




{"id":1152,"date":"2026-02-07T11:09:43","date_gmt":"2026-02-07T11:09:43","guid":{"rendered":"http:\/\/&amp;p=1152"},"modified":"2026-02-07T11:09:43","modified_gmt":"2026-02-07T11:09:43","slug":"v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova","status":"publish","type":"catalog_item","link":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/catalog\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\/","title":{"rendered":"\u0412\u044b\u0441\u0442\u0443\u043f\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 L\u00fctfi Osmanni\u00f1"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>\u0130\u00e7timaiy-iqtisadiy ve gumanitar siyaseti boy\u00fcnca\u00a0<\/strong><br><strong>Meclis idaresini\u00f1 reberi L\u00fctfi Osmanni\u00f1 \u00e7\u0131q\u0131\u015f\u0131\u00a0<\/strong><br><strong><em>\u00abTasil ve Medeniyet saalar\u0131nda baz\u0131 yap\u0131l\u011fan i\u015fler aqq\u0131nda q\u0131sqa mal\u00fcmat ve<\/em><\/strong><br><strong><em> ileride yap\u0131lmas\u0131 zarur ol\u011fan i\u015fler boyunca teklifler\u00bb\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 III Milliy Qurultay\u0131n\u0131\u00f1 \u00fc\u00e7\u00fcnci sessiyas\u0131 \u00abAna tili meselesi aqq\u0131nda\u00bb mahsus qarar qabul etken edi. Bu qarara mucibi Milliy Meclis taraf\u0131ndan \u00abAna tili o\u011frunda kure\u015f!\u00bb programmas\u0131 i\u015flep \u00e7\u0131qar\u0131l\u0131p qabul etilgen edi. Milliy Meclis taraf\u0131ndan qabul etilgen bu programman\u0131 amelge ke\u00e7irilmesi i\u00e7\u00fcn onda: \u201cb\u00fct\u00fcn halq\u0131m\u0131z ve but\u00fcn k\u00fc\u00e7ler bir yaqadan ba\u015f \u00e7\u0131qar\u0131p areket etmeliler\u201d, dep qayd etile.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu sahada yap\u0131lacaq i\u015fler s\u0131n\u0131rs\u0131zd\u0131r. Yal\u0131\u00f1\u0131z akimiyetten talap etmeknen b\u00fct\u00fcn meseler \u00e7ezilmeycegini de yah\u015f\u0131 a\u00f1lamaq kerekmiz. Qolum\u0131zdan kelgeni qadar er birimiz areket etmelimiz. Bu s\u0131rada \u2013 ocalar\u0131m\u0131z\u011fa \u00e7al\u0131\u015fma imk\u00e2nlar\u0131 yaratmaq, ana tilimizni\u00f1 propagandas\u0131n\u0131 yapmaq. Bu y\u00f6neli\u015fte Milliy Meclis \u2013 \u00e7e\u015fit te\u015fkil\u00e4tlarn\u0131\u00f1 yard\u0131m\u0131nen bir \u00e7oq tedbirler ke\u00e7irdi: Kiyev Medeniyet ve Sanat Milliy \u00dcniversitetinde \u201cTuv\u011fan tiller y\u0131l\u0131\u201d projesi boyunca \u201cQ\u0131r\u0131mtatar tili ve medeniyetini \u015fereflenme k\u00fcn\u00fc\u201d, \u201cQ\u0131r\u0131m \u2013 menim Vatan\u0131m\u201d yar\u0131\u015f\u0131, Q\u0131r\u0131mtatar Milliy Meclisi stipendiyas\u0131n\u0131 qazanmaq i\u00e7\u00fcn universitet ve institut studentleri aras\u0131nda konkurs, mektepler aras\u0131nda \u201cAq\u0131ll\u0131 ve zekiler klub\u0131nun\u201d ve talebeler teatrleri festivalleri, mektep gazetleri te\u015fkil et\u00fcv projesi, ocalar i\u00e7\u00fcn derste interaktiv metodlar mevzus\u0131nda seminarlar ve ba\u015fqa. Bularn\u0131\u00f1 er birisi i\u00e7\u00fcn \u00e7e\u015fit milletlerara vaq\u0131flardan para bulup, onlarce insanlar\u0131m\u0131zn\u0131 celp etip te\u015fkil ete bildik.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayr\u0131ca mektepler i\u00e7\u00fcn maddiy yard\u0131mlar bulmaq maqsad\u0131nen T\u00fcrkiyedeki diasporam\u0131z\u011fa muracaat ettik. Bu tip i\u015fler ilk evel\u00e2 T\u0130KA, T\u00fcrkiye k\u00fclt\u00fcr ve yard\u0131mla\u015fma dernekleri merkezi genel ba\u015fkan\u0131 Dr. Ahmed \u0130hsan Q\u0131r\u0131ml\u0131, \u0130stanbul \u015fubesini\u00f1 ba\u015fkan\u0131 Cel\u00e4l \u0130\u00e7ten, Idare azalar\u0131 Melih Cilsim, Ayhan \u0130\u00e7ten ve N\u00fcretdin \u00d6lmez, Emel vaqf\u0131 kibi qurulu\u015flar ile yap\u0131l\u011fan i\u015fbirlik sayesinde yap\u0131lmaqta. Misal i\u00e7\u00fcn, ke\u00e7ken sene \u0130stanbul derne\u011fi azalar\u0131 taraf\u0131ndan kosterilgen yard\u0131m neticesinde \u00fc\u00e7 milliy mektebimizni\u00f1 \u2013 Zuya, Litvinenko, Sar\u0131ba\u015f tamirat\u0131 yap\u0131ld\u0131. \u201cEmel\u201d vakf\u0131 taraf\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcn hat\u0131ralar\u0131, mekteplerimizni gazetlerge abune etmek kibi yard\u0131mlar yap\u0131ld\u0131. T\u0130KA\u2019n\u0131\u00f1 yardm\u0131 ile ayr\u0131 mekteplerge komp\u00fcterler, urbalar ve di\u011fer kerekli \u015feyler ba\u011f\u0131\u015fland\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayr\u0131ca Avrupa Komisyonu desteklegen proje aqq\u0131nda tarif etmek isteyim. Proje devam\u0131nda Q\u0131r\u0131mn\u0131\u00f1 15 b\u00f6lgelerinde Q\u0131r\u0131m tasil vezirligi ve b\u00f6lge tasil idarelerinen birlikte \u201cQ\u0131r\u0131mtatar tilinde mekteplerni\u00f1 ve s\u0131n\u0131flarn\u0131\u00f1 a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7\u00fcn devlet qurulu\u015flar\u0131 ve yerli meclisleri aras\u0131nda i\u015fbirlik yollar\u0131\u201d mevzus\u0131nda seminarlar \u00f6tkerildi. Bu seminarlar netisinde devlet programmalar\u0131na kerekli il\u00e2veler kirsetildi.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u0131r\u0131mtatar tili status\u0131 aqq\u0131nda aytacaq olsaq, on\u0131 bug\u00fcnde-bug\u00fcn milliy az\u0131nl\u0131qlar\u0131n \u00f6z ana tilinde oquma\u011fa aqlar\u0131na dair mevcut qanunlar esas\u0131nda \u00f6\u011frenilgenini qayd etmek m\u00fcmk\u00fcn. 2003 s. Ukrayna parlamenti regional, yahut milliy az\u0131nl\u0131qlar tilleri aqq\u0131nda Avrupa Hartiyas\u0131n\u0131 ratifikasya yapqan edi. Bu vesiqa\u011fa binaen q\u0131r\u0131mtatar tili \u201cTAMIR\u201d ya da (hi\u00e7 olma\u011fanda) \u201cregional\u201d tili olaraq tayin etile bile edi. Yaz\u0131q ki Ukrayna parlamenti qabul etken Hartiyada ba\u015fqa ba\u015fqa tiller i\u00e7\u00fcn ba\u015fqa-ba\u015fqa qararlar al\u0131nma\u011fan. B\u00fct\u00fcn tiller i\u00e7\u00fcn ayn\u0131 qararlar al\u0131n\u011fan. Misal i\u00e7\u00fcn, Sve\u00e7 saami tili i\u00e7\u00fcn, B\u00fcy\u00fck Britanyada vels tili i\u00e7\u00fcn e\u00f1 y\u00fcksek dereceli qoruma maddeleri qabul etilgen ediler. Demek ki mahsus (ayr\u0131ca) q\u0131r\u0131mtatar tili status\u0131 aqq\u0131nda qanun qabul etilmegen taqdirde, mevcut Hartiya\u011fa ait qanun\u011fa esaslan\u0131p, q\u0131r\u0131mtatar tilini\u00f1 status\u0131n\u0131 \u201ctam\u0131r til\u201d olaraq e\u00f1 y\u00fcksek dereceli qoruma seviyesine (resmiy til olaraq) y\u00fckseltmek m\u00fcmk\u00fcn edi. Afsus ki Ukrayna parlamenti bunu yapmad\u0131. Cumhurba\u015fqan da imzas\u0131n\u0131 \u00e7ekkende kerekli de\u00f1i\u015fmeler ve qo\u015fmalar teklif etmedi. Q\u0131r\u0131m Tasil vezirligi bergen mal\u00fcmat\u0131na k\u00f6re 2003\/2004 oquv seneleri Q\u0131r\u0131m\u2019da 14 q\u0131r\u0131mtatar tilinde oqutul\u011fan mektepte 4000 yaq\u0131n talebe oqumaqta. 62 rus tilinde oqutul\u011fan mekteplerde 150 q\u0131r\u0131mtatar tilinde oquv al\u0131p bar\u0131l\u011fan s\u0131n\u0131f bar. B\u00f6ylelikle ana tilinde tasil al\u011fan q\u0131r\u0131mtatar talebelerni\u00f1 say\u0131s\u0131 (umumen q\u0131r\u0131mtatar talebelerni\u00f1 say\u0131s\u0131na k\u00f6re) 13.4% te\u015fkil etmekte. Tilimizni saqlan\u0131p qalmas\u0131 i\u00e7\u00fcn e\u00f1 muim mesele muit yaratmaq. Yuqar\u0131da k\u00f6sterilgen raqamlar\u011fa k\u00f6re q\u0131r\u0131mtatar talebelerni\u00f1 ekseriyeti rus mekteplerinde oqumaqtalar. Demek muitni tek bir de bir mektep i\u00e7inde degil, mektep t\u0131\u015f\u0131nda da yaratmal\u0131. Baz\u0131 k\u00f6y \u015furalar\u0131nda deputatlar bu meseleni \u00e7ezmege \u0131nt\u0131lalar. Misal i\u00e7\u00fcn, \u0130sl\u00e4m-Terek rayon\u0131nda Privetnoye k\u00f6y \u015furas\u0131n\u0131\u00f1 topla\u015fuv\u0131nda al\u0131n\u011fan<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">mahsus qarar\u011fa binaen Privetnoye k\u00f6y\u00fcnde musaviy olara\u00e7aq \u00fc\u00e7 til \u2013 q\u0131r\u0131mtatar, rus, ukrain tilleri qullan\u0131laca\u011f\u0131 aqq\u0131nda qarar qabul etildi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E\u00f1 y\u00fcksek tahtlarda bu mesele \u00e7ezilmegen vaq\u0131tta, \u201ca\u015fa\u011f\u0131\u201d mekteplerde \u00e7al\u0131\u015fqan ocalar, bu meseleni kendileri \u00e7ezmege areket eteler. Misal i\u00e7\u00fcn, Cur\u00e7i rayon\u0131 Gvardeyskoye k\u00f6y mektebinde 3 y\u0131ldan berli rus balalar\u0131 \u00f6z isteginen ve ana-babalar\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131nen q\u0131r\u0131mtatar tilini \u00f6grenmekteler. Ayn\u0131 rayonda bu meselege ait \u00f6tkerilgen sorav\u011fa binaen %33 rus talebelerin ana-babalar\u0131 q\u0131r\u0131mtatar tili ders olaraq (ya da fakultativ olaraq) oquv planlar\u0131na kirsetilmesini istegenlerini bildirdiler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u011f\u00e7asaray rayon\u0131nda 27 mektepten 15-de rus balalar\u0131 ana tilimizni mahsus kurs boyunca \u00f6grenmekteler. Qarasubazar rayon\u0131ndaki Zelenogorsk k\u00f6y\u00fcnde de rus ve ukrain s\u0131nflar\u0131nda oqu\u011fan islav talebeleri bizim ana tilimizni \u00f6grenmekteler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Art\u0131q q\u0131r\u0131mtatar tilini b\u00fct\u00fcn Q\u0131r\u0131m mekteplerinde \u201cmecbur ders\u201d olaraq kirsetilmek zaruriyeti bese-belli. Ukrayna tasil vezirliginen birlikte Q\u0131r\u0131m i\u00e7\u00fcn i\u015flep \u00e7\u0131qar\u0131l\u011fan oquv planlar\u0131nda q\u0131r\u0131mtatar tili dersi \u201cvariativ\u201d q\u0131s\u0131m\u0131ndan \u201cinvariativ\u201d q\u0131s\u0131m\u0131na ke\u00e7irilmesine dair mahsus devlet programmas\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaq kerekmiz.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Medeniyet saas\u0131nda yap\u0131l\u011fan i\u015fler de az degildir. Q\u0131r\u0131mtatar sanatlar\u0131 m\u00fczeyinen beraber \u201cBa\u011f\u00e7asaray esnaflar \u015feheri\u201d sergisi az\u0131rland\u0131 ve \u00f6tkerildi. Em de \u201cmana\u00e7\u0131qnen\u201d al\u0131n\u011fan donat\u0131mlar m\u00fczeyge teslim etildi. Kene de bu saada eski q\u0131r\u0131mtatar esnaf\u00e7\u0131l\u0131qn\u0131 ya\u00f1\u0131dan canland\u0131rmaq em de adamlar\u0131m\u0131zn\u0131 i\u015fnen temin etmek, Ismail Gaspral\u0131 k\u00fct\u00fcphanesinen birlikte \u201cQ\u0131r\u0131mtatar samizdat\u0131\u201d sergisi ve sergi vastas\u0131nen \u015fahsiy arhivlerde ol\u011fan vesiqalarn\u0131 toplamaq, Ba\u011f\u00e7asarayda Eski q\u0131r\u0131mtatar evlerni restavrasya, Polonya m\u00fczeylerinde Q\u0131r\u0131m\u011fa ait materiallarn\u0131 cedvelge almaq, Han Saray m\u00fczeyini\u00f1 restavrasya i\u015flerinde i\u015ftirak etmek, Han Saray arhivlerinde ol\u011fan malzemelerni digital format\u0131na ke\u00e7irip CD-ge aqtarmaq ve buna benzegen ameliy i\u015fler yap\u0131ld\u0131. \u015eun\u0131 da qayd etmek kerek ki bu i\u015fler \u00e7e\u015fit hay\u0131rsever vak\u0131flarn\u0131\u00f1 ve \u015fahslarn\u0131\u00f1 destegi, ya da kendimiz qazan\u011fan aq\u00e7\u0131larnen yap\u0131l\u011fand\u0131r.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elbette, bu saada yap\u0131lacaq i\u015flerden e\u00f1 muimi variyetimizni keri qaytarmaq, vatan\u0131m\u0131zda qal\u011fan abidelerni qor\u00e7alamaq ve restavrasiya yapmaqt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ama bun\u0131 k\u00f6z \u00f6g\u00fcne almal\u0131m\u0131z ki, bular episi \u00e7oq masrafl\u0131 i\u015flerdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Misal i\u00e7\u00fcn, tek bir Z\u0131nc\u0131rl\u0131 medreseni\u00f1 restavrasiyas\u0131na 1.5 milyon dolar civar\u0131nda para l\u00e4zim. Han Saray\u0131n restavrasiyas\u0131na 7-8 milyon (em de bu raqam tahminen, \u00e7\u00fcnki kerekli ara\u015ft\u0131rmalar al\u00e2 daa yap\u0131lmad\u0131). Bundan da \u011fayr\u0131 \u00f6z nevbetlerini Kezlevdeki Dervi\u015fler Tekiyesi, Eski Q\u0131r\u0131mdaki Beybars Camisi ve diger bir \u00e7oq q\u0131ymetli abideler beklemekteler.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elbette bular\u0131n episine tek bir \u00fck\u00fcmetin bucetinden sermiya beklecek olsaq, episi yernen yoqsan derecesine kele bilir. T\u0130KA\u2019n\u0131\u00f1 yard\u0131m\u0131nen Han Saray arhivlerinde bulun\u011fan eski kitaplarn\u0131\u00f1 restavrasiyas\u0131, Z\u0131nc\u0131rl\u0131 Medreseni\u00f1 restavrasiyas\u0131 kibi projeleri amelge ke\u00e7irilmekte.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ya\u015fagan devirimiz \u2013 \u00e7oq tez bir de\u00f1i\u015fip tur\u011fan devirdir. Medeniyetimiz, urf-adetlerimiz pek \u00e7oq ecnebiy medeniyetler tesiri alt\u0131nda qalmaqta. Folklor\u0131m\u0131zn\u0131 saqlap qalmaq i\u00e7\u00fcn kendi muzik studiyam\u0131z\u011fa pek b\u00fcy\u00fck ihtiyac\u0131m\u0131z bar. Bon\u0131\u00f1e birlikte bir \u00e7oq oyun, y\u0131r, teatro taq\u0131mlar\u0131n rehberleri, bestek\u00e2rlar i\u00e7\u00fcn devaml\u0131 seminarlar \u00f6tkermek kerek. 1925 s. Useyin Bodaninskiy taraf\u0131ndan \u00f6tkerilgen etnografiya ekspedisiyas\u0131 kibi \u015fimdi de ayn\u0131 \u015fekilde bir ekspedisiya \u00f6tkerilmeli. Cingiz Da\u011fc\u0131n\u0131\u00f1 \u201cOlar da insan edi\u201d adl\u0131 roman\u0131 esas\u0131nda bediy film \u00e7ekilmesi de ilk s\u0131rada tur\u011fan i\u015flerdendir.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu sene devlet bucetinden mahsus q\u0131r\u0131mtatar medeniyetini inki\u015faf etmesi o\u011frunda programmas\u0131 i\u00e7\u00fcn sermiya ay\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6neli\u015finde \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmaqta.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6z\u00fcmni bitirir ekenim, \u015fun\u0131 qayd etmek ister edim. Elbette daima ba\u015fqalar\u0131n\u0131\u00f1 (ilk-evel\u00e2 devlet organlar\u0131) areketlerini begenmemek ve muhalif olmaq e\u00f1 qolay bir i\u015ftir. E\u00f1 zor mesele ise i\u015fbirlik yollar\u0131n\u0131 ve mehanizmler\u0131n\u0131 aramaq ve bulup amelge ke\u00e7irmek. Oyle ise ep Milliy Meclis, yerli meclisler, cemaat te\u015fkil\u00e2tlarn\u0131\u00f1 azalar\u0131, Qurultay vekilleri bu i\u015fbirlik yollar\u0131n\u0131 ve usullar\u0131n\u0131 vaziyetke k\u00f6re bulmal\u0131lar ve ker\u00e7ekle\u015ftirmeliler.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u00e7timaiy-iqtisadiy ve gumanitar siyaseti boy\u00fcnca\u00a0Meclis idaresini\u00f1 reberi L\u00fctfi Osmanni\u00f1 \u00e7\u0131q\u0131\u015f\u0131\u00a0\u00abTasil ve Medeniyet saalar\u0131nda baz\u0131 yap\u0131l\u011fan i\u015fler aqq\u0131nda q\u0131sqa mal\u00fcmat ve ileride yap\u0131lmas\u0131 zarur ol\u011fan i\u015fler boyunca teklifler\u00bb\u00a0 Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 III Milliy Qurultay\u0131n\u0131\u00f1 \u00fc\u00e7\u00fcnci sessiyas\u0131 \u00abAna tili meselesi aqq\u0131nda\u00bb mahsus qarar qabul etken edi. Bu qarara mucibi Milliy Meclis taraf\u0131ndan \u00abAna tili o\u011frunda kure\u015f!\u00bb programmas\u0131 i\u015flep [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","catalog_category":[511],"catalog_tag":[537],"class_list":["post-1152","catalog_item","type-catalog_item","status-publish","hentry","catalog_category-zayavy-ta-zvernennya","catalog_tag-polityka"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u0412\u044b\u0441\u0442\u0443\u043f\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 L\u00fctfi Osmanni\u00f1 - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qtmm.org\/catalog\/v\u044bstuplenye-lyutfy-osmanova\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0412\u044b\u0441\u0442\u0443\u043f\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 L\u00fctfi Osmanni\u00f1 - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130\u00e7timaiy-iqtisadiy ve gumanitar siyaseti boy\u00fcnca\u00a0Meclis idaresini\u00f1 reberi L\u00fctfi Osmanni\u00f1 \u00e7\u0131q\u0131\u015f\u0131\u00a0\u00abTasil ve Medeniyet saalar\u0131nda baz\u0131 yap\u0131l\u011fan i\u015fler aqq\u0131nda q\u0131sqa mal\u00fcmat ve ileride yap\u0131lmas\u0131 zarur ol\u011fan i\u015fler boyunca teklifler\u00bb\u00a0 Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 III Milliy Qurultay\u0131n\u0131\u00f1 \u00fc\u00e7\u00fcnci sessiyas\u0131 \u00abAna tili meselesi aqq\u0131nda\u00bb mahsus qarar qabul etken edi. Bu qarara mucibi Milliy Meclis taraf\u0131ndan \u00abAna tili o\u011frunda kure\u015f!\u00bb programmas\u0131 i\u015flep [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qtmm.org\/catalog\/v\u044bstuplenye-lyutfy-osmanova\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/catalog\\\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/catalog\\\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\\\/\",\"name\":\"\u0412\u044b\u0441\u0442\u0443\u043f\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 L\u00fctfi Osmanni\u00f1 - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-02-07T11:09:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/catalog\\\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"qt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/catalog\\\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/catalog\\\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430\",\"item\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u041a\u0430\u0442\u0430\u043b\u043e\u0433\",\"item\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/catalog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u0412\u044b\u0441\u0442\u0443\u043f\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 L\u00fctfi Osmanni\u00f1\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\",\"name\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"qt\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#organization\",\"name\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"qt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/ua-mejlis-logo-rgb.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/ua-mejlis-logo-rgb.svg\",\"caption\":\"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/qtmm.org\\\/qt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/qtmm.info\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0412\u044b\u0441\u0442\u0443\u043f\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 L\u00fctfi Osmanni\u00f1 - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qtmm.org\/catalog\/v\u044bstuplenye-lyutfy-osmanova\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u0412\u044b\u0441\u0442\u0443\u043f\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 L\u00fctfi Osmanni\u00f1 - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","og_description":"\u0130\u00e7timaiy-iqtisadiy ve gumanitar siyaseti boy\u00fcnca\u00a0Meclis idaresini\u00f1 reberi L\u00fctfi Osmanni\u00f1 \u00e7\u0131q\u0131\u015f\u0131\u00a0\u00abTasil ve Medeniyet saalar\u0131nda baz\u0131 yap\u0131l\u011fan i\u015fler aqq\u0131nda q\u0131sqa mal\u00fcmat ve ileride yap\u0131lmas\u0131 zarur ol\u011fan i\u015fler boyunca teklifler\u00bb\u00a0 Q\u0131r\u0131mtatar halq\u0131 III Milliy Qurultay\u0131n\u0131\u00f1 \u00fc\u00e7\u00fcnci sessiyas\u0131 \u00abAna tili meselesi aqq\u0131nda\u00bb mahsus qarar qabul etken edi. Bu qarara mucibi Milliy Meclis taraf\u0131ndan \u00abAna tili o\u011frunda kure\u015f!\u00bb programmas\u0131 i\u015flep [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qtmm.org\/catalog\/v\u044bstuplenye-lyutfy-osmanova\/","og_site_name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qtmm.org\/catalog\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\/","url":"https:\/\/qtmm.org\/catalog\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\/","name":"\u0412\u044b\u0441\u0442\u0443\u043f\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 L\u00fctfi Osmanni\u00f1 - \u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#website"},"datePublished":"2026-02-07T11:09:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/catalog\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\/#breadcrumb"},"inLanguage":"qt","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qtmm.org\/catalog\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qtmm.org\/catalog\/v%d1%8bstuplenye-lyutfy-osmanova\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u0413\u043e\u043b\u043e\u0432\u043d\u0430","item":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u041a\u0430\u0442\u0430\u043b\u043e\u0433","item":"https:\/\/qtmm.org\/catalog\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u0412\u044b\u0441\u0442\u0443\u043f\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 L\u00fctfi Osmanni\u00f1"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#website","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/","name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"qt"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#organization","name":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441","url":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"qt","@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ua-mejlis-logo-rgb.svg","contentUrl":"https:\/\/qtmm.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ua-mejlis-logo-rgb.svg","caption":"\u041c\u0435\u0434\u0436\u043b\u0456\u0441"},"image":{"@id":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/qtmm.info\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/catalog_item\/1152","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/catalog_item"}],"about":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/catalog_item"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"catalog_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/catalog_category?post=1152"},{"taxonomy":"catalog_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qtmm.org\/qt\/wp-json\/wp\/v2\/catalog_tag?post=1152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}