VI Milliy Qurultay Teftiş komisyonı 7-inci toplaşuvınıñ PROTOKOLI

VI Milliy Qurultay Teftiş komisyonı 7-inci toplaşuvınıñ 
PROTOKOLI

Şubat (fevral) 13, 2014 s. 

İştirak ettiler: VI Milliy Qurultay Teftiş komisyonı 7 azasından 6-i. 

Toplaşuvnıñ reisi: Ali Özenbaş 

Toplaşuvnıñ kâtibi: Emir-Asan Umerov 

Kün tertibi 

1. Qarasuvbazar regional meclisteki vaziyet boyunca Milliy Qurultaynıñ vekili Remzi Velillâyevniñ arizasını baqıp çıquv. 

Muzakere etilecek birinci mesele boyunca: 

Sözge çıqtı: Ali Özenbaş. O, Milliy Qurultaynıñ vekili Remzi Velillâyevden Qurultaynıñ Teftiş komisyonına Qarasuvbazar regional meclisiniñ reisi Mustafa Asabanıñ öz maqamına lâyıq olmağanı, salahiyetleri qanunsız olğanı aqqında ariza kelgenini bildirdi. Arizanıñ yanında olğan regional meclis toplaşuvı protokolınıñ kopiyasında aks etile ki, olıp keçken toplaşuvda şimdiki Qarasuvbazar regional meclisiniñ reisi Mustafa Asabağa işanç bildirüv meselesi köterildi. Bu mesele boyunca açıq rey berüvnen toplaşuv iştirakçileriniñ yarısından ziyadesi (yani 72 kişi) oña işanç bildirdiler. Remzi Velillâyevniñ arizasında ve oña ilâve etilgen konfarans vekilleriniñ reylerini sayğan kimselerniñ imzalı senetlerinde diger raqamlardan bahs etile. Bundan sebep, Remzi Velillâyev Milliy Mecliske ve Qurultaynıñ Teftiş komisyonına muracaat etip, bu meseleleniñ baqılıp çıqılmasını ve şimdiki Qarasuvbazar regional meclisiniñ reisi vazifesinden boşatılmasını istedi. 

Muzakere esnasında belli etildi ki, regional konfaranslarnıñ ve regional meclislerniñ faaliyeti “Qırımtatar halqınıñ milliy öz-özüni idare etüv yerli müessiseleri aqqında nizamname”nen belli qanunlarğa bağlana, ve bu qanunlar arizada bildirilgen vaziyetni, adreslerine mezkür şikâyet kelgen müessiseler qarışmadan, çezmek içün yeterlidir. 

İşbu nizamnamege köre, regional meclis reisine işanç bildirüv muamelesi asıl da mevcut degildir. Lâkin işançsızlıq bildirüv muamelesi mevcut, ve bu muamele sadedir, tesirlidir ve, eki basamaqlı olğanından sebep, adaletlidir. Onıñ eki basamaqlı oluvı mevcut reisni, oña muhalefet etken ve regional meclis azalarından olğan belli gruppalarnıñ adaletsiz añlaşuvları vaqialarında, qorçalamaq kerek. 

Böylece, ameldeki Nizamnameniñ 4.15 maddesine köre: 

“Regional meclisniñ reisine işançsızlıq 

– regional meclis azalarınıñ çoqluğınen, 

– qırımtatar halqı Meclisiniñ qararınen bildirile bile. 

Regional meclis reisiniñ öz vazifesine uyğun olıp-olmağanınıñ nihaiy qararı, işançsızlıq bildirilgen  künden başlap, bir aydan keç olmamaq şartınen, regional konfaransta qabul etile”. Regional meclisiniñ reisine işançsızlıq bildirile bile; bundan soñ, eñ qısqa müddette, Nizamnameniñ 5.4. maddesine köre, çağırılğan regional konfaransta onıñ salahiyetlerine soñ berile bile: “Regional konfarans  tarafından regional meclisniñ ve onıñ rehberlik strukturalarınıñ erkânı tertip etilgen soñ, regional  konfaranslarnı keçirüv ve işlerini teşkil etüv meseleleri regional meclislerniñ salahiyetine keçe”. Reisniñ ğayrıdan saylanması ancaq Nizamnameniñ 4.11 maddesine binaen mümkün: “Regional  meclisniñ reisi regional konfarans tarafından vekilleriniñ gizli rey berüvinen saylana. 

Regional konfarans vekilleriniñ yarısından çoq reylerini alğan namzet reislikke saylanğan sayıla.  Eger saylav esnasında iç bir namzet kerekli sayıda rey toplayalmasa, yañıdan namzet çıqaruv ilân  etile ve ğayrıdan saylav keçirile”. 

Belgilengen alda regional meclis reisini Milliy Meclis qararınen vazifesinden boşatmaq mümkün degil, çünki Nizamnameniñ 4.4. maddesine binaen “Regional meclis reisiniñ salahiyetine, vaqtı tolmadan 

evel, soñ bermek aqqı ancaq qırımtatar halqı Meclisine ait olıp, ancaq aşağıdaki allarda qullanıla  bile: 

– bütün regional meclis erkânınıñ salahiyeti ğayıp olamasına ketiricek sayıdaki regional meclis  azalarınıñ öz salahiyetlerinden, vaqtı tolmadan evel, vazgeçmeleri; 

– qırım tatarlar regional konfaransında regional meclis erkânınıñ salahiyetleri, vaqtı tolmadan evel,  soñuna kelmesi qararınıñ alınması; 

– regional meclisniñ qırımtatar halqı Qurultayı, qırımtatar halqı Meclisi, onıñ Prezidiumı, regional  konfarans qararlarını yerine ketirüvden qaçınması. Bu alda, qırımtatar halqı Meclisiniñ qararı  qırımtatar halqı Qurultayınıñ Teftiş komisyonınıñ yazılı yekünnamesi esasında berile”. 

Mezkür vaziyetlerniñ bir de birisi peyda olğanı aqqında ise, iç bir bilgi yoqtır. 

Qurultaynıñ ameldeki nizamnamelerine tabi olmaq, asılında, onıñ qararlarını yerine ketirmek demektir. Buña köre, iç bir tabirlerge kirişmeyip, qırımtatar halqınıñ milliy yerli öz-özüni idare etüv müessiseleri aqqındaki Nizamnamede belgilengen muamele boyunca areket etilmesi teklif etildi. 

Rey berildi: rey birliginen teklif qabul körüldi. 

Qarar: Qarasuvbazar regional meclisindeki vaziyetke Milliy Meclis ve Teftiş komisyonı kibi Qurultay müessiseleriniñ kirişmesine ihtiyac olmağanını tasdiq etmek. 

Qırımtatar halqı Qurultayınıñ vekilleri ve Qarasuvbazar regional meclisiniñ azalarına qırımtatar halqı milliy yerli öz-özüni idare etüv müessiseleri aqqındaki Nizamnamede belgilengen muamele boyunca areket etmeleri teklif etilsin. 

Toplaşuvnıñ reisi: / Ali Özenbaş / ………. 

Toplaşuvnıñ kâtibi: / Emir-Asan Umerov / ………. 

Teftiş komisyonınıñ azaları: 
Remziy Muratov ………. 
Aziz Reşitov ………. 
Talât Suleymanov ………. 
Edem Dudakov ………. 
Refat Memetov bulunmadı.