




{"id":25702,"date":"2011-08-24T14:35:00","date_gmt":"2011-08-24T11:35:00","guid":{"rendered":"http:\/\/qtmm.org\/?p=25702"},"modified":"2022-01-19T14:36:25","modified_gmt":"2022-01-19T11:36:25","slug":"azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/","title":{"rendered":"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti"},"content":{"rendered":"\n<p>Avropa ve Merkeziy Asiyada tam\u0131r halqlar ve azl\u0131qlarn\u0131 qor\u00e7alav monitoringi ile o\u011fra\u015fqan Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Birle\u015fken Milletler Te\u015fkil\u00e2t\u0131n\u0131\u00f1 Komitetine Ukrainada \u0131rqiy aqs\u0131mlavn\u0131\u00f1 er angi \u015fekillerini yoq et\u00fcv boyunca alternativ maruza az\u0131rlad\u0131..<\/p>\n\n\n\n<p>1996 senesinden itibaren bu te\u015fkil\u00e2tn\u0131\u00f1 Avropa ofisi Budape\u015ftte \u00e7al\u0131\u015fa. Maruzan\u0131\u00f1 serlevas\u0131: &#8220;Irqiy aqs\u0131mlavn\u0131\u00f1 b\u00fct\u00fcn \u015fekillerini yoq et\u00fcv aqq\u0131nda halqara konventsiya boyunca Ukrainan\u0131\u00f1 19-21 devriy esabatlar\u0131 boyunca k\u00f6lgeli esabat&#8221;. Maruzada Ukrainada q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 vaziyeti aqq\u0131nda da mal\u00fcmat mevcut.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 siyasiy-uquqiy vaziyetine dair bir \u00e7oq meseleler s\u0131ras\u0131nda maruzada finasirlev yeti\u015fmegeni sebebinden qapat\u0131lmaq havf\u0131nda bulun\u011fan &#8220;Qr\u0131m&#8221; gazetas\u0131n\u0131\u00f1 m\u00fcrekkep al\u0131na da diqqat ay\u0131r\u0131l\u011fan.<br>Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 Meclisini\u00f1 matbuat h\u0131zmeti<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"559\" height=\"666\" src=\"http:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/titulniy_list_11-1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-25703\" srcset=\"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/titulniy_list_11-1.jpeg 559w, https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/titulniy_list_11-1-252x300.jpeg 252w\" sizes=\"auto, (max-width: 559px) 100vw, 559px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>&#8220;III. Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>2010 senesi devam\u0131nda ukrain akimiyeti milliy azl\u0131qlar\u011fa nisbeten qanunlarn\u0131 m\u00fckemmelle\u015ftir\u00fcv saas\u0131nda i\u00e7 bir \u00e7are-tedbir k\u00f6r\u00fclmedi. Prezident icra akimiyetini\u00f1 strukturas\u0131n\u0131 uy\u011funla\u015ft\u0131ruvnen o\u011fra\u015fma\u011fa t\u0131r\u0131\u015f\u0131p, ayn\u0131 zamanda milliy azl\u0131qlarn\u0131 qor\u00e7alav siyasetini idare etken, s\u00fcrg\u00fcn olun\u011fan q\u0131r\u0131mtatarlar ve diger millet em de halqlarn\u0131\u00f1 qaytuv\u0131, yerle\u015f\u00fcvi i\u00e7\u00fcn sermiyalarn\u0131 taqsimlegen Milletler ve din boyunca devlet komitetini l\u00e2\u011fv ete. Amma bu programmalar\u011fa yeterli derecede sermiya ay\u0131r\u0131lmay edi. Milliy azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 aqlar\u0131n\u0131 teminlegen milletlerara munasebetler saas\u0131ndaki qanunlar deklarativ bir t\u00fcs ta\u015f\u0131maqta. Migrantlar integratsiyas\u0131 meselelerini \u00e7ez\u00fcv aqq\u0131nda da ayn\u0131 \u015fularn\u0131 aytmaq m\u00fcmk\u00fcn. .Bundan da \u011fayr\u0131, Ukrainada romlarn\u0131 (\u00e7ingene halq\u0131) integratsiya yapuvn\u0131\u00f1 sistematik ve uzun m\u00fcddetli programmas\u0131 al\u00e2 daa i\u015flenilmedi. Bun\u0131\u00f1 kibi de Ukrainada mektep ve universitetlerni\u00f1 oquv programmas\u0131na \u00e7\u0131daml\u0131l\u0131q ve milletler aras\u0131nda dialog\u011fa \u00f6gret\u00fcv dersleri de kirsetilmeli.<\/p>\n\n\n\n<p>III. 1. 2-nci madde. Siyasetke bir nazar \u2013 Irq\u00e7\u0131l\u0131qn\u0131 qanun seviyesinde ve amelde yoq et\u00fcv<br>Qanunlarn\u0131\u00f1 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yal\u0131\u00f1\u0131z \u0131rq\u00e7\u0131l\u0131qn\u0131 tek qanunda yoq et\u00fcvnen temin etilmey. Qanunn\u0131\u00f1 b\u00fct\u00fcn nizamlar\u0131 tam beyan etilmeli. Ukrainada akimiyet taraf\u0131ndan qabul etilgen strategiya ve milliy siyaset yoqt\u0131r, albuki Parlamentke bir qa\u00e7 ait leyha yollan\u0131l\u011fan. \u015eu sebepten, mahsus terminlerni\u00f1 yoqlu\u011f\u0131, &#8220;milliy azl\u0131q&#8221; a\u00f1lam\u0131 boyunca fikirler farql\u0131\u011f\u0131, &#8220;milliy gruppa&#8221;n\u0131 &#8220;milliy azl\u0131q&#8221;tan ay\u0131r\u011fan, &#8220;tam\u0131r halq&#8221;qa ve atta &#8220;immigrantlar\u011fa&#8221; ait \u00e7izgilerni\u00f1 belgilenmegeni, \u0131rqiy aqs\u0131mlavn\u0131 yoq et\u00fcv mehanizmini i\u015flep \u00e7\u0131qarma\u011fa ve milliy azl\u0131qlarn\u0131 qor\u00e7alama\u011fa imk\u00e2n bermey, albuki Anayasada (10, 11, 92, 119, 138-nci maddeler) bu terminler qullan\u0131la. \u015eun\u0131\u00f1 i\u00e7\u00fcn i\u015f plan\u0131na amelde ol\u011fan nizamlar ve qo\u015fumcalar\u0131n\u0131\u00f1 talili kirsetilip, olarn\u0131 asq\u0131mlav\u011fa qar\u015f\u0131 k\u00fcre\u015fte siltem olaraq baqmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1992 senesi Bi\u015fkekte SNG devletleri taraf\u0131ndan imzalan\u011fan &#8220;S\u00fcrg\u00fcn etilgen \u015fah\u0131slar, milliy azl\u0131qlar ve halqlarn\u0131\u00f1 aq-uquqlar\u0131n\u0131 \u011fayr\u0131dan tiklev meseleleri boyunca a\u00f1la\u015fma&#8221;n\u0131\u00f1 nizamlar\u0131 s\u00fcrg\u00fcn etilgen q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 da k\u00f6zde tuta. 2003 senesi SNG devletleri yetek\u00e7ilerini\u00f1 Sankt Peterburgda k\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcvinde mezk\u00fcr a\u00f1la\u015fman\u0131\u00f1 m\u00fcddeti daa 10 y\u0131l\u011fa uzat\u0131ld\u0131. Ukraina Parlamenti on\u0131 (\u21161501-VI -18.02.04). akt\u0131nen tasdiqlad\u0131. A\u00f1la\u015fma imzalan\u011fan so\u00f1 SNG devletlerinden i\u00e7 birisi q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131n\u0131 \u011fayr\u0131dan tiklev ceryan\u0131nda i\u015ftirak etmedi. Bug\u00fcnde-bug\u00fcn Ukraina q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 qaytaruv problemlerini imk\u00e2n\u0131 ol\u011fan\u0131 qadar \u00e7ezgen yek\u00e2ne devlettir, amma bu yeterli degil.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 zamanda Ukraina Avropa \u015euras\u0131 ve \u00d6BSE q\u0131r\u0131mtatarlar\u011fa ve diger milliy azl\u0131qlar boyunca qabul etken qararlarn\u0131\u00f1 eda etilmesini teminlemey. Q\u0131r\u0131mtatar meselesi PASE Migratsiya, qa\u00e7aqlar ve demografiya boyunca komitetni\u00f1 c\u00f6reme topla\u015fuv\u0131nda (3.04.2000 g., Strasburg, Frantsiya) muzakere etildi. &#8220;Q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 qaytar\u0131luv\u0131 ve qat\u0131luv\u0131&#8221; Mahsus Tevsiyesini\u00f1 \u21161455 (2000) Ukraina boyunca deyerlik i\u00e7 bir nizam\u0131 amelge ke\u00e7irilmedi. Bundan da \u011fayr\u0131 Ukraina parlamenti 2004 senesi iy\u00fcn ay\u0131nda &#8220;Milliy mens\u00fcpligi boyunca s\u00fcrg\u00fcn etilgen \u015fah\u0131slarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131n\u0131 \u011fayr\u0131dan tiklev aqq\u0131nda&#8221; Ferman\u0131 zar-zornen qabul etkeninen aman Ukraina Prezidenti o\u00f1a yasaq qoyd\u0131 ve bu Ferman \u015fay da k\u00fc\u00e7ke kirmedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezidentni\u00f1 \u2116 39\/2006 20.10.06 Ferman\u0131 Ukrainada milliy-siyasiy ceryanlarn\u0131 tertipke ketir\u00fcvni\u00f1 siyasiy ve uquqiy esaslar\u0131n\u0131 yah\u015f\u0131la\u015ft\u0131ruv\u011fa, milletlera munasebet ve azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131n\u0131 qor\u00e7alav saas\u0131nda milliy qanunc\u0131l\u0131qn\u0131 halqara seviyege uy\u011funla\u015ft\u0131rma\u011fa do\u011frult\u0131l\u011fand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Er alda a\u015fa\u011f\u0131da qayd etilgen bir s\u0131ra meseleler al\u00e2 daa \u00e7ezilmedi:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 tam\u0131r halq olaraq milliy \u00f6zg\u00fcnlik, milliy asabal\u0131qn\u0131 saqlav ve inki\u015faf etmek uquq\u0131. Bu, q\u0131r\u0131mtatar tilini \u00f6m\u00fcrni\u00f1 b\u00fct\u00fcn saalar\u0131nda qullanuvn\u0131, milliy medeniyet ve dinni inki\u015faf ettir\u00fcv uquq\u0131n\u0131 k\u00f6zde tuta.<\/p>\n\n\n\n<p>2.Serbest milliy \u00f6zg\u00fcnlik uquq\u0131. Din q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 \u00f6m\u00fcrinde m\u00fcim yer tuta, \u00e7\u00fcnki o olarn\u0131\u00f1 medeniy inki\u015faf\u0131n\u0131\u00f1 ay\u0131r\u0131lmaz q\u0131sm\u0131d\u0131r. Qarardan ziyade siyasiyle\u015fken dinlerara munasebetler i\u00e7timaiy-siyasiy vaziyetni\u00f1 fenala\u015fmas\u0131na al\u0131p kele bilir. Bundan da \u011fayr\u0131, isl\u00e2m faktor\u0131n\u0131\u00f1 tesiri, isl\u00e2m ekstremizmi ve isl\u00e2mc\u0131l\u0131q Q\u0131r\u0131mdaki vaziyetni belgiley.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0131r\u0131mtatarlar\u0131na \u00f6z Vatan\u0131na qaytmaq imk\u00e2n\u0131n\u0131 bergen ve milletlerara em de dinlerara davan\u0131\u00f1 \u00f6g\u00fcni ala bilgen Milliy mens\u00fcpligi boyunca s\u00fcrg\u00fcn etilgen \u015fah\u0131slarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131n\u0131 \u011fayr\u0131dan tiklev aqq\u0131nda qanunn\u0131\u00f1 qabul etilmesi zarur..<\/p>\n\n\n\n<p>Milletlerara dava misali olaraq a\u015fa\u011f\u0131daki vaqian\u0131 hat\u0131rlatmaq m\u00fcmk\u00fcn:<br>Q\u0131r\u0131mn\u0131\u00f1 Mirnoye (Jigulina Ro\u015f\u00e7a) qasabas\u0131nda 2010 senesi dekabr 24-25 gecesi camini\u00f1 yaq\u0131nda qapat\u0131l\u011fan dam\u0131 yan\u0131p y\u0131q\u0131ld\u0131. Neticede camini\u00f1 divar\u0131 zararland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Tahminiy esap-kitaplar\u011fa k\u00f6re yan\u011f\u0131ndan kelgen zarar 100 bi\u00f1 grivn\u00e2n\u0131 te\u015fkil ete. (12 558 amerikan dollar\u0131). Yerli sakinlerni\u00f1 \u015faatl\u0131\u011f\u0131 ve bun\u0131\u00f1 kibi de yan\u011f\u0131nn\u0131\u00f1 baz\u0131 bir hususiyetleri bu mahsus te\u015fkil\u00e2tland\u0131r\u0131l\u011fan yan\u011f\u0131n ol\u011fan\u0131 aqq\u0131nda hul\u00e2sa \u00e7\u0131qarmaq imk\u00e2n\u0131n\u0131 berdi. Amma bun\u0131 kim yapqan\u0131 daa belgilenmedi. C\u00fcmleden, ke\u00e7ken raatl\u0131q k\u00fcnlerinde ol\u011fan vaqialar Q\u0131r\u0131m musulman cemiyetini\u00f1 \u015fu munasebetnen naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoz\u011fad\u0131. Q\u0131r\u0131m musulmanlar\u0131n\u0131\u00f1 diniy idaresi bu vaqia\u011fa Q\u0131r\u0131mda dinlerara munasebetlerni bozmaq maqsad\u0131nen yap\u0131l\u011fan i\u015f diye q\u0131ymet kesti. Bu\u00f1a k\u00f6re, musulmanlar idaresi uquqqoruv organlar\u0131ndan yan\u011f\u0131n i\u00e7\u00fcn mes\u00fcl \u015fah\u0131slarn\u0131 tapmaq boyunca acele \u00e7areler k\u00f6rmekni ve cevapk\u00e2rl\u0131qqa \u00e7ekmekni talap ete.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0131r\u0131m musulmanlar\u0131 ad\u0131ndan \u00e7\u0131qqan Q\u0131r\u0131m musulmanlar\u0131n\u0131\u00f1 diniy idaresi bundan evel ol\u011fan vandall\u0131q allar\u0131 boyunca taqiqat esabat\u0131n\u0131\u00f1 olma\u011fan\u0131na raats\u0131zlana. Belli ki, 2008 senesi fearal ve aprel aylar\u0131nda Seit-Settar camisinde yan\u011f\u0131n, Seytler rayon\u0131ndaki Uvarovka k\u00f6y ve aqmescit rayon\u0131ndaki \u00c7istenkaya mezarl\u0131\u011f\u0131nda qabirlerni aqaretlev allar\u0131 aqq\u0131nda laf kete. B\u00f6yle provokatsiyalar insan \u00f6m\u00fcrine suiqast ete ve tel\u00fcke al\u0131p kele.<\/p>\n\n\n\n<p>Tan\u0131maq<\/p>\n\n\n\n<p>\uf0d8 2007 senesi dekabr ay\u0131na Q\u0131r\u0131mda 264 bi\u00f1 q\u0131r\u0131mtatar\u0131 ya\u015fap, yar\u0131mada ealisini\u00f1 13 fay\u0131z\u0131n\u0131 te\u015fkil etti.<br>\uf0d8 Ukraina \u00dck\u00fcmeti q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 &#8220;milliy azl\u0131q&#8221; olaraq belgiley. L\u00e2kin, 1944 senesine qadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Q\u0131r\u0131m yar\u0131madas\u0131n\u0131\u00f1 sakinleri ol\u011fan q\u0131r\u0131mtatarlar Q\u0131r\u0131mn\u0131\u00f1 tam\u0131r halq\u0131 status\u0131 i\u00e7\u00fcn ve Q\u0131r\u0131m topra\u011f\u0131na asabal\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00f1 tan\u0131lmas\u0131n\u0131 talap eteler. Sovetler Birliginde q\u0131r\u0131mtatarlar\u011fa nisbeten &#8220;tam\u0131r halq&#8221; termini qullan\u0131l\u011fan.<br>\uf0d8 Q\u0131r\u0131mtatarlar al\u00e2 daa milliy azl\u0131q say\u0131la, olar sayla\u011fan milliy organ\u0131 ol\u011fan Qurultay ukrain akimiyeti taraf\u0131ndan tan\u0131lmay.<br>\uf0d8 Ukraina Anayasas\u0131n\u0131\u00f1 11-nci maddesinde b\u00f6yle denile: &#8220;Devlet Ukrainadaki cemi tam\u0131r halqlar ve milliy azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 milliy, medeniy, til ve diniy inki\u015faf\u0131na yard\u0131m ete&#8221;. Amma maddede siyasiy inki\u015faf qayd olunma\u011fan ve tam\u0131r halq em de azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 siyasiy temsilciligi teminlenmegen.<br>\uf0d8 Q\u0131r\u0131mtatarlar b\u00fct\u00fcn Ukraina devleti erk\u00e2n\u0131nda milliy-territorial muhtariyet \u015fekilinde devlet\u00e7ilikke uquqlar\u0131n\u0131\u00f1 amelge ke\u00e7irilmesini talap eteler.<br>\uf0d8 Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 \u00f6z status\u0131n\u0131\u00f1 Q\u0131r\u0131mn\u0131\u00f1 tam\u0131r halq\u0131 olaraq status\u0131n\u0131\u00f1 tan\u0131lmas\u0131n\u0131 talap ete.<\/p>\n\n\n\n<p>III.2. 5-nci madde. Qanun \u00f6g\u00fcnde musaviylik<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 Meclisini\u00f1 beyanatlar\u0131na k\u00f6re Ukrainada yar\u0131m as\u0131rl\u0131q s\u00fcrg\u00fcnlikten so\u00f1 vatan\u0131na qaytayatqan ne b\u00fct\u00fcn bir halqn\u0131\u00f1 ve ne de ayr\u0131 q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131n\u0131 \u011fayr\u0131dan tiklevge do\u011frult\u0131l\u011fan i\u00e7 bir qanun yoqt\u0131r. Q\u0131r\u0131mtatarlarnen ba\u011fl\u0131 \u00e7oqtan-\u00e7oq davalarn\u0131 \u00e7ezecek qanunlarn\u0131\u00f1 yoqlu\u011f\u0131 cemiyet i\u00e7inde menfiy milliy duy\u011fularn\u0131 \u015fekillenldire.<\/p>\n\n\n\n<p>(c) Saylavlarda ve cemaat \u00f6m\u00fcrinde i\u015ftirak etmek uquq\u0131<br>Qanunda q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131n\u0131\u00f1 siyasiy ve uquqiy status\u0131, bun\u0131\u00f1 kibi de BMTn\u0131\u00f1(Ukraina al\u00e2 daa imzalama\u011fan) Tam\u0131r halqlar aqq\u0131nda Deklaratsiyas\u0131 (2007) teminlegen aq-uquqlar kesinliknen belgilenmeli.<br>Q\u0131r\u0131mtatarlar Q\u0131r\u0131m Muhtar Cumhuriyetini\u00f1 \u00fck\u00fcmet sistemas\u0131nda, \u015fu c\u00fcmleden Yuqar\u0131 \u015furada, Ukraina Parlamentindeki yek\u00e2ne q\u0131r\u0131mtatar\u0131ndan \u011fayr\u0131, al\u00e2 daa temsil etilmediler. Yuqar\u0131da qayd etilgenlerni diqqatqa alaraq, Ukraina \u00fck\u00fcmeti Q\u0131r\u0131m parlamentinen birlikte q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 ait temsilciligini mahsus mehanizmlerni i\u015flegeni alda teminlemek kerek. Bu aqta Avropa \u015euras\u0131n\u0131\u00f1 Milliy azl\u0131qlarn\u0131 qor\u00e7alav boyunca Ukraina taraf\u0131ndan 1998 senesi tasdiqlan\u011fan Konventsiyas\u0131n\u0131\u00f1 11 q\u0131sm\u0131, 4-nci maddesinde qayd etilgen. , Q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 Q\u0131r\u0131m \u00fck\u00fcmeti ve parlamentine siyasiy celp et\u00fcv boyunca mahsus \u00e7arelerni k\u00f6rmek zarur. \u00c7\u00fcnki q\u0131r\u0131mtatar cemiyeti Q\u0131r\u0131m ealisini\u00f1 baya\u011f\u0131 bir q\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil eteler.<\/p>\n\n\n\n<p>(e) \u0130qtisadiy, i\u00e7timaiy ve medeniy uquqlar<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130qtisadiy, i\u00e7timaiy ve medeniy saalarda yer al\u011fan ve adaletli \u00e7ezilmesini beklegen diger meseleler s\u0131ras\u0131nda \u015fularn\u0131 qayd etmek kerek:<br>&#8211; S\u00fcrg\u00fcnlikten qaytqanlar\u011fa mesken quruc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve iqtisadiy faaliyet, \u015fu c\u00fcmleden k\u00f6y hocal\u0131\u011f\u0131 istisal\u0131 i\u00e7\u00fcn topraq ay\u0131ruv,<br>&#8211; i\u00e7timaiy ceetten yard\u0131m\u011fa e\u00f1 ziyade muhtac insanlarn\u0131 meskennen teminlev,<br>&#8211; aqs\u0131z musadere etilgen m\u00fclk ve topraq yerine adaletli \u00f6deme sistemas\u0131n\u0131 meydan\u011fa ketir\u00fcv,<br>&#8211; q\u0131r\u0131mtatar tilinde mektep ve mektepkece tasilni\u00f1 devlet sistemas\u0131n\u0131 \u011fayr\u0131dan tiklev,<br>&#8211; devlet ve dindarlar aras\u0131ndaki munasebetlerden kelip \u00e7\u0131qaraq, b\u00fct\u00fcn dinler i\u00e7\u00fcn te\u00f1 \u015fartlarn\u0131 yaratuv,<br>&#8211; s\u00fcrg\u00fcnlikten so\u00f1 de\u00f1i\u015ftirilgen tarihiy toponimikan\u0131 \u011fayr\u0131dan tiklev.<\/p>\n\n\n\n<p>III.3. \u015eahsiy m\u00fclk ve mesken aluv uquq\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>Ukraina Anayasas\u0131n\u0131\u00f1 47-nci maddesine binaen &#8220;Er bir insann\u0131\u00f1 mesken almaq aqq\u0131&#8221; ve &#8220;\u0130\u00e7timaiy yard\u0131m\u011fa muhtac insanlarn\u0131 devlet ve maalliy idare organlar\u0131 meskennen teminlemeli&#8221;. Amma q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 ol\u011fan\u0131-olaca\u011f\u0131 20 fay\u0131z\u0131 depressiv inki\u015faf regionlar\u0131nda topraq bildi. S\u00fcrg\u00fcnlikte \u011fay\u0131p etken m\u00fclk\u00fc yerine \u00f6deme sistemas\u0131 er keske mesken almaq i\u00e7\u00fcn musaviy uquq bermesi l\u00e2zim. Bundan da \u011fayr\u0131, Ukraina Anayasas\u0131n\u0131\u00f1 33-nci maddesinde b\u00f6yle denile: &#8220;Ukraina hudud\u0131nda qanuniy olaraq bulun\u011fan er kimse serbest areket etmek, ya\u015fama\u011fa yerni serbest se\u00e7mek, Ukrainan\u0131 serbest terk etmek uquq\u0131na maliktir. Qanunda belgilengen yasaqlar bundan istisna. Ukraina qanunlar\u0131 boyunca k\u00f6y hocal\u0131\u011f\u0131 maqsadlar\u0131nda qullan\u0131l\u011fan topraqlar kolhozlarn\u0131\u00f1 sab\u0131q i\u015f\u00e7ileri aras\u0131nda taqsimlene. Aqiqatta ise mezk\u00fcr nizam bu vaq\u0131tta s\u00fcrg\u00fcnlikte bulunmaq zorunda ol\u011fan q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131 \u015fu uquqtan marum ete. Bundan da \u011fayr\u0131, daa yaq\u0131n vaq\u0131tta q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 topraq talap et\u00fcv maqsad\u0131ndaki aktsiyalar\u0131 Q\u0131r\u0131m militsiyas\u0131 taraf\u0131ndan qaba s\u00fcrette taqip etildi. \u015eun\u0131\u00f1 i\u00e7\u00fcn de taraflar\u011fa Q\u0131r\u0131mda topraq meselesini topraq u\u00e7astkalar\u0131 ay\u0131ruv ya da \u00e7ekip al\u0131n\u011fan topraq i\u00e7\u00fcn \u00f6deme t\u00f6lev yolunen al etip, naraz\u0131l\u0131q bildirgenlerni s\u0131q\u0131\u015ft\u0131rmamaqn\u0131 toqtamal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Til meselesi<\/p>\n\n\n\n<p>2(b) maddege muvaf\u0131q er bir i\u015ftirak\u00e7i devlet \u0131rqiy aqs\u0131mlavn\u0131\u00f1 \u0131rqiy, c\u0131nsiy, diniy ve til mens\u00fcpligine k\u00f6re ay\u0131ruv kibi a\u00f1la\u011fan\u0131 alda bu\u00f1a qar\u015f\u0131 k\u00fcre\u015fmege s\u00f6z bere. Ukrainada til ve milliy azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 vekilleri i\u00e7timaiy \u00f6m\u00fcrni\u00f1 esas saalar\u0131nda til mens\u00fcpligi boyunca aqs\u0131mlanmaqtalar. Tillerden qullanuv meselesini\u00f1 tertipke ketirilmegi maarif sistemine de toquna. Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 tillerinde (rus, roman, macar, yeudiy ve il\u00e2hre) qonu\u015fqan balalar amelde devlet tilinde (ukrain) qonu\u015fqan balalarda ol\u011fan aq-uquqlardan marumlar.Olarn\u0131\u00f1 ana tilinde oqutqan mekteplerni\u00f1 say\u0131s\u0131 eksilmekte:. So\u00f1ki 16 y\u0131l i\u00e7inde Ukrainada milliy azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 tillerinde tasil berilgen 16 bi\u00f1den ziyade mektep qapat\u0131ld\u0131, 1992 senesi bu orta mekteplerni\u00f1 umumiy say\u0131s\u0131n\u0131\u00f1 60 fay\u0131z\u0131ndan ziyadesini te\u015fkil etken edi. Bu tillerde oqu\u011fan studentlerni\u00f1 say\u0131s\u0131 tahminen 7 kerege eksildi, yani 3 milliondan 480 bi\u00f1ge t\u00fc\u015fti (139)<\/p>\n\n\n\n<p>Al-az\u0131rda Ukrainada talebeler q\u0131r\u0131mtatar, moldavan, roman, macar, leh ve rus tillerinde tasil al\u0131p, yar\u0131m million talebesi ol\u011fan mektepler a\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil eteler. 2010 senesi fevral 25 k\u00fcn\u00fc Avropa Parlamenti Ukrainadaki vaziyet boyunca qarar ald\u0131. Mezk\u00fcr qararn\u0131\u00f1 5-nci b\u00f6l\u00fcginde Avropa Parlamenti Ukraina\u011fa milliy azl\u0131qlar\u011fa ana tilinde oqumaq uquq\u0131n\u0131 teminlemesi kerekligini k\u00f6stere.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6yleliknen, Ukraina qanun\u0131 ve halqara a\u00f1la\u015fmalar orta mektepni bitir\u00fcv imtianlar\u0131 ve aliy oquv m\u00fcessiselerine kiri\u015f imtianlar\u0131n\u0131 azl\u0131qlar tilinde ber\u00fcv uquq\u0131n\u0131 teminley, bundan da \u011fayr\u0131 aqs\u0131mlav ve ya da \u00fcst\u00fcnlik uquq\u0131n\u0131 l\u00e2\u011fv ete.<\/p>\n\n\n\n<p>III.4. 7-nci madde. Oqutuv ve tasil saas\u0131nda acele ve semereli \u00e7arelerni k\u00f6rmek.<\/p>\n\n\n\n<p>Romlarn\u0131\u00f1 (\u00e7ingeneler) uquqlar\u0131 boyunca Avropa merkezi (ERRC) ve on\u0131\u00f1 Ukrainadaki ortaqlar\u0131 tasil saas\u0131nda romlarn\u0131 aqs\u0131mlav \u015fekillerini belgilediler. Olarn\u0131 b\u00f6yle tarif etmek m\u00fcmk\u00fcn: (a)ayr\u0131 mekteplerde \u00e7ingeneler i\u00e7\u00fcn ayr\u0131 s\u0131n\u0131flar; (b) \u00e7ingeneler toplu ya\u015fa\u011fan rayonda co\u011frafik ceetten ay\u0131r\u0131l\u011fan mektepler; (v) \u00e7ingeneler \u00e7oqluqn\u0131 te\u015fkil etken ya da olar yek\u00e2ne talebe ol\u011fan mektepler; (g) aq\u0131ldan zay\u0131f balalar i\u00e7\u00fcn s\u0131n\u0131flarda \u00e7ingene talebeler ekseriyetni te\u015fkil etken s\u0131n\u0131flar; (d) ba\u015fqa millet talebelerni\u00f1 anna-babalar\u0131 pek yaramay \u015faraitte ya\u015fa\u011fan \u00e7ingene balalarn\u0131\u00f1 sa\u011fl\u0131q problemleri sebebinden \u00f6z balalar\u0131n\u0131 ba\u015fqa mektepke ke\u00e7irmek arizas\u0131nen muracaat etken mektepler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7oqus\u0131 \u00e7ingene balalar\u0131 mektepni cail ol\u0131p bitire ya da ba\u015flan\u011f\u0131\u00e7 s\u0131n\u0131flarda ta\u015flay. Bundan da \u011fayr\u0131, ekseri \u00e7ingene mektepleri pek fena alda olaraq, a\u015fhane, sport zal\u0131, acethaneleri, suvnen teminlenmegen. Oquv ceryan\u0131nda zarur ol\u011fan bilgisayar ve laboratoriya aletlerinden marumd\u0131r. Bu mekteplerde e\u00f1 zarur donatmalar yeti\u015fmey ve atta umumen yoq.<br>Misal: q\u0131r\u0131mtatar tilinde gazetalar<\/p>\n\n\n\n<p>1989 senesi iyu.l 7-de Q\u0131r\u0131mda Q\u0131r\u0131mda q\u0131r\u0131mtatar tilinde gazetan\u0131\u00f1 birinci san\u0131 \u00e7\u0131qt\u0131. 1001 senesinden bu gazetan\u0131 merkezden finansirlev toqtat\u0131l\u0131p, ondan berli cumhuriyet b\u00fccetinden sermiya al\u011fan gazeta daima maliyeviy q\u0131y\u0131nl\u0131qlarnen rastkeli\u015fti. 2004 senesi gazeta federal b\u00fccetten maliyeviy teminlenilip, aftada eki kere \u00e7\u0131q\u0131p ba\u015fla\u011fan\u0131na baqmadan vaziyet yah\u015f\u0131 tarafqa de\u00f1i\u015fmedi. Belli ki, q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131nda 1906 senesinden okt\u00e2br inqil\u00e2b\u0131na qadar aftal\u0131q eki gazeta \u00e7\u0131qa edi. Bug\u00fcnde-bug\u00fcn sovetler birligi hudud\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn milliy muhtariyetlerni\u00f1 k\u00fcndelik gazetalar\u0131 mevcut. Q\u0131r\u0131mtatar tilinde ise tek eki gazet ne\u015fir etilip, olardan biri aftada eki kerek, ekincisi aftada bir kere \u00e7\u0131qa. &#8220;Q\u0131r\u0131m&#8221; gazetas\u0131 4 bi\u00f1 q\u0131r\u0131mtatar ailesinde til m\u00fcitini\u00f1 pekinmesini teminley. Gazeta milliy teatr, m\u00fczey ve kitaphane kibi m\u00fcessiselerni\u00f1 faaliyetine te\u00f1 ol\u011fan bir \u00e7oq i\u00e7timaiy vazifelerni eda ete. Bundan da \u011fayr\u0131 gazetan\u0131\u00f1 \u00e7\u0131qmas\u0131 b\u00fcy\u00fck emiyetke maliktir, \u00e7\u00fcnki q\u0131r\u0131mtatar tili Y\u00dcNESKOn\u0131\u00f1 \u011fay\u0131p oluv tel\u00fckesinde bulun\u011fan tiller cedveline kirsetildi. 2011 senesi fevral ay\u0131ndan ba\u015flap finansirlev toqtat\u0131l\u011fan\u0131 sebebinden \u011fayet a\u011f\u0131r vaziyette bulun\u011fan gazeta qapat\u0131la bilir. .<\/p>\n\n\n\n<p>(139)\u00a0http:\/\/r-u.org.ua\/en\/official\/190-news.html<br>(140)\u00a0<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/www.errc.org\/\" target=\"_blank\">http:\/\/www.errc.org&#8221;<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avropa ve Merkeziy Asiyada tam\u0131r halqlar ve azl\u0131qlarn\u0131 qor\u00e7alav monitoringi ile o\u011fra\u015fqan Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Birle\u015fken Milletler Te\u015fkil\u00e2t\u0131n\u0131\u00f1 Komitetine Ukrainada \u0131rqiy aqs\u0131mlavn\u0131\u00f1 er angi \u015fekillerini yoq et\u00fcv boyunca alternativ maruza az\u0131rlad\u0131.. 1996 senesinden itibaren bu te\u015fkil\u00e2tn\u0131\u00f1 Avropa ofisi Budape\u015ftte \u00e7al\u0131\u015fa. Maruzan\u0131\u00f1 serlevas\u0131: &#8220;Irqiy aqs\u0131mlavn\u0131\u00f1 b\u00fct\u00fcn \u015fekillerini yoq et\u00fcv aqq\u0131nda halqara konventsiya boyunca [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[265],"tags":[],"class_list":["post-25702","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Avropa ve Merkeziy Asiyada tam\u0131r halqlar ve azl\u0131qlarn\u0131 qor\u00e7alav monitoringi ile o\u011fra\u015fqan Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Birle\u015fken Milletler Te\u015fkil\u00e2t\u0131n\u0131\u00f1 Komitetine Ukrainada \u0131rqiy aqs\u0131mlavn\u0131\u00f1 er angi \u015fekillerini yoq et\u00fcv boyunca alternativ maruza az\u0131rlad\u0131.. 1996 senesinden itibaren bu te\u015fkil\u00e2tn\u0131\u00f1 Avropa ofisi Budape\u015ftte \u00e7al\u0131\u015fa. Maruzan\u0131\u00f1 serlevas\u0131: &#8220;Irqiy aqs\u0131mlavn\u0131\u00f1 b\u00fct\u00fcn \u015fekillerini yoq et\u00fcv aqq\u0131nda halqara konventsiya boyunca [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-08-24T11:35:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-19T11:36:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/titulniy_list_11-1.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"559\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"666\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Developer\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Developer\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Developer\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7\"},\"headline\":\"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti\",\"datePublished\":\"2011-08-24T11:35:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-19T11:36:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/\"},\"wordCount\":2639,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/titulniy_list_11-1.jpeg\",\"articleSection\":[\"Haberler\"],\"inLanguage\":\"qt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/\",\"name\":\"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/titulniy_list_11-1.jpeg\",\"datePublished\":\"2011-08-24T11:35:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-19T11:36:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"qt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/titulniy_list_11-1.jpeg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/titulniy_list_11-1.jpeg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430\",\"item\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\",\"name\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"qt\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\",\"name\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/ua-mejlis-logo-rgb.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/ua-mejlis-logo-rgb.svg\",\"caption\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/qtmm.info\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7\",\"name\":\"Developer\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Developer\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/author\\\/Developer\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","og_description":"Avropa ve Merkeziy Asiyada tam\u0131r halqlar ve azl\u0131qlarn\u0131 qor\u00e7alav monitoringi ile o\u011fra\u015fqan Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Birle\u015fken Milletler Te\u015fkil\u00e2t\u0131n\u0131\u00f1 Komitetine Ukrainada \u0131rqiy aqs\u0131mlavn\u0131\u00f1 er angi \u015fekillerini yoq et\u00fcv boyunca alternativ maruza az\u0131rlad\u0131.. 1996 senesinden itibaren bu te\u015fkil\u00e2tn\u0131\u00f1 Avropa ofisi Budape\u015ftte \u00e7al\u0131\u015fa. Maruzan\u0131\u00f1 serlevas\u0131: &#8220;Irqiy aqs\u0131mlavn\u0131\u00f1 b\u00fct\u00fcn \u015fekillerini yoq et\u00fcv aqq\u0131nda halqara konventsiya boyunca [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/","og_site_name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/","article_published_time":"2011-08-24T11:35:00+00:00","article_modified_time":"2022-01-19T11:36:25+00:00","og_image":[{"width":559,"height":666,"url":"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/titulniy_list_11-1.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Developer","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Developer","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/"},"author":{"name":"Developer","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/person\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7"},"headline":"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti","datePublished":"2011-08-24T11:35:00+00:00","dateModified":"2022-01-19T11:36:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/"},"wordCount":2639,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/titulniy_list_11-1.jpeg","articleSection":["Haberler"],"inLanguage":"qt","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/","name":"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/titulniy_list_11-1.jpeg","datePublished":"2011-08-24T11:35:00+00:00","dateModified":"2022-01-19T11:36:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/#breadcrumb"},"inLanguage":"qt","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/#primaryimage","url":"http:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/titulniy_list_11-1.jpeg","contentUrl":"http:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/titulniy_list_11-1.jpeg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/azliqlarnin-uquqlari-boyunca-halqara-gruppa-mrg-ukrainada-qirimtatarlarnin-vaziyetine-ayrica-diqqat-etti\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430","item":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Azl\u0131qlarn\u0131\u00f1 uquqlar\u0131 boyunca halqara gruppa (MRG) Ukrainada q\u0131r\u0131mtatarlarn\u0131\u00f1 vaziyetine ayr\u0131ca diqqat etti"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#website","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/","name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"qt"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization","name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ua-mejlis-logo-rgb.svg","contentUrl":"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ua-mejlis-logo-rgb.svg","caption":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441"},"image":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/person\/de562469f971dec226ac06e60bbf74a7","name":"Developer","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/392b4cc8fbfeb00b39dfeeab4ee6edded39ffd48e25858637e4765810300227e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Developer"},"url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/author\/Developer\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25702"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25707,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25702\/revisions\/25707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}