\u0131z. Baz\u0131 adamlar q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 par\u00e7alav maqsad\u0131nda yap\u0131l\u011fan so\u00f1ki aktsiyalarn\u0131 Mogil\u00f6vn\u0131\u00f1 Q\u0131r\u0131mda peyda oluv\u0131nen ba\u011flaylar. Amma bu b\u00f6yle degil, dep belleyim. Ma\u00f1a Mogil\u00f6vn\u0131\u00f1 kabinetinde ol\u011fan bir laq\u0131rd\u0131 aqq\u0131nda aytt\u0131lar. O\u00f1a q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 meselelerini Meclisnen degil de, &#8220;Sebat&#8221;nen \u00e7ezmekni teklif etkenlerinde o, halqn\u0131 &#8220;Sebat&#8221; ya da daa ufaq-t\u00fcfek gruppalar degil de Meclis temsil ete, degen. Yani, bu insan taraf\u0131m\u0131zn\u0131 tutmasa da, m\u00fcimi, i\u015fni kimnen k\u00f6rmek kerekligi faydal\u0131 ol\u011fan\u0131n\u0131 a\u00f1lay.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Siz on\u0131\u00f1nen ba\u015f nazir ol\u0131p tayinlengenini\u00f1 sabas\u0131na k\u00f6r\u00fc\u015fti\u00f1iz.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Biz \u00fc\u00e7 saat qadar qonu\u015ft\u0131q. K\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcvde \u00c7ubarov ve halq deputat\u0131 Dey\u00e7 de i\u015ftirak ettiler. Problemlerimiz ve kelecekte \u00f6zara munasebetlerimiz aqq\u0131nda laf ettik. M\u00fcim meselelerimizni qayd etip, evelki ba\u015f nazir Cart\u0131 ile munasebetlerimiz, b\u0131lt\u0131r yazda Q\u0131r\u0131m\u011fa kelgen Prezidentnen &#8220;Vekiller ke\u00f1e\u015fi&#8221;ni\u00f1 format\u0131n\u0131 de\u00f1i\u015ftir\u00fcvi sebebinden \u00f6yle de k\u00f6r\u00fc\u015fmegenimiz aqq\u0131nda aytt\u0131q. Topraq meselelerinde ayr\u0131ca toqtald\u0131q. Keskin laflar\u011fa s\u0131ra t\u00fc\u015fmedi. Ol\u0131p ke\u00e7ken k\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcv aqq\u0131nda matbuat i\u00e7\u00fcn birlikte &#8220;k\u00f6mm\u00fcnike&#8221; az\u0131rlamaqn\u0131 bile keli\u015ftik<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>\u00d6z ba\u015f\u0131na topraq i\u015f\u011fal et\u00fcv meselesi sizi\u00f1ce nas\u0131l \u00e7ezilebilir?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Do\u011frus\u0131n\u0131 aytsam, Meclis so\u00f1ki y\u0131llarda bu meselege az diqqat ay\u0131rd\u0131, \u00e7\u00fcnki anda Meclisni\u00f1 qararlar\u0131na qulaq asma\u011fan &#8220;komandirler&#8221; peyda ol\u0131p, baz\u0131da yerli meclislernen keli\u015fmeden yer i\u015f\u011fal ettiler, \u015famata \u00e7\u0131qard\u0131lar ve daa resmiyle\u015ftirilmegen damart\u0131larn\u0131 satt\u0131lar, \u00f6z ba\u015f\u0131na bir semetde\u015fimizni quv\u0131p, yerine ba\u015fqas\u0131n\u0131 qoyd\u0131lar. \u015eun\u0131\u00f1 i\u00e7\u00fcn Cart\u0131 topraq meseleleri boyunca \u00f6z komissiyas\u0131n\u0131 tizip, bularn\u0131 tek Meclisnen \u00e7ezecegini bildirgende biz \u00f6z \u015fartlar\u0131m\u0131zn\u0131 qoyd\u0131q. Yani damart\u0131larn\u0131 resmiyle\u015ftir\u00fcvde e\u00f1 birinci cedvellerde nevbette tur\u011fanlar k\u00f6z \u00f6g\u00fcne al\u0131nacaq. O ya da bu insan cedvelden angi sebepke k\u00f6re silingenini bilip, eger bu insann\u0131\u00f1 ker\u00e7ekten de mesken qurmaq i\u00e7\u00fcn topraqqa muhtacl\u0131\u011f\u0131 belgilense, on\u0131 kene cedvelge kirsetmek. Para berip kimni\u00f1dir yerine cedvelge kirgenlerge ise \u00f6z paralar\u0131n\u0131 qaytar\u0131p almaq tevsiye etildi. Tabiiy ki, bu, &#8220;komandirlerni&#8221; pek a\u00e7uvlatt\u0131. S\u00f6z kelimi, noyabr 21-de qorqul\u0131qn\u0131 yaqqanda olar da i\u015ftirak ettiler. Amma ne yaqsa-yaqs\u0131nlar, ay\u0131n-oyunlar\u0131 i\u00e7\u00fcn semetde\u015flerimiz \u00f6g\u00fcnde cevap bermege mecbur olurlar..<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<strong><em>2012 senesi Yuqar\u0131 \u015eura\u011fa saylavlarda q\u0131r\u0131mtatarlar kimge qoltutacaq?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u015eimdilik siyasiy k\u00fc\u00e7lerni\u00f1 o ya da bu meselelerge noqtai nazar\u0131n\u0131 \u00f6grenemiz. Er kesnen, \u015fu c\u00fcmleden Yatsen\u00fck, Nalivay\u00e7enko, Kli\u00e7ko, Yuliya Timo\u015fenko blok\u0131 ile ba\u011f tutam\u0131z. Amma qararn\u0131 saylav\u011fa 2-3 ay qal\u011fanda \u00f6tkerilgen Qurultay alacaq. Partiyalarn\u0131\u00f1 5 fay\u0131zl\u0131q sedni ke\u00e7e bilmesine tesir etmek i\u00e7\u00fcn q\u0131r\u0131mtatar saylavc\u0131lar\u0131n\u0131\u00f1 say\u0131s\u0131 \u011fayet az \u2013 ol\u011fan\u0131-olaca\u011f\u0131 150 bi\u00f1 saylavc\u0131 cedvelge al\u0131nd\u0131. Saylavda ise adeti \u00fczre 60-70 % adam i\u015ftirak ete. \u015eun\u0131\u00f1 i\u00e7\u00fcn ke\u00e7ecekleri a\u00e7\u0131q k\u00f6r\u00fcngen partiyalarnen a\u00f1la\u015facaqm\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<strong><em>Eger sizni Meclis reisi ve deputat etip saylamasalar ne i\u015fnen o\u011fra\u015facaqs\u0131\u00f1\u0131z?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bo\u015f vaqt\u0131m \u00e7oq olur, dep bellemeyim. \u00c7\u00fcnki halq\u0131m\u0131zn\u0131\u00f1 siyasiy \u00f6m\u00fcrinde i\u015ftirak etmek i\u00e7\u00fcn m\u0131tlaqa Meclis reisi ya da deputat olmaq \u015fart degil. Yigirmi y\u0131ldan berli zarurl\u0131\u011f\u0131 ve qaviyligini isbat etken milliy idare organ\u0131m\u0131zn\u0131 daa da pekitmek i\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015facam. Ukraina Prezidentini\u00f1 Q\u0131r\u0131mda temsilcilerinden biri vazifesinden ketmezden evel matbuatta q\u0131r\u0131mtatarlar ve olarn\u0131\u00f1 vek\u00e2letli organ\u0131 yar\u0131madada stabillik diregidir, ta ki m\u0131nda Meclis olur eken Q\u0131r\u0131mda ne Qaraba\u011f, ne Kosovo ve ne Moldova olur, dedi. Halqn\u0131\u00f1 problemlerini \u00e7ezmek, on\u0131 qor\u00e7alav ve inki\u015faf ettirmek i\u00e7\u00fcn stabillik kerek.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Mustafa-a\u011fa, ne i\u00e7\u00fcn siyasette o\u011fullar\u0131\u00f1\u0131zn\u0131 k\u00f6rmeymiz?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Biz olarn\u0131 siyasetke \u00e7ekmeymiz. Er kes begengen i\u015fini yaps\u0131n. Kendilerini bizneste s\u0131nap baqma\u011fa t\u0131r\u0131\u015falar, amma pek o qadar ellerinden kelmey. Hansarayn\u0131\u00f1 evelki direktor\u0131 Petrov \u00e7oq\u00e7a turistlerni celp etmek maqsad\u0131nda kence o\u011flum Hayserge m\u00fczeyde q\u0131r\u0131mtatar qavesini a\u00e7maqn\u0131 teklif etti. Bu saada daa bir ad\u0131m bile at\u0131p yeti\u015ftirmedi ki, matbuatta \u015famata \u00e7\u0131qard\u0131lar: &#8220;Nas\u0131l \u00fcrmetsizlik! Meclis reisini\u00f1 o\u011flu m\u00fczeyde al\u0131\u015f-veri\u015f \u015firketi a\u00e7acaq!&#8221; Amma bu meseleni Q\u0131r\u0131m Yuqar\u0131 \u015euras\u0131 topla\u015fuv\u0131n\u0131\u00f1 k\u00fcn tertibine kirsettiler\u00fc Men bu aqta matbuattan bilip, o\u011fluma bu \u011fayeden vazge\u00e7mesini s\u00f6yledim. Bu m\u00fczeyni\u00f1 azbar\u0131nda ba\u015fqa t\u00fck\u00e2n\u00e7\u0131qlar pek \u00e7oq. Eger de i\u015f adam\u0131n\u0131\u00f1 soyad\u0131 Cemilev degil de Petrov ya da Sidorov olsayd\u0131 &#8220;Aferin! Milliy medeniyetini te\u015fviq etip, turistlerni celp ete\u2026&#8221; der ediler.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Q\u0131z\u0131\u00f1\u0131z Elzara ne ile me\u015f\u011ful?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Ailesinen Otuz k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fay, at turizmi i\u00e7\u00fcn atlarn\u0131 besley<br><br>&#8211;&nbsp;<em><strong>Siz atqa minesi\u00f1izmi?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; At \u00fcst\u00fcnde tap o qadar yah\u015f\u0131 \u00e7apmasam da bilem.<br><br>&#8211;&nbsp;<em><strong>Ya d\u00fcmen ba\u015f\u0131nda?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Evel aydavc\u0131m baz\u0131da d\u00fcmenni\u00f1 ba\u015f\u0131na oturta tur\u011fan, amma bu aqta &#8220;Q\u0131r\u0131m&#8221; fondu direktor\u0131n\u0131\u00f1 haberi ol\u011fan\u0131nen aydavc\u0131n\u0131 eger bir daa ma\u00f1a d\u00fcmenni berse, i\u015ften quvar\u0131m, dep qorquz\u011fan. \u011ealiba, bu\u00f1a on\u0131 qad\u0131n\u0131m aytqan. Bir kere qad\u0131n\u0131m ve dostlar\u0131mnen Ba\u011f\u00e7asaraydan qaytam\u0131z, olar artta oturalar, men ise aydavc\u0131n\u0131\u00f1 yan\u0131nda. Biz yerlerimizni de\u00f1i\u015ftirdik. Artta otur\u011fan yolcular\u0131m\u0131z aman uyand\u0131lar! Qar\u0131m ise: &#8220;Esalet ol\u011fan\u0131 kibi yolda i\u00e7 bir avtoinspektsiya hadimi yoq, oysa \u015fimdi on\u0131 teslim eterdim!&#8221; &#8211; dedi.<br><br>&#8211;&nbsp;<em><strong>Siz nas\u0131l raatlanas\u0131\u00f1\u0131z? Nelernen meraqlanas\u0131\u00f1\u0131z?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0130stifa\u011fa \u00e7\u0131qay\u0131m da, o zaman raatl\u0131qn\u0131 t\u00fc\u015f\u00fcnirim. E\u00f1 sevgen eglencem ise bilgisayard\u0131r, \u00e7e\u015fit saifeler boylap seyahat etem.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>Ya sil\u00e2 sevesi\u00f1izmi? Ana divarda ne qadar q\u0131l\u0131\u00e7 as\u0131l\u0131 tura!<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Balal\u0131qtan sil\u00e2 seve, q\u0131l\u0131\u00e7\u0131m ol\u011fan\u0131n\u0131 arz ete edim, l\u00e2kin ma\u00f1a bun\u0131 im kimse ba\u011f\u0131\u015flamad\u0131. Atta \u00f6z\u00fcm bile yasap baqt\u0131m. Endi ise ma\u00f1a o qadar \u00e7oq bah\u015f\u0131\u015f yapt\u0131lar ki, divarda asma\u011fa bile yer qalmad\u0131 (k\u00fcle). S\u00f6z s\u0131ras\u0131, \u015fun\u0131 hat\u0131rlad\u0131m. \u0130stanbulda arbiy garnizon ba\u015f\u0131 as\u0131l q\u0131r\u0131mtatar\u0131 general Remzi pa\u015fan\u0131\u00f1 evinde musafirlikte bulun\u011fan\u0131mda o, \u00e7e\u015fit sil\u00e2lardan atmaq i\u00e7\u00fcn at\u0131\u015f yerine davet etti. Em, eger de men ondan yah\u015f\u0131 atsam, aman istifa\u011fa ketecegini aytt\u0131. \u00d6yle old\u0131 ki, men ondan \u00e7oq puvan qazand\u0131m. General, endi s\u00f6z\u00fcme saip olaraq, yar\u0131n istifa\u011fa ketmek kerekim, dep pek kederlendi. Biz bu i\u015fni yapmamas\u0131na zornen qand\u0131rd\u0131q<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<em><strong>O\u011flu\u00f1\u0131z Eldar \u0130raqta h\u0131zmet etkenini pek az adam bile. Nas\u0131l izin berdi\u00f1iz bu seferge?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Qararn\u0131 kendisi ald\u0131, men qaytar\u0131p oturmad\u0131m. Ukrain k\u00f6ntingentini \u0130raqqa yollav boyunca Ukraina Yuqar\u0131 \u015euras\u0131nda \u00e7\u0131q\u0131\u015f yapqan bir kommunist deputatn\u0131\u00f1 s\u00f6zleri on\u0131 pek a\u00e7uvland\u0131r\u011fan. O deputat balalar\u0131m\u0131zn\u0131 \u0130raqqa yollanal\u0131mas\u0131na rey bergenler anda \u00f6z evl\u00e2tlar\u0131n\u0131 yibermezler, ba\u015fqalar\u0131n\u0131 yollarlar, dedi. Men o\u011fluma: &#8220;Bu qarar i\u00e7\u00fcn men de rey berdim. Demek, bu qarar m\u00fccibi anda yollan\u0131lacaq ukrain yigitlerinden seni\u00f1 ne eksik, ne de artqa\u00e7 yeri\u00f1 bar. Anda tek g\u00f6\u00f1\u00fcllilerni yollaylar, i\u015fte qarar seni\u00f1. Amma anda dinda\u015f arap qarda\u015flar\u0131m\u0131zn\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7\u00fcn degil de, olar\u011fa devletlerini zal\u0131m Saddam Huseynni\u00f1 zulum\u0131ndan temizlemege yard\u0131m etmek i\u00e7\u00fcn keteceksi\u00f1&#8221;, dedim.<br>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>15 y\u0131l lagerlerde ke\u00e7irdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ad\u0131: Mustafa Cemilev<\/p>\n\n\n\n<p>13.11.1943 senesi Bozk\u00f6yde (Q\u0131r\u0131m) do\u011fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Epsi q\u0131r\u0131mtatarlar\u0131 kibi Cemilevlerni\u00f1 ailesi de Qazahstan\u011fa s\u00fcrg\u00fcn etildi. 1962 senesinden Ta\u015fkentteki K\u00f6y hocal\u0131\u011f\u0131 irrigatsiyas\u0131 ve melioratsiyas\u0131 m\u00fcendisleri institut\u0131nda oqup, KGB emirine binaen 1965 senesi \u00e7\u0131qar\u0131ld\u0131. Birinci kere Cemilevni arbiy h\u0131zmetten siyasiy sebeplerge k\u00f6re ba\u015f tartqan\u0131 i\u00e7\u00fcn 1966 senesi 1,5 y\u0131l\u011fa azatl\u0131qtan marum etildi. So\u00f1ra o, daa be\u015f kere siyasiy mahb\u00fcs old\u0131, 15 sene apste tutuld\u0131. Ba\u011f\u00e7asaray\u011fa 1987 senesi k\u00f6\u00e7ip keldi. 1991 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flap Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 Meclisini\u00f1 reisidir. Evli, bir q\u0131z ve eki o\u011flan \u00f6st\u00fcrdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><a href=\"http:\/\/www.segodnya.ua\/interview\/14316248.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><em><strong>Tatyana Beregovaya, Aleksey Lohvitskiy<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><a href=\"http:\/\/www.segodnya.ua\/interview\/14316248.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><em><strong>SEGODN\u00c2.ua<\/strong><\/em><\/a><br>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00abSegodn\u00e2\u00bb gazetas\u0131&nbsp; Meclis reisinde musafirlikte bulun\u0131p, on\u0131\u00f1&nbsp; vazifesinden ketmek planlar\u0131 ve Mogil\u00f6v ile munasebetleri boyunca fikirlerini di\u00f1ledi &#8211;&nbsp;Mustafa-a\u011fa, Siz yaq\u0131nda 68 ya\u015fn\u0131 toldurd\u0131\u00f1\u0131z. \u00d6z\u00fc\u00f1ini nas\u0131l duyas\u0131\u00f1\u0131z? &#8211; Cismaniy ceettenmi? Pek g\u00fczel is etem, \u00e7\u00fcnki k\u00fcnde 40-50 daqka sportnen o\u011fra\u015fam. Amma Q\u0131r\u0131mda ol\u011fan\u0131mda, Kiyevde b\u00f6yle imk\u00e2n\u0131m yoqt\u0131r. Menim babam 83 y\u0131l ya\u015fap, ne zaman \u00f6lecegini tam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[265],"tags":[],"class_list":["post-27233","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00abSegodn\u00e2\u00bb gazetas\u0131&nbsp; Meclis reisinde musafirlikte bulun\u0131p, on\u0131\u00f1&nbsp; vazifesinden ketmek planlar\u0131 ve Mogil\u00f6v ile munasebetleri boyunca fikirlerini di\u00f1ledi &#8211;&nbsp;Mustafa-a\u011fa, Siz yaq\u0131nda 68 ya\u015fn\u0131 toldurd\u0131\u00f1\u0131z. \u00d6z\u00fc\u00f1ini nas\u0131l duyas\u0131\u00f1\u0131z? &#8211; Cismaniy ceettenmi? Pek g\u00fczel is etem, \u00e7\u00fcnki k\u00fcnde 40-50 daqka sportnen o\u011fra\u015fam. Amma Q\u0131r\u0131mda ol\u011fan\u0131mda, Kiyevde b\u00f6yle imk\u00e2n\u0131m yoqt\u0131r. Menim babam 83 y\u0131l ya\u015fap, ne zaman \u00f6lecegini tam [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-12-02T19:27:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-19T19:29:17+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Developer\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Developer\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Developer\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7\"},\"headline\":\"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb\",\"datePublished\":\"2011-12-02T19:27:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-19T19:29:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\\\/\"},\"wordCount\":3764,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Haberler\"],\"inLanguage\":\"qt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\\\/\",\"name\":\"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-12-02T19:27:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-19T19:29:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"qt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430\",\"item\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\",\"name\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"qt\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\",\"name\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/ua-mejlis-logo-rgb.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/ua-mejlis-logo-rgb.svg\",\"caption\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/qtmm.info\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7\",\"name\":\"Developer\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Developer\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/author\\\/Developer\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","og_description":"\u00abSegodn\u00e2\u00bb gazetas\u0131&nbsp; Meclis reisinde musafirlikte bulun\u0131p, on\u0131\u00f1&nbsp; vazifesinden ketmek planlar\u0131 ve Mogil\u00f6v ile munasebetleri boyunca fikirlerini di\u00f1ledi &#8211;&nbsp;Mustafa-a\u011fa, Siz yaq\u0131nda 68 ya\u015fn\u0131 toldurd\u0131\u00f1\u0131z. \u00d6z\u00fc\u00f1ini nas\u0131l duyas\u0131\u00f1\u0131z? &#8211; Cismaniy ceettenmi? Pek g\u00fczel is etem, \u00e7\u00fcnki k\u00fcnde 40-50 daqka sportnen o\u011fra\u015fam. Amma Q\u0131r\u0131mda ol\u011fan\u0131mda, Kiyevde b\u00f6yle imk\u00e2n\u0131m yoqt\u0131r. Menim babam 83 y\u0131l ya\u015fap, ne zaman \u00f6lecegini tam [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/","og_site_name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/","article_published_time":"2011-12-02T19:27:00+00:00","article_modified_time":"2022-01-19T19:29:17+00:00","author":"Developer","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Developer","Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/"},"author":{"name":"Developer","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/person\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7"},"headline":"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb","datePublished":"2011-12-02T19:27:00+00:00","dateModified":"2022-01-19T19:29:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/"},"wordCount":3764,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization"},"articleSection":["Haberler"],"inLanguage":"qt","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/","name":"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#website"},"datePublished":"2011-12-02T19:27:00+00:00","dateModified":"2022-01-19T19:29:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"qt","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/mustafa-cemilev-federal-telukesizlik-hizmeti-qirimtatarlarni-parcalavga-20-million-dollar-ayirdi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430","item":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mustafa Cemilev: \u00abFederal Tel\u00fckesizlik Hizmeti qirimtatarlarni par\u00e7alav\u011fa 20 million dollar ayirdi\u00bb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#website","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/","name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"qt"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization","name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ua-mejlis-logo-rgb.svg","contentUrl":"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ua-mejlis-logo-rgb.svg","caption":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441"},"image":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/person\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7","name":"Developer","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Developer"},"url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/author\/Developer\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27233"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27234,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27233\/revisions\/27234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}